Các ngoại trưởng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tham dự Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) đã thông qua tuyên bố của Chủ tịch với nội dung khẳng định mục tiêu "phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên" trong năm thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh Triều Tiên tiếp tục nhấn mạnh vị thế là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, ARF một lần nữa tái khẳng định lập trường tuân thủ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa bán đảo.

Theo giới ngoại giao ngày 26, tuyên bố của Chủ tịch ARF được công bố vào ngày 25 sau Hội nghị Ngoại trưởng ARF diễn ra tại Manila (Philippines) hôm 23 (giờ địa phương).

Trong bối cảnh Triều Tiên tiếp tục vắng mặt tại hội nghị năm thứ hai liên tiếp, tuyên bố bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc Bình Nhưỡng tiếp tục phát triển chương trình vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo, vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Tuyên bố nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nối lại đối thoại hòa bình giữa các bên liên quan nhằm đạt được hòa bình và ổn định lâu dài trên một Bán đảo Triều Tiên đã được phi hạt nhân hóa. Đồng thời, ARF kêu gọi thực thi đầy đủ mọi nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, tiếp tục các nỗ lực quốc tế nhằm hiện thực hóa mục tiêu "phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên", đồng thời khẳng định giải pháp ngoại giao phải được ưu tiên hàng đầu. Tuyên bố cũng nhấn mạnh ARF có thể đóng vai trò là diễn đàn mang tính xây dựng để thúc đẩy đối thoại hòa bình giữa các bên.

Nếu như tuyên bố năm ngoái chủ yếu tập trung vào các vụ phóng tên lửa đạn đạo, trong đó có tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) của Triều Tiên, thì năm nay phạm vi được mở rộng, thể hiện quan ngại đối với toàn bộ chương trình phát triển hạt nhân và tên lửa của nước này.

Cụm từ "phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên" cũng được duy trì trong năm thứ hai liên tiếp. Trước đó, từ năm 2022 đến 2024, tuyên bố của ARF sử dụng khái niệm "phi hạt nhân hóa hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược (CVID)", nhưng từ năm ngoái đã chuyển sang cách diễn đạt hiện nay. Giới quan sát cho rằng cách diễn đạt này phù hợp với chính sách theo đuổi hòa bình và cùng tồn tại trên Bán đảo Triều Tiên của Chính phủ Tổng thống Lee Jae Myung.

Ngoài vấn đề hạt nhân Triều Tiên, hội nghị ARF năm nay còn thảo luận sôi nổi về nhiều vấn đề an ninh khác như cứu trợ thảm họa, chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia, an ninh hàng hải, không phổ biến và giải trừ vũ khí, cũng như an ninh trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông. Các nước cũng tái khẳng định mục tiêu cuối cùng là xóa bỏ hoàn toàn và ngăn chặn phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD).

Liên quan đến tình hình Trung Đông, tuyên bố của Chủ tịch đã trực tiếp nhắc đến Mỹ và Iran, bày tỏ quan ngại sâu sắc trước diễn biến hiện nay. Các bên liên quan được kêu gọi kiềm chế, tránh những hành động làm leo thang căng thẳng và ngừng ngay lập tức mọi hành động thù địch trên diện rộng.

Đối với vấn đề Biển Đông, ARF bày tỏ kỳ vọng các bên sẽ hoàn tất trong năm nay các cuộc đàm phán thực chất và hiệu quả phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Tuyên bố cũng nhấn mạnh tất cả các quốc gia cần kiềm chế mọi hành động có thể làm gia tăng căng thẳng tại khu vực này.

Bên cạnh đó, hội nghị ARF lần này cũng đã chính thức phê chuẩn Vương quốc Anh trở thành thành viên thứ 28 của diễn đàn.

Theo Mok Yong-jae