Trung Quốc trừng phạt hai bộ trưởng Paraguay và Belize vì duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan
Trung Quốc đã áp đặt biện pháp trừng phạt đối với hai bộ trưởng của Paraguay và Belize, hai quốc gia ở khu vực Trung và Nam Mỹ vẫn duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Xét việc Trung Quốc gần đây liên tục nhấn mạnh nguyên tắc “Một Trung Quốc” với các quốc gia lớn trên thế giới, trong đó có Mỹ và Nhật Bản, động thái này được xem là điều có thể dự đoán trước.
Theo các nguồn tin ngoại giao tại Bắc Kinh ngày 13, Bộ Ngoại giao Trung Quốc thông báo hôm 12 rằng nước này đã quyết định áp dụng “biện pháp đáp trả” đối với Bộ trưởng Công nghệ thông tin và Truyền thông Paraguay Gustavo Villate, và Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương, Giáo dục, Văn hóa, Khoa học và Công nghệ Belize ông Francis Fonseca. Các biện pháp trừng phạt chủ yếu bao gồm đóng băng tài sản của hai người tại Trung Quốc, cấm giao dịch và hợp tác với các tổ chức, cá nhân Trung Quốc, đồng thời từ chối cấp thị thực.
Theo các nguồn tin, đây gần như là lần đầu tiên Trung Quốc trực tiếp trừng phạt các quan chức đương nhiệm cấp bộ trưởng của những quốc gia có quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Tuy nhiên, Bắc Kinh có những lý do riêng để bất ngờ triển khai biện pháp này.
Trước hết, Bộ trưởng Villate đã khiến chính quyền Trung Quốc không hài lòng khi thảo luận về hợp tác trí tuệ nhân tạo (AI) và các lĩnh vực khác với Thứ trưởng Ngoại giao Đài Loan Trần Minh Kỳ, trong chuyến thăm Paraguay hồi tháng 6. Trong khi đó, Bộ trưởng Fonseca cũng không tránh khỏi các biện pháp trừng phạt của Bắc Kinh do có hoạt động trao đổi chính thức với Đài Loan trong năm nay, trong đó có cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Lâm Gia Long trong chuyến thăm Belize hồi tháng 9.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố: “Các chính trị gia chống Trung Quốc tại Paraguay và Belize đã ủng hộ quan hệ ngoại giao với Đài Loan vì lợi ích cá nhân. Họ đã có hàng loạt lời nói và hành động mang tính chất nghiêm trọng liên quan đến Trung Quốc, làm tổn hại lợi ích cốt lõi của nước này”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cũng cho biết: “Một số chính trị gia tại Paraguay và Belize sẵn sàng trở thành quân cờ của chính quyền Đài Loan trong nỗ lực tìm kiếm độc lập bằng cách dựa vào thế lực bên ngoài. Họ đã đến thăm Đài Loan, tiếp đón những người ủng hộ độc lập Đài Loan, can thiệp nghiêm trọng vào công việc nội bộ của Trung Quốc. Họ còn lan truyền thông tin sai lệch về các cuộc tấn công mạng của Trung Quốc, công kích và bôi nhọ Trung Quốc, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực trên trường quốc tế”.
Bà nhấn mạnh: “Trung Quốc sẽ thực hiện mọi biện pháp kỷ luật cần thiết đối với những cá nhân kiên quyết ủng hộ các lực lượng ly khai đòi độc lập cho Đài Loan, nhằm kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ”. Bà nói thêm: “Chúng tôi khuyên những quốc gia còn duy trì cái gọi là quan hệ ngoại giao với Đài Loan không nên tiếp tục để các lực lượng ly khai đòi độc lập cho Đài Loan thao túng và lợi dụng. Gắn mình với các lực lượng này sẽ không mang lại tương lai, mà chỉ khiến các quốc gia bỏ lỡ cơ hội phát triển và bị cô lập trong cộng đồng quốc tế”.
Hiện nay, chỉ còn 12 quốc gia và thực thể duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, bao gồm Paraguay, quốc gia duy nhất ở Nam Mỹ có quan hệ ngoại giao với hòn đảo này; Belize và Guatemala ở Trung Mỹ; Tòa thánh Vatican; Eswatini ở châu Phi; cùng Palau, Haiti, Quần đảo Marshall, Saint Kitts và Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent và Grenadines, và Tuvalu.
Tính đến năm 2016, Đài Loan vẫn có quan hệ ngoại giao với 21 quốc gia. Tuy nhiên, con số này đã liên tục giảm trong bối cảnh Trung Quốc triển khai chiến lược cô lập Đài Loan trên phạm vi toàn cầu, lấy nguyên tắc “Một Trung Quốc” làm trọng tâm. Với tình hình hiện nay, việc số quốc gia duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan giảm xuống dưới 10 dường như chỉ còn là vấn đề thời gian. Hong Sun-doPhóng viên thường trú tại Bắc Kinh
