0
Thứ trưởng Ngoại giao thứ nhất Hàn Quốc Park Yoon-joo và Thứ trưởng phụ trách chính trị Bộ Ngoại giao Mỹ Allison Hooker chụp ảnh kỷ niệm trước khi bắt đầu cuộc họp khởi động nhằm thảo luận các biện pháp theo dõi trong lĩnh vực an ninh liên quan đến tài liệu tuyên bố chung (Joint Fact Sheet) của hội nghị thượng đỉnh Hàn – Mỹ, tại trụ sở phụ Bộ Ngoại giao ở Chính phủ Seoul, quận Jongno, Seoul, ngày 2. / Yonhap News

Ngày 9, Chính phủ Hàn Quốc cho biết trong cuộc họp khởi động nhằm triển khai “Joint Fact Sheet” (JFS, tài liệu tuyên bố chung) giữa Hàn Quốc và Mỹ được ký kết tuần trước, hai bên đã thống nhất rằng việc Hàn Quốc sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân là năng lực quan trọng ở cấp độ liên minh Hàn–Mỹ.

Đặc biệt, phía Hàn Quốc nhấn mạnh rằng các thảo luận liên quan đến tàu ngầm hạt nhân được tiến hành với giả định “đóng trong nước”.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Hàn Quốc trong cuộc gặp với báo chí cùng ngày cho biết phía Mỹ trong đoàn đàm phán không đưa ra bất kỳ ý kiến phản đối đáng kể nào liên quan đến việc đóng tàu ngầm hạt nhân tại Hàn Quốc. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề cập trên mạng xã hội rằng địa điểm đóng tàu ngầm hạt nhân của Hàn Quốc có thể là xưởng đóng tàu ở Philadelphia, nhưng các cuộc tham vấn cấp làm việc giữa hai nước hiện được tiến hành trên cơ sở giả định tàu sẽ được đóng tại Hàn Quốc.

Quan chức này nói: “Hai bên có chung quan điểm rằng tàu ngầm hạt nhân của Hàn Quốc là năng lực quan trọng trong liên minh nhằm phục vụ vai trò chủ động của Hàn Quốc trong phòng thủ bán đảo Triều Tiên”, đồng thời nhấn mạnh: “Tàu ngầm hạt nhân nhằm tăng cường an ninh trước môi trường an ninh trên bán đảo Triều Tiên, không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào”.

Về việc mở rộng quyền làm giàu và tái chế nhiên liệu hạt nhân của Hàn Quốc, phía Bộ Ngoại giao cho biết: “Hai bên đồng thuận rằng tăng cường quan hệ đối tác hạt nhân là phù hợp với lợi ích chung và sẽ tiến hành các cuộc thảo luận chính thức để cụ thể hóa điều này”. Để mở rộng quyền làm giàu và tái chế, Hàn Quốc phải vượt qua các rào cản của Hiệp định hạt nhân song phương Hàn–Mỹ (Hiệp định 123). Giới ngoại giao cho rằng các phương án như sửa đổi toàn diện hoặc từng phần hiệp định, hoặc ban hành luật đặc biệt đang được cân nhắc.

Quan chức Bộ Ngoại giao cho biết thêm: “Có thể hiểu rằng đàm phán JFS nhằm tăng cường hợp tác hạt nhân giữa Hàn Quốc và Mỹ, và về tổng thể là điều chỉnh Hiệp định 123 hiện hành”.

Cuộc họp khởi động JFS kéo dài 1 ngày 2 đêm từ ngày 2, dù bị trì hoãn hơn 7 tháng nhưng được cho là diễn ra trong bầu không khí tích cực. Quan chức Bộ Ngoại giao cho biết họ có cảm nhận rằng phía Mỹ “rất nghiêm túc trong đàm phán” và “cuộc họp diễn ra trong không khí tích cực”. Bộ trưởng Ngoại giao Cho Hyun cũng được cho là đã bất ngờ đến dự bữa trưa của đoàn đàm phán vào ngày thứ hai (ngày 3) để động viên.

Tuy nhiên, chính phủ Hàn Quốc vẫn thận trọng với các biến số như chi tiết đàm phán, lo ngại về việc vi phạm các quy chuẩn không phổ biến vũ khí hạt nhân đang tồn tại trong nội bộ Mỹ, cũng như tính khó đoán trong quan điểm cá nhân của Tổng thống Donald Trump. Quan chức Bộ Ngoại giao nói: “Điều quan trọng nhất là nhận thức chung về không phổ biến hạt nhân của Hàn Quốc, và cần nỗ lực để tránh phát đi những thông điệp không cần thiết”.

Việc Tổng thống Lee Jae-myung trong cuộc họp báo kỷ niệm 1 năm nhậm chức ngày 8 chỉ trích quan điểm ủng hộ vũ khí hạt nhân là “phát biểu vô trách nhiệm” cũng được cho là phù hợp với bối cảnh này.

Chính phủ Hàn Quốc đang phối hợp với phía Mỹ để điều chỉnh lịch trình thảo luận tiếp theo về JFS. Quan chức Bộ Ngoại giao cho biết: “Hai bên đã đồng ý tăng tốc đàm phán. Sẽ có thêm một số cuộc họp toàn thể do Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC) của hai nước chủ trì, đồng thời các đoàn công tác theo từng lĩnh vực sẽ tiếp tục trao đổi thường xuyên”.

Theo Mok Yong-jae