0
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (bên trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt tay trước cuộc hội đàm song phương bên lề Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tổ chức tại Thiên Tân, Trung Quốc vào tháng 8 năm ngoái./AFP Yonhap

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được cho là sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS tổ chức tại New Delhi, Ấn Độ vào tháng tới, qua đó có khả năng đặt chân lên đất Ấn Độ lần đầu tiên sau 7 năm. Quan hệ giữa hai nước, vốn trải qua thời kỳ lạnh nhạt sau cuộc đụng độ đẫm máu tại biên giới năm 2020, được dự báo sẽ đứng trước một bước ngoặt quan trọng.

Theo Reuters ngày 24 (giờ địa phương), nhiều nguồn tin cấp cao trong Chính phủ Ấn Độ cho biết khả năng Chủ tịch Tập Cận Bình tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS diễn ra tại New Delhi vào ngày 12-13/9 tới là rất cao. Một nguồn tin cho biết: "Các nhân viên phụ trách công tác thực địa phía Trung Quốc đang phối hợp các chi tiết liên quan đến việc đảm bảo chỗ ở tại địa phương, bảo vệ và an ninh". Các nguồn tin khác cũng cho biết: "Dự kiến một phái đoàn quy mô lớn khoảng 400 người sẽ tháp tùng". Con số này cao hơn gấp đôi quy mô phái đoàn dưới 200 người tháp tùng trong chuyến thăm Ấn Độ gần nhất của ông vào năm 2019.

Nếu chuyến thăm Ấn Độ lần này được thực hiện, đây được dự báo sẽ là thước đo quan trọng nhất đối với quá trình cải thiện quan hệ Trung-Ấn kể từ sau cuộc đụng độ biên giới năm 2020. Hai nước có đường kiểm soát thực tế (LAC) dài khoảng 3.800 km chạy dọc dãy Himalaya. Sau cuộc đụng độ tại thung lũng Galwan năm 2020 khiến 20 binh sĩ Ấn Độ và 4 binh sĩ Trung Quốc thiệt mạng, hai bên đã duy trì thế đối đầu quân sự căng thẳng trong 4 năm, trước khi bất ngờ đạt thỏa thuận rút quân khỏi tiền tuyến vào tháng 10/2024.

Xu hướng bình thường hóa quan hệ giữa hai nước vẫn đang ở trong tình trạng mong manh. Năm ngoái, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã có chuyến thăm Trung Quốc lần đầu tiên sau 7 năm, tạo ra bầu không khí tan băng, nhưng gần đây những căng thẳng lại tái diễn tại khu vực biên giới, gây ra va chạm ngoại giao. Ngay sau khi xuất hiện nhận định rằng các đội tuần tra của hai nước một lần nữa đối đầu tại khu vực biên giới Himalaya vào cuối tháng trước, Bộ Ngoại giao Ấn Độ ngày 12 đã đưa ra thông điệp cảnh báo: "Hòa bình và ổn định tại biên giới là điều kiện tiên quyết cho quan hệ giữa hai nước".

Các cuộc tiếp xúc cấp cao nhằm giải quyết xung đột cũng đang diễn ra khẩn trương. Cố vấn An ninh Quốc gia (NSA) Ấn Độ Ajit Doval đã đến Trung Quốc ngày 24 và bắt đầu thảo luận với Vương Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc kiêm Bộ trưởng Ngoại giao, về các vấn đề biên giới. Được biết, nhân dịp hội nghị thượng đỉnh lần này, hai bên sẽ tìm cách bình thường hóa giao lưu, đồng thời phối hợp các phương án quản lý ổn định những rủi ro liên quan đến biên giới và an ninh khu vực.

Lộ trình cụ thể của Chủ tịch Tập Cận Bình và các chương trình nghị sự cho cuộc hội đàm song phương vẫn chưa được xác định cuối cùng. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết: "Chúng tôi coi trọng cao độ hợp tác BRICS và ủng hộ nước chủ nhà Ấn Độ tổ chức thành công hội nghị", nhưng vẫn duy trì thái độ thận trọng về lịch trình cụ thể của Chủ tịch Tập khi nói rằng "không có thông tin để cung cấp".

Các chuyên gia phân tích rằng áp lực thương mại từ Mỹ đang trở thành động lực then chốt gắn kết hai nước. Trong bối cảnh sức ép thương mại từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nổi lên như một biến số đối ngoại quan trọng đối với cả hai nước, có nhận định rằng lợi ích của Trung Quốc và Ấn Độ đã gặp nhau ở điểm cần thể hiện sự gắn kết chiến lược trong BRICS, ngay cả khi mâu thuẫn biên giới vẫn còn tiềm ẩn.

Theo Jeong Ri-na, phóng viên thường trú tại Hà Nội