Kiểm sát Hàn Quốc sắp bị giải thể, tranh cãi gay gắt về việc xóa bỏ quyền điều tra bổ sung

24/06/2026 10:45Dịch sang：trangamy319@gmail.com
facebook twitter link Font big Font small print

Chỉ còn khoảng 100 ngày nữa, vào ngày 2/10, Viện Kiểm sát Hàn Quốc sẽ chính thức bị giải thể và hai cơ quan mới là Cơ quan Công tố (Công tố viện) cùng Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng (Sở Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng) sẽ đi vào hoạt động. Tuy nhiên, những nội dung cốt lõi của hệ thống tư pháp hình sự mới vẫn chưa được làm rõ.

Không chỉ việc phân chia quyền hạn giữa hai cơ quan mới chưa được thống nhất, mà việc sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự liên quan đến việc có duy trì quyền điều tra bổ sung của công tố viên hay không cũng vẫn chưa đi đến kết luận.

Trong bối cảnh đó, trước thềm Đại hội toàn quốc của Đảng Dân chủ (DP) vào ngày 17/8, các ứng viên cho vị trí lãnh đạo đảng liên tục kêu gọi bãi bỏ quyền điều tra bổ sung. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng mục tiêu chính trị "hoàn tất cải cách Viện Kiểm sát" đang chi phối quá trình thảo luận nhiều hơn là việc đánh giá tác động đối với toàn bộ hệ thống tư pháp hình sự.

Trước thềm đại hội đảng, Đảng Dân chủ ngày càng gia tăng tiếng nói yêu cầu xóa bỏ quyền điều tra bổ sung. Đặc biệt, các ứng viên tranh cử chức Chủ tịch đảng như Jung Cheong-rae và Kim Min-seok đã chính thức ủng hộ chủ trương này, được cho là nhằm thu hút sự ủng hộ từ nhóm cử tri trung thành có quan điểm cứng rắn.

Mặc dù Tổng thống Lee Jae-myung nhiều lần nhấn mạnh cần cho phép quyền điều tra bổ sung trong những trường hợp ngoại lệ, các ứng viên vẫn nghiêng về phương án bãi bỏ hoàn toàn với lý do phải thực hiện triệt để nguyên tắc tách biệt giữa điều tra và truy tố.

Đảng Dân chủ cho biết sẽ bắt đầu thảo luận sau khi Nhóm thúc đẩy cải cách Viện Kiểm sát trực thuộc Văn phòng Thủ tướng trình Quốc hội dự thảo sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự liên quan đến vấn đề này.

Trong giới pháp lý, nhiều ý kiến cho rằng quá trình sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự hiện nay đang quá tập trung vào mục tiêu "loại bỏ Viện Kiểm sát", trong khi chưa quan tâm đúng mức đến việc bảo vệ quyền và lợi ích của người dân.

Đặc biệt, khi mô hình hoạt động cụ thể của Cơ quan Công tố và Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng vẫn chưa được hoàn thiện, việc xóa bỏ quyền điều tra bổ sung trước có thể dẫn đến nhiều xáo trộn ngoài dự kiến và khoảng trống trách nhiệm sau khi hệ thống mới đi vào vận hành.

Theo hệ thống tư pháp hiện hành, sau khi cảnh sát chuyển hồ sơ vụ án, nếu công tố viên thấy cần làm rõ thêm tình tiết vụ việc, họ có thể trực tiếp thẩm vấn nghi phạm hoặc bị hại để tiến hành điều tra bổ sung.

Đối với những vụ án chỉ còn một số điểm mấu chốt cần xác minh, công tố viên có thể trực tiếp kiểm tra phần cần thiết và nhanh chóng đưa ra quyết định xử lý.

Tuy nhiên, nếu quyền điều tra bổ sung bị bãi bỏ và chỉ còn quyền yêu cầu điều tra bổ sung, tình hình sẽ thay đổi đáng kể.

Khi phát hiện cần xác minh thêm, công tố viên sẽ không được trực tiếp điều tra mà buộc phải trả hồ sơ lại cho cảnh sát hoặc Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng trong tương lai. Sau khi cơ quan điều tra hoàn tất việc bổ sung, hồ sơ mới được chuyển trở lại cho công tố viên.

Quy trình này khiến hồ sơ phải qua lại nhiều lần giữa cơ quan điều tra và cơ quan công tố, làm kéo dài đáng kể thời gian giải quyết vụ án.

Theo số liệu của Viện Kiểm sát Tối cao, trong 5 năm gần đây (từ tháng 1/2021 đến tháng 6/2025), trong số 52.083 vụ việc mà công tố yêu cầu cảnh sát điều tra bổ sung trong nửa đầu năm ngoái, có tới 12.256 vụ (23,5%) mất trên 3 tháng để hoàn thành.

Đáng chú ý, 3.827 vụ, tương đương 7,3%, mất trên 6 tháng hoặc đến nay vẫn chưa được thực hiện.

Các chuyên gia về tư pháp hình sự nhấn mạnh rằng điều quan trọng không phải là nguyên tắc tách biệt giữa điều tra và truy tố, mà là người dân có được tiếp cận một hệ thống tư pháp hình sự nhanh chóng và chính xác hay không.

Họ cũng cho rằng điều tra bổ sung không đơn thuần là vấn đề quyền hạn của công tố viên, mà còn là cơ chế bảo đảm cuối cùng nhằm khắc phục những thiếu sót hoặc sai sót trong quá trình điều tra của cảnh sát, qua đó góp phần làm sáng tỏ sự thật khách quan và bảo vệ quyền lợi của nạn nhân.

Một luật sư từng giữ chức Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhận định: "Nếu chức năng điều tra bổ sung của Viện Kiểm sát bị xóa bỏ, không chỉ tốc độ xử lý vụ án mà cả công tác bảo vệ nạn nhân cũng có thể xuất hiện những khoảng trống ngoài dự kiến. Chính vì khả năng khắc phục những thiếu sót trong hồ sơ do cảnh sát chuyển sang, quyền điều tra bổ sung cần phải được duy trì".


Theo Jeong Min-hoon
ⓒASIATODAY, nghiêm cấm sao chép và phân phối lại trái phép