Tòa án Tối cao Mỹ tạm chặn nỗ lực sa thải thành viên Fed của ông Trump nhưng vẫn mở rộng quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm của tổng thống

30/06/2026 10:28Dịch sang：trangamy319@gmail.com
facebook twitter link Font big Font small print
Đèn tín hiệu giao thông chuyển sang màu đỏ trước trụ sở Tòa án Tối cao Mỹ tại Washington D.C. ngày 25/6 (giờ địa phương). /AFP-Yonhap

Tòa án Tối cao Mỹ ngày 29/6 (giờ địa phương) đã ra quyết định tạm thời ngăn chặn nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm bãi nhiệm bà Lisa Cook, thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, phán quyết cũng thể hiện quan điểm thừa nhận quyền hạn rộng rãi của tổng thống trong việc bổ nhiệm và miễn nhiệm nhân sự.

Theo The Wall Street Journal (WSJ) và các hãng tin, Tòa án Tối cao đã bỏ phiếu với tỷ lệ 5-4 để giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới, theo đó bà Cook tiếp tục giữ chức vụ cho đến khi có phán quyết cuối cùng về tính hợp pháp của quyết định bãi nhiệm.

Chánh án John Roberts cho biết, nếu chấp nhận lập luận của Tổng thống Trump, điều đó sẽ đồng nghĩa với việc tổng thống có thể bãi nhiệm các thành viên Fed bất cứ lúc nào, vì bất kỳ lý do gì, mà không cần thông báo trước hoặc chịu sự giám sát của tòa án sau đó.

Ông Roberts giải thích rằng mục đích cốt lõi của việc thiết lập Fed như một cơ quan độc lập là để ngân hàng trung ương có thể đưa ra các quyết định chính sách mà không chịu áp lực chính trị.

Ông nhấn mạnh: "Nếu không có bất kỳ giới hạn nào đối với việc bãi nhiệm, các thành viên Fed sẽ luôn chịu áp lực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ vì lo ngại rằng bất kỳ sai sót nào cũng có thể khiến họ mất chức."

Ông cũng cho rằng quá trình bãi nhiệm cần bảo đảm tối thiểu các thủ tục pháp lý và tạo điều kiện để người bị bãi nhiệm có cơ hội đưa ra đầy đủ bằng chứng để bảo vệ mình.

Bà Lisa Cook là một trong bảy thành viên Hội đồng Thống đốc Fed do cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm vào năm 2022.

Tổng thống Trump cho biết ông đã gửi thư vào tháng 8 năm ngoái thông báo bãi nhiệm bà Cook với cáo buộc bà gian lận trong quá trình vay thế chấp mua nhà.

Trước đó, Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) Bill Pulte cáo buộc bà Cook đã khai báo sai địa chỉ cư trú trong hồ sơ vay thế chấp năm 2021 nhằm được hưởng điều kiện vay ưu đãi hơn từ một tổ chức tài chính.

Bà Cook đã bác bỏ toàn bộ các cáo buộc. Luật sư của bà cho rằng, ngay cả khi có sai sót thì đó cũng chỉ là lỗi hành chính đơn thuần, đồng thời khẳng định các cáo buộc chỉ là cái cớ nhằm thay thế bà bằng những người trung thành với chính quyền để kiểm soát chính sách tiền tệ của Fed.

Cũng trong ngày 29/6, Tòa án Tối cao đã bỏ phiếu với tỷ lệ 6-3 để đảo ngược phán quyết của tòa cấp dưới và xác nhận việc Tổng thống Trump bãi nhiệm bà Rebecca Slaughter khỏi Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) là hợp pháp.

Phán quyết này được xem là sự thừa nhận rộng rãi quyền của Tổng thống Trump trong việc miễn nhiệm nhân sự tại các cơ quan độc lập, ngoại trừ Fed.

Ông Trump đã sa thải bà Slaughter vào tháng 3 năm ngoái với lý do các hoạt động của bà tại FTC đi ngược lại các ưu tiên của chính quyền.

Trong phán quyết, Chánh án Roberts nêu rõ: "Những người thực thi quyền lực của tổng thống phải có thể bị tổng thống miễn nhiệm. Chỉ như vậy họ mới phải chịu trách nhiệm trước tổng thống, và tổng thống mới có thể chịu trách nhiệm trước người dân."

Trong khi đó, Thẩm phán Sonia Sotomayor thuộc nhóm thẩm phán có quan điểm tự do chỉ trích rằng phán quyết đã làm méo mó cấu trúc quyền lực của chính phủ nhằm phù hợp với quan điểm của đa số rằng tổng thống phải kiểm soát hoàn toàn nhánh hành pháp.

Bà cho rằng quyết định này đã trao cho tổng thống quyền lực lớn hơn bất kỳ thời điểm nào trước đây.

Về phần mình, Tổng thống Trump hoan nghênh phán quyết trên mạng xã hội, viết: "Phán quyết lịch sử về vụ 'Slaughter' hôm nay của Tòa án Tối cao là sự mở rộng quyền lực của tổng thống lớn nhất trong 100 năm qua. Đây thực sự là một phán quyết mang tính bước ngoặt được đưa ra vào thời điểm vô cùng quan trọng".


Theo Kim Hyun-min
ⓒASIATODAY, nghiêm cấm sao chép và phân phối lại trái phép