Mexico sẽ tăng thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng được gọi là “sản phẩm chiến lược” như ô tô, linh kiện máy móc… từ đầu năm mới đối với những quốc gia chưa ký kết hiệp định thương mại tự do (FTA). Dự kiến các nước xuất khẩu lớn tại châu Á, trong đó có Hàn Quốc và Trung Quốc, sẽ chịu tác động trực tiếp.

Theo các hãng truyền thông địa phương, ngày 30 (giờ địa phương), Văn phòng Tổng thống Mexico đã đăng trên công báo bản sửa đổi Luật Thuế xuất nhập khẩu chung (LIGIE), điều chỉnh thuế suất theo từng mặt hàng. Hệ thống thuế quan mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm tới.

Đối tượng tăng thuế là 1.463 mặt hàng như giày dép, dệt may – quần áo, thép, ô tô và các linh kiện liên quan, vốn được Chính phủ Mexico chỉ định là các ngành chiến lược nhằm thúc đẩy công nghiệp trong nước. Mức thuế chủ yếu dao động từ 5% đến 35%, riêng một số sản phẩm thép bị áp thuế lên tới 50%.

Các quốc gia chịu áp thuế là những nước chưa ký FTA với Mexico, bao gồm Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Đài Loan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Nam Phi. Ngược lại, các nước đã ký FTA với Mexico như Mỹ, Canada, Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản sẽ được miễn trừ khỏi biện pháp này.

Chính phủ Mexico nhấn mạnh mục tiêu của việc tăng thuế là bảo vệ ngành công nghiệp trong nước và duy trì việc làm. Văn phòng Tổng thống cho biết: “Đây là biện pháp nhằm bảo vệ khoảng 350.000 việc làm và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu”, đồng thời khẳng định động thái này sẽ góp phần điều chỉnh các méo mó thương mại và xây dựng mô hình tăng trưởng mới.

Chính sách lần này được xem là sự nối tiếp của “Kế hoạch Mexico (Plan Mexico)” do Tổng thống Claudia Sheinbaum đề xuất. Kế hoạch này tập trung nâng tỷ lệ sử dụng linh kiện nội địa trong các chuỗi sản xuất chủ chốt lên 15% và tăng cường năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất trong nước thông qua chương trình “Sản xuất tại Mexico (Hecho en Mexico)”, đồng thời thu hút đầu tư nước ngoài để tạo thêm việc làm.

Tuy nhiên, cũng có phân tích cho rằng việc tăng thuế của Mexico là động thái có tính toán trong quan hệ thương mại với Mỹ. Hiện hơn 80% kim ngạch xuất khẩu của Mexico phụ thuộc vào thị trường Mỹ, và việc duy trì Hiệp định Mỹ – Mexico – Canada (USMCA) được xem là nhiệm vụ kinh tế then chốt.

Trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump nhiều lần đề cập khả năng tái đàm phán hoặc rút khỏi USMCA, Mexico được cho là muốn hạn chế dòng hàng hóa từ Trung Quốc nhằm giảm nguy cơ xung đột thương mại với Mỹ.

Thực tế, năm ngoái Mexico ghi nhận thâm hụt thương mại với Trung Quốc vượt 110 tỷ USD. Dù Chính phủ Mexico khẳng định “không nhằm vào một quốc gia cụ thể”, thị trường nhìn chung đánh giá đợt tăng thuế này chủ yếu nhắm vào Trung Quốc.

Chính phủ Hàn Quốc đã thông qua Đại sứ quán Hàn Quốc tại Mexico đề nghị phía Mexico giảm thiểu bất lợi cho các doanh nghiệp Hàn Quốc. Các doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Mexico kỳ vọng các ưu đãi miễn thuế theo chương trình thúc đẩy công nghiệp theo ngành (PROSEC) và chế độ khuyến khích xuất khẩu maquiladora (IMMEX) vẫn được duy trì, song vẫn thận trọng theo dõi khả năng phát sinh thêm gánh nặng trong quá trình thông quan.

Trung Quốc chỉ trích biện pháp này mang nặng tính bảo hộ mậu dịch và kêu gọi Mexico điều chỉnh, trong khi Ấn Độ được cho là đã đề xuất ký kết một hiệp định thương mại ưu đãi với Mexico. Dư luận đang theo dõi chặt chẽ những tác động mà chính sách thuế quan của Mexico có thể gây ra đối với chuỗi cung ứng toàn cầu và quan hệ với các đối tác thương mại chủ chốt.