0
Hình ảnh chỉ mang tính minh họa

Giữa lúc giá dầu thế giới tăng vọt, việc Chính phủ áp dụng biện pháp đóng băng giá trần xăng dầu đang khiến các doanh nghiệp lọc dầu bị “chặn đường” đầu tư vào các lĩnh vực kinh doanh mới. Nguyên nhân là do không thể phản ánh chi phí đầu vào tăng lên vào giá bán, khiến lợi nhuận suy giảm và buộc doanh nghiệp phải trì hoãn các kế hoạch đầu tư cho tương lai. Nhiều ý kiến cho rằng chính sách ổn định giá ngắn hạn của Chính phủ đang làm xói mòn năng lực cạnh tranh của ngành.

 

Theo hệ thống Opinet của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc, tính đến 14h ngày 12, giá xăng trung bình tại Seoul đạt 2.024,41 won/lít, tăng 0,18 won so với ngày trước đó. Giá trung bình toàn quốc cũng đạt 1.992,53 won/lít, tiến sát mốc 2.000 won. Vấn đề là trong khi xu hướng giá cao kéo dài, các biện pháp kiềm chế giá của Chính phủ lại khiến doanh nghiệp không có lối thoát để giảm gánh nặng chi phí. Việc giữ nguyên mức giá trần xăng dầu lần thứ ba như lần thứ hai khiến các công ty lọc dầu phải tự gánh toàn bộ chi phí đầu vào tăng cao.

 

Do không thể phản ánh chi phí vào giá bán, lợi nhuận của doanh nghiệp bị suy giảm, kéo theo các kế hoạch đầu tư trước đó cũng bị đình trệ. Đặc biệt, các lĩnh vực như nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và nhiên liệu sinh học cho tàu biển thuộc mảng “white bio” đang bị trì hoãn. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi đầu tư lớn về cơ sở hạ tầng nên cần nền tảng lợi nhuận ổn định. Tuy nhiên, trong bối cảnh bị kiểm soát giá, doanh nghiệp khó đảm bảo nguồn vốn đầu tư. Dù Chính phủ có đề cập đến việc bù đắp sau, nhưng tiêu chí và thời điểm cụ thể vẫn chưa rõ ràng, càng làm gia tăng áp lực. Một đại diện ngành cho biết: “Hiện tại lo sống còn còn chưa xong, lấy đâu ra nguồn lực cho tương lai”.

 

Mạng lưới phân phối cũng đang suy yếu nhanh chóng. Việc biên lợi nhuận bán buôn giảm và chi phí tăng khiến hệ thống đại lý bị lung lay. Theo Hiệp hội Phân phối Dầu mỏ Hàn Quốc, trong 5 năm qua, số lượng đại lý xăng dầu trên toàn quốc đã giảm 11%. Đây là kênh phân phối chủ lực, đảm nhận tới 43% nguồn cung dầu. Ngành này lo ngại nếu mạng lưới phân phối sụp đổ, nguy cơ mất ổn định nguồn cung là hoàn toàn có thể xảy ra.

 

Trong bối cảnh đó, đề xuất áp thuế “lợi nhuận bất thường” từ một số chính trị gia đang bị chỉ trích là mang tính dân túy, bỏ qua thực tế ngành. Phần lớn lợi nhuận của các công ty lọc dầu là “lợi nhuận đánh giá tồn kho” trên sổ sách, không phản ánh dòng tiền thực tế. Đây là khoản lợi nhuận kế toán phát sinh khi giá dầu tăng làm tăng giá trị tồn kho, không đồng nghĩa với khả năng đầu tư thực sự. Các chuyên gia cho rằng thay vì kiểm soát giá ngắn hạn, cần có giải pháp mang tính cấu trúc. 

 

Giáo sư Son Yang-hoon (Đại học Incheon) nhận định: “Cần đồng thời thiết lập tiêu chí bù đắp rõ ràng và cải thiện cấu trúc chi phí phân phối. Nếu không đảm bảo được tính nhất quán của chính sách, tình trạng bất ổn chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục lặp lại”.

 

 

Theo Lee Seo-yeon