0
Tổng thống Mỹ Donald Trump (bên trái) phát biểu tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ở Washington D.C. ngày 17 (giờ địa phương), bên cạnh cậu bé Nathaniel Rai, người được nhân viên cứu hộ 16 tuổi Ryder Williams cứu khỏi vùng biển ngoài khơi Santa Cruz, bang California, vào tháng trước. Tổng thống Trump đã mời Rai và Williams đến Nhà Trắng trong ngày 17. /Reuters·Yonhap

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 17 (giờ địa phương) cho biết nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã phản hồi đề nghị đối thoại của ông.

Tổng thống Trump đánh giá tình hình đối thoại là “rất tích cực (very positive)”, nhưng không tiết lộ thời điểm, hình thức hay nội dung phản hồi.

Một ngày trước đó, Tổng thống Trump cho biết đã chỉ thị Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth “cắt giảm đáng kể (substantially reduce)” quy mô cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố “không có thay đổi nào để công bố” và cuộc tập trận vẫn bắt đầu theo kế hoạch.

◇ Trump: “Kim Jong-un đã phản hồi đề nghị của tôi”… Đối thoại Mỹ - Triều “rất tích cực”

Tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ngày 17, khi phóng viên hỏi tại sao ông Kim Jong-un không phản hồi đề nghị đối thoại, Tổng thống Trump hỏi ngược lại: “Làm sao anh biết ông ấy không phản hồi?”. Khi phóng viên tiếp tục hỏi liệu ông Kim có thực sự phản hồi hay không, ông trả lời: “Đúng vậy. Ông ấy đã phản hồi (Yeah, he has)”.

Khi được hỏi “Cuộc đối thoại đang ở giai đoạn nào?”, Tổng thống Trump trả lời “rất tích cực”. Tuy nhiên, ông không giải thích ông Kim đã phản hồi khi nào và bằng hình thức nào. Ông cũng không trả lời câu hỏi liệu mình có trao đổi với ông Kim trước khi công bố việc cắt giảm quy mô cuộc tập trận hay không.

Tổng thống Trump một lần nữa nhấn mạnh mối quan hệ cá nhân với nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Ông nói: “Ông Kim luôn dành cho tôi sự tôn trọng rất lớn”, đồng thời cho biết “tôi hiểu ông ấy và ông ấy cũng hiểu tôi”. Ông tiếp tục khẳng định ông Kim không thích các cựu Tổng thống Joe Biden và Barack Obama, trong khi “tôi rất hợp với ông ấy”.

◇ Trump chỉ thị cắt giảm đáng kể tập trận Mỹ - Hàn… Bộ Quốc phòng Mỹ: “Không có thay đổi nào”

Một ngày trước đó, Tổng thống Trump thông qua Truth Social cho biết ông đã chỉ thị Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth cắt giảm đáng kể quy mô cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn. Ông cho rằng cuộc tập trận tốn kém và gửi tới Triều Tiên “một tín hiệu hoàn toàn không phù hợp và thù địch (totally inappropriate and hostile)”.

Tổng thống Trump giải thích rằng vì đã quá muộn để hủy cuộc tập trận nên ông chỉ thị giảm quy mô. Ông cũng nhấn mạnh “mối quan hệ rất tốt” giữa mình và nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Ngày 15, ông cũng đăng một bức ảnh chụp chung với ông Kim và viết: “Kim Jong-un và tôi rất hợp nhau (Kim Jong Un and I get along GREAT!)”.

Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ không công bố kế hoạch thực hiện cụ thể. Một quan chức Bộ Quốc phòng cho biết “không có thay đổi nào để công bố” và đề nghị Nhà Trắng trả lời các câu hỏi về phạm vi áp dụng chỉ thị.

Tờ New York Times (NYT) của Mỹ dẫn lời một quan chức quân đội cấp cao cho biết Bộ Quốc phòng đã lúng túng trước tuyên bố đột ngột của Tổng thống Trump.

Cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn “Lá chắn Tự do Ulchi (UFS)” đã bắt đầu theo kế hoạch vào ngày 17. Theo AP, cuộc tập trận kéo dài 11 ngày với khoảng 18.000 binh sĩ Hàn Quốc tham gia. Hiện chưa xác định cụ thể nội dung huấn luyện nào sẽ được cắt giảm.

