0
Các thành viên BTS biểu diễn trong giờ nghỉ giữa hiệp trận chung kết World Cup 2026 giữa Tây Ban Nha và Argentina diễn ra tại sân vận động New York·New Jersey, East Rutherford, bang New Jersey, Mỹ ngày 19/7 (giờ địa phương). Sau khi Viện Hàn lâm Thu âm Mỹ thành lập một hạng mục Asian Pop mới, bị chỉ trích là hạn chế thành công của các nghệ sĩ châu Á tại khu vực, BTS ngày 29/7 tuyên bố sẽ không gửi tác phẩm âm nhạc của nhóm để tranh giải Grammy năm sau./AFP·Yonhap

Trong khi BTS tiếp tục các buổi biểu diễn thuộc chuyến lưu diễn thế giới 'ARIRANG' tại sân vận động M&T Bank, Baltimore, Mỹ trong hai ngày 10~11 (giờ địa phương), tờ Wall Street Journal (WSJ) của Mỹ ngày 11 đưa tin HYBE, công ty mẹ của BigHit Music – công ty quản lý BTS – đang tiến hành các vụ kiện nhằm vào những người bán hàng hóa trái phép (bootleg merchandise) tại các thành phố nơi BTS tổ chức concert.

Tuy nhiên, một số người hâm mộ phản đối rằng việc BTS và HYBE coi cả hoạt động bán các sản phẩm do fan tự thiết kế, sản xuất là vấn đề cần xử lý là quá đáng.

Trong bối cảnh thị trường hàng hóa âm nhạc đã tăng lên quy mô khoảng 14 tỷ USD (19.789 tỷ won) vào năm 2024, các chuyên gia trong ngành ước tính doanh thu hàng hóa bị thất thoát khoảng 15~25% do hoạt động bán hàng trái phép.

◇ HYBE khởi kiện người bán hàng hóa trái phép tại địa điểm BTS biểu diễn…Tòa án Mỹ cấm bán hàng tại hiện trường

Trước thềm chuyến lưu diễn thế giới của BTS trong năm nay, HYBE đã khởi kiện những người bán hàng hóa trái phép chưa xác định danh tính tại nhiều thành phố tổ chức concert ở Mỹ. Theo WSJ, HYBE chỉ ra rằng những đối tượng này "gây ra thiệt hại và tổn thất tài chính với quy mô hiện chưa thể xác định". Phía BTS và HYBE không phản hồi yêu cầu bình luận của WSJ.

Các biện pháp pháp lý được kết nối với hoạt động kiểm soát trực tiếp tại địa điểm biểu diễn. Ngày 10/7, HYBE, BigHit Music và HYBE America đã đệ đơn lên Tòa án Liên bang Mỹ tại New Jersey, kiện các cá nhân và doanh nghiệp chưa xác định danh tính với tư cách bị đơn. Phía HYBE đề nghị cho phép công ty và cảnh sát thu giữ, bảo quản các sản phẩm trái phép được bán bên trong và bên ngoài địa điểm tổ chức sự kiện trước, trong và sau buổi biểu diễn. Theo truyền thông ngành âm nhạc Music Business Worldwide (MBW), đơn kiện đưa ra 4 nguyên nhân khởi kiện, trong đó có hành vi vi phạm Đạo luật Lanham (Lanham Act) – luật liên bang về nhãn hiệu của Mỹ – và hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Trên thực tế, vào tháng 7, tòa án đã cấm những người bán hàng trái phép bán sản phẩm BTS trước các buổi biểu diễn của nhóm tại sân vận động MetLife ở East Rutherford, bang New Jersey, diễn ra ngày 1~2/8. Theo WSJ, luật sư Jonathan Morton ở Miami, người phụ trách các vụ kiện của BTS tại từng khu vực, cho rằng phương thức này "là cách hiệu quả để đối phó với những người bán hàng lậu và người bán hàng giả".

HYBE cũng từng áp dụng phương thức tương tự trước chuyến lưu diễn lần này. Theo đơn kiện tại New Jersey, công ty đã đệ đơn kiện tương tự trước buổi biểu diễn tại Tampa, bang Florida, Mỹ vào tháng 4, đồng thời từng nhận được biện pháp bảo vệ pháp lý tương tự vào các năm 2019 và 2021. MBW đưa tin, trong 4 tháng của năm 2025, HYBE đã phối hợp với Amazon để xóa 92.208 sản phẩm giả mạo trên mạng. Trong các đợt kiểm tra tại hiện trường năm 2025, tổng cộng 19.356 sản phẩm giả đã bị thu giữ.

◇ Thị trường hàng hóa âm nhạc đạt 14 tỷ USD…Ngành "mất 15~25% doanh thu do bán hàng trái phép"

Bối cảnh phía sau việc tăng cường kiểm soát là thị trường hàng hóa ngày càng mở rộng. Theo WSJ, trong thời đại streaming, khả năng dự đoán doanh thu từ âm nhạc ngày càng thấp, khiến hàng hóa trở thành một nguồn thu nhập quan trọng của các nghệ sĩ. Theo công ty phân tích Midia Research, quy mô ngành hàng hóa âm nhạc đã đạt khoảng 14 tỷ USD (19.789 tỷ won) vào năm 2024. Những người trong ngành hàng hóa âm nhạc ước tính doanh thu bị mất khoảng 15~25% do những người bán hàng trái phép.

BTS không phải là nghệ sĩ duy nhất tiến hành các biện pháp pháp lý. Merch Traffic, một công ty thuộc Live Nation, đã khởi kiện những người bán các sản phẩm mô phỏng áo phông và mũ của Bruce Springsteen hồi tháng 4. Theo WSJ, Tate McRae, Benson Boone và Dua Lipa cũng đã tiến hành các biện pháp pháp lý tương tự gần đây.

