0
Tổng thống Lee Jae-myung đang phát biểu tại lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Giải phóng được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa Sejong, quận Jongno, Seoul, vào ngày 15. /Yonhap

Tổng thống Lee Jae-myung đưa ra ý tưởng “thảo luận chấm dứt chiến tranh” trong bài phát biểu nhân Ngày Giải phóng, nhằm chấm dứt tình trạng đình chiến của Chiến tranh Triều Tiên, qua đó thu hút sự chú ý về khả năng các cuộc thảo luận chuyển đổi sang một cơ chế hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên sẽ được triển khai một cách nghiêm túc. Trong bối cảnh đối thoại liên Triều đang bị đình trệ, vấn đề then chốt là liệu có thể tạo ra bước đột phá hướng tới một cơ chế hòa bình và ngăn chặn việc Triều Tiên nâng cấp năng lực hạt nhân thông qua các cuộc tham vấn đa phương với sự tham gia của các nước xung quanh như Mỹ và Trung Quốc hay không.

Theo Nhà Xanh ngày 17, trong bài phát biểu kỷ niệm 81 năm Ngày Giải phóng, Tổng thống Lee đã đề xuất: “Hãy bắt đầu các cuộc thảo luận giữa những bên liên quan để chấm dứt một cuộc chiến đã kéo dài quá lâu”. Nếu như bài phát biểu năm ngoái tập trung vào việc nêu rõ các nguyên tắc của chính phủ đối với Triều Tiên, thì năm nay, ông đã đề xuất với các bên liên quan những cuộc thảo luận cụ thể nhằm chuyển đổi chế độ đình chiến sang một cơ chế hòa bình.

Nhà Xanh xem đây là “sáng kiến thực tiễn nhằm chuyển đổi sang cơ chế hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên”. Thay vì chỉ chờ đợi việc nối lại đối thoại liên Triều, chính phủ muốn đưa các nước xung quanh như Mỹ và Trung Quốc vào các cuộc tham vấn, qua đó tạo không gian để Triều Tiên tham gia đối thoại.

Điểm đặc biệt đáng chú ý là thuật ngữ “phi hạt nhân hóa” không xuất hiện nổi bật. Thay vào đó, Tổng thống Lee cho biết trong quá trình thảo luận chấm dứt chiến tranh, “có thể thảo luận cả những biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn việc Triều Tiên nâng cấp năng lực hạt nhân”. Trong bối cảnh khó có thể ngay lập tức đưa Triều Tiên trở lại bàn đàm phán về phi hạt nhân hóa, cách tiếp cận này được hiểu là từng bước đưa việc ngăn chặn Triều Tiên tiếp tục nâng cấp năng lực hạt nhân và tên lửa trở thành một chương trình nghị sự đàm phán.

Tuy nhiên, Nhà Xanh giải thích rằng điều này không có nghĩa là từ bỏ mục tiêu cuối cùng là phi hạt nhân hóa. Việc Tổng thống Lee mô tả hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên là “cột mốc hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân” cũng nằm trong cùng định hướng. Ý tưởng là trước tiên thúc đẩy việc ngăn chặn nâng cấp năng lực hạt nhân của Triều Tiên và thảo luận về cơ chế hòa bình, sau đó từng bước mở rộng điểm giao thoa hướng tới phi hạt nhân hóa trong dài hạn.

Thành bại của đề xuất thảo luận chấm dứt chiến tranh của Tổng thống Lee được dự báo sẽ phụ thuộc vào việc ông có thể tạo dựng sự đồng thuận đến đâu với các nước xung quanh như Mỹ và Trung Quốc. Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào nửa cuối năm, các hoạt động ngoại giao cấp cao Mỹ - Trung và Hội nghị Cấp cao Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) được dự báo sẽ trở thành những diễn đàn ngoại giao quan trọng. Đặc biệt, Trung Quốc được xem là biến số then chốt trong việc đưa Triều Tiên vào các cuộc thảo luận đa phương, bởi Bắc Kinh vừa là một bên liên quan đến cơ chế Hiệp định Đình chiến, vừa duy trì các kênh ngoại giao với Triều Tiên.

Theo Park Young-hoon