◇ Trump tiếp tục đề cập việc Hàn Quốc từ chối hỗ trợ chiến tranh Iran… “Tại sao không giúp khi chúng tôi bảo vệ 39.000 quân?”

Một ngày trước đó, trên Truth Social, Tổng thống Trump cho biết ông đã đề nghị Hàn Quốc hỗ trợ phi hạt nhân hóa Iran nhưng nhận được câu trả lời “Không, xin cảm ơn! (No thanks!)”. Ngày 17, ông tiếp tục đề cập vấn đề này tại Nhà Trắng và lần đầu công bố thêm nội dung cụ thể của cuộc điện đàm trực tiếp với Tổng thống Lee Jae-myung.

Tổng thống Trump cho biết ông đã nói với Tổng thống Lee: “Chúng tôi không cần sự giúp đỡ trong vấn đề Iran, nhưng nếu các bạn muốn thì hãy hỗ trợ một chút”, và Tổng thống Lee trả lời: “Không, xin cảm ơn”.

Theo lời kể của ông Trump, sau đó ông nói với Tổng thống Lee: “Chúng tôi đang triển khai 39.000 binh sĩ để bảo vệ các bạn trước người hàng xóm Kim Jong-un, vậy mà các bạn lại không muốn giúp chúng tôi trong một chiến dịch quân sự rất dễ dàng ở Iran sao?”. Khi Tổng thống Lee trả lời: “Chúng tôi muốn tránh can dự (We'd rather not get involved)”, ông Trump được cho là đã hỏi ngược lại: “Vậy tại sao chúng tôi lại phải can dự để giúp các bạn?”.

Con số 39.000 binh sĩ Mỹ tại Hàn Quốc mà Tổng thống Trump đề cập thực tế cao hơn con số khoảng 28.500 quân hiện đang đồn trú.

Sau đó, Tổng thống Trump đề cập vấn đề chi phí quốc phòng. Ông tuyên bố trong nhiệm kỳ đầu tiên, theo yêu cầu của ông, Hàn Quốc đã đồng ý chi trả khoảng 3 tỷ USD mỗi năm (4.251 nghìn tỷ won). Ông cho biết khi đó mình yêu cầu 10 tỷ USD (14.170 nghìn tỷ won) và hai bên đã thống nhất bắt đầu từ mức 3 tỷ USD rồi tăng dần khoản đóng góp sau đó.

Tổng thống Trump cáo buộc chính quyền Joe Biden đã đảo ngược khoản đóng góp 3 tỷ USD mà ông đạt được, đồng thời nói: “Chúng ta lẽ ra có thể nhận được nhiều tiền hơn”. Ông cũng đề cập các đồng minh NATO và lập luận rằng việc Mỹ phải bỏ ra những khoản tiền khổng lồ để bảo vệ các quốc gia khác trong khi những nước này không giúp đỡ Mỹ là điều không công bằng.

◇ Chính phủ Hàn Quốc kỳ vọng đối thoại Mỹ - Triều… Thượng nghị sĩ Andy Kim: “Tập trận chung phải được quyết định cùng nhau”

Khi được hỏi liệu việc cắt giảm quy mô tập trận có phải là đặt lợi ích của Triều Tiên lên trên các đồng minh hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Tôi thực sự đang khiến tình hình an toàn hơn nhiều (I'm actually making it much safer)”. Ông tiếp tục bảo vệ cách tiếp cận của mình đối với Triều Tiên, nói rằng: “Những gì tôi đang làm hiện nay là khiến tình hình an toàn hơn”.

Theo AP, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết họ hy vọng mối quan hệ hữu nghị giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un sẽ dẫn tới “đối thoại có ý nghĩa (meaningful dialogue)” giữa Mỹ và Triều Tiên. Chính phủ Hàn Quốc cũng cho biết sẽ tiến hành những nỗ lực ngoại giao cần thiết.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Mỹ Andy Kim thuộc Đảng Dân chủ (bang New Jersey) nhấn mạnh rằng liên minh Hàn - Mỹ có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh và thịnh vượng của Mỹ. Ông chỉ ra rằng: “Các quyết định liên quan đến tập trận chung phải được đưa ra một cách phối hợp”, đồng thời nhấn mạnh: “Không nên đơn phương công bố thông qua mạng xã hội”.

Theo Ha Man-joo, phóng viên thường trú tại Washington