Phương thức kiểm soát cũng đã thay đổi. Theo WSJ, vào những năm 1980, các quản lý nhạc rock thậm chí thường thuê các băng nhóm mô tô để hành hung những người bán hàng trái phép tại địa điểm biểu diễn. Hiện nay, phía nghệ sĩ chi tới hàng trăm nghìn USD cho công tác an ninh bên ngoài địa điểm biểu diễn hoặc thuê các công ty công nghệ để tìm kiếm sản phẩm giả trên mạng và yêu cầu xóa chúng.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng rất khó xóa bỏ thị trường trái phép chỉ bằng các biện pháp kiểm soát. Chris Cornell, nhà sáng lập Manhead – công ty sản xuất hàng hóa chính thức cho Jelly Roll và Fall Out Boy – cho biết "vấn đề hiện nghiêm trọng hơn 10 năm trước". Theo WSJ, ông ví việc này như trò "đập chuột chũi (Whac-A-Mole)", bởi ngay cả khi ngăn chặn một người bán, người đó có thể mở một cửa hàng khác dưới một cái tên khác vào ngày hôm sau.

◇ Fan BTS phản đối việc kiểm soát hàng hóa tự sản xuất…"Khó tiếp cận sản phẩm chính thức vì giá cao và hết hàng"

Việc kiểm soát hàng hóa trái phép cũng khiến một bộ phận người hâm mộ BTS phản đối. Theo WSJ, Jennifer Ng (28 tuổi), một fan K-pop đến từ New York tham dự concert BTS gần đây, cho rằng việc phía BTS coi cả hoạt động bán các sản phẩm do fan tự sản xuất là vấn đề cần xử lý là "quá đáng (overboard)", đồng thời nói rằng "ngăn chặn họ hoàn toàn là điều không đúng".

Bailey Duff (26 tuổi), giáo viên tiếng Anh làm việc tại Incheon, cũng cho biết cô thích các sản phẩm không chính thức hơn. Cô nói: "Đôi khi người hâm mộ hiểu rõ những gì các fan muốn hơn cả nghệ sĩ, vì vậy sản phẩm do fan thiết kế có thể còn tốt hơn thiết kế chính thức". Ishita Mehta (21 tuổi), làm việc trong lĩnh vực công nghệ tại Thornton, bang Colorado, Mỹ, cho biết trong bối cảnh chi phí tham dự concert ngày càng tăng, "nhiều fan khó tiếp cận sản phẩm vì giá hàng hóa cao và tốc độ bán hết quá nhanh".

BTS hiện đang thực hiện chuyến lưu diễn thế giới 2026~2027. Chuyến lưu diễn bắt đầu tại Goyang, Hàn Quốc vào tháng 4, dự kiến diễn ra hơn 70 buổi tại châu Á, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, châu Âu và Australia, kéo dài đến tháng 3/2027. Theo AP, sau khi biểu diễn tại New Jersey và Massachusetts, BTS sẽ biểu diễn tại Baltimore trong hai ngày 10~11, sau đó di chuyển tới Arlington, bang Texas vào ngày 15~16.

◇ Amazon xóa hàng hóa BTS và các sản phẩm không được cấp phép…Một số công ty chính thức hóa sản phẩm do fan sản xuất

Vấn đề hàng hóa trái phép cũng lan sang thị trường trực tuyến bên ngoài địa điểm biểu diễn. Trên Amazon từng xuất hiện áo phông Taylor Swift không được cấp phép với giá 17 USD (24.030 won), bộ phụ kiện BTS với giá 30 USD (42.405 won). Vòng tay Mariah Carey được bán với giá 13 USD (18.400 won), trong khi nến Lady Gaga có giá 30 USD (42.405 won). Amazon đã xóa các sản phẩm này sau khi WSJ tiến hành tìm hiểu.

Amazon cho biết công ty có quy trình xác minh người bán được ủy quyền, đồng thời xóa các sản phẩm vi phạm quyền thương hiệu và bản quyền. Tuy nhiên, đại diện các nghệ sĩ cho biết các nền tảng bán hàng trực tuyến không phải lúc nào cũng phản hồi nhanh chóng khi nhận được báo cáo về những sản phẩm tương tự.

Kenny Nemes, CEO của Jam Inc. – công ty quản lý thương hiệu của The Doors và Janis Joplin – cho biết đây là "một cuộc chiến mà chúng tôi liên tục phải chứng minh rằng mình có quyền yêu cầu xóa sản phẩm", theo WSJ.

Ngành công nghiệp không phải lúc nào cũng kiểm soát tất cả các sản phẩm do fan sản xuất. Ian Dietrich, phụ trách mảng hàng hóa của '10th Street Entertainment', sau khi phát hiện quần áo do fan sản xuất có sử dụng lời bài hát của Papa Roach, thay vì yêu cầu ngừng bán, công ty đã cấp giấy phép chính thức. Ông cho biết mình đã quyết định "hãy đón nhận điều đó (Let's embrace it)".

Theo WSJ, Sharon Osbourne, người quản lý di sản của Ozzy Osbourne, cũng có phản ứng tích cực với ý tưởng sử dụng hình ảnh chồng bà, Ozzy Osbourne, để sản xuất các sản phẩm hình chú lùn Giáng sinh (Christmas elf), sau khi thực hiện đầy đủ thủ tục cấp phép chính thức.

Theo Ha Man-joo, phóng viên thường trú tại Washington