1

Việc Hyundai Mobis xúc tiến bán mảng kinh doanh đèn xe đang nổi lên như một biến số lớn do “xung đột lao động”. Công đoàn các công ty con đã liên tục đình công từ tháng trước, yêu cầu được đàm phán trực tiếp với Hyundai Mobis dựa trên cái gọi là “Luật phong bì vàng” (dự luật sửa đổi Điều 2 và 3 của Luật Công đoàn).

Luật phong bì vàng quy định rằng công ty mẹ được xem là “người sử dụng lao động” nếu có “ảnh hưởng thực chất” tới điều kiện làm việc. Dựa trên cơ sở pháp lý này, công đoàn các công ty con cùng Liên đoàn Công đoàn Kim loại đang gây sức ép lên Hyundai Mobis, cho rằng việc bán công ty con và vấn đề việc làm là quyết định của công ty mẹ, nên công ty mẹ có nghĩa vụ phải tham gia thương lượng.

Theo ngành công nghiệp ô tô ngày 14, vào lúc 14h chiều hôm trước, một cuộc biểu tình phản đối thương vụ bán mảng đèn xe đã diễn ra trước trụ sở chính Hyundai Mobis tại Yeoksam-dong, quận Gangnam, Seoul. Khoảng 1.000 người được cho là đã tham gia, bao gồm công đoàn Hyundai IHL chuyên sản xuất đèn xe, công đoàn Motras sản xuất mô-đun ô tô và công đoàn nhân viên nghiên cứu phát triển (R&D) của Hyundai Mobis.

Cuộc biểu tình lần này bắt nguồn từ quyết định hồi tháng 1 của Hyundai Mobis về việc bán bộ phận kinh doanh đèn xe cho công ty phụ tùng ô tô Pháp OPmobility. Giới ngành cho rằng các cuộc đình công tại Hyundai IHL và Motras đã khiến hoạt động sản xuất linh kiện bị gián đoạn, làm sản lượng giảm khoảng 50%.

Hiện tại, hai bên đang đối đầu gay gắt. Công đoàn cho rằng quyết định bán bộ phận kinh doanh đang đe dọa sự ổn định việc làm, đồng thời yêu cầu Hyundai Mobis phải trực tiếp tham gia bàn đàm phán. Trong khi đó, công ty khẳng định việc bán bộ phận là quyết định quản trị cần thiết để doanh nghiệp tồn tại, đồng thời cho biết đã chuẩn bị các phương án tốt nhất như bảo đảm kế thừa việc làm và duy trì chế độ đãi ngộ.

Các đại diện công đoàn, dẫn đầu bởi Chủ tịch Liên đoàn Công đoàn Kim loại Park Sang-man, đã chuyển văn bản cho lãnh đạo Hyundai Mobis tại sảnh tầng một và yêu cầu công ty tham gia thương lượng. Ông Park nói: “Nếu phát sinh vấn đề trong hoạt động kinh doanh, công ty mẹ và công ty con phải đàm phán với nhau”, đồng thời đặt câu hỏi: “Nếu Mobis bán mảng kinh doanh đèn xe thì chúng tôi phải đàm phán với ai?”.

Ngoài ra, công đoàn lo ngại việc bán mảng đèn xe lần này có thể lan sang các bộ phận khác như cản xe, điện hóa và mô-đun, nên thể hiện lập trường cứng rắn phản đối thương vụ. Họ cũng nhắc lại tiền lệ đầu những năm 2000 khi Hyundai Motor Company từng định bán nhà máy xe thương mại Jeonju cho Daimler Chrysler.

Giới công nghiệp lo ngại rằng nếu đình công tại các công ty con kéo dài, không chỉ Hyundai Mobis mà toàn bộ Hyundai Motor Group cũng có thể chịu thiệt hại. Trong ngành ô tô, chỉ cần một số linh kiện trong hàng chục nghìn bộ phận không được cung ứng đúng hạn cũng có thể khiến toàn bộ dây chuyền sản xuất xe hoàn chỉnh của Hyundai và Kia bị ảnh hưởng.

Trên thực tế, vào tháng 9 năm ngoái, các cuộc đình công của công đoàn Motras và Unitas, công ty con của Hyundai Mobis đã khiến một số dây chuyền tại nhà máy Ulsan của Hyundai Motor và nhà máy AutoLand Gwangju của Kia phải dừng hoạt động, gây gián đoạn sản xuất hàng nghìn xe mỗi ngày. Ngoài ra, tháng 10/2024, cuộc đình công của công đoàn Hyundai Transys cũng từng khiến việc giao linh kiện tới các nhà máy lắp ráp bị trì hoãn.

Giáo sư Park Ji-soon thuộc Trường Luật Đại học Korea nhận định: “Đối tượng tranh chấp hiện đã bao gồm cả ‘các quyết định quản trị ảnh hưởng đến điều kiện lao động’, dẫn đến xung đột giữa quyền quản lý doanh nghiệp được Hiến pháp bảo đảm và ba quyền lao động”. Ông cho rằng các quyết định như sáp nhập, chia tách hay bán doanh nghiệp vốn không phải đối tượng thương lượng, nhưng nếu quá trình đó dẫn tới hoặc có khả năng dẫn tới sa thải, tái cơ cấu hay điều chuyển nhân sự thì có thể trở thành đối tượng đàm phán, khiến gánh nặng cho doanh nghiệp tăng lên.

Giáo sư Kim Pil-soo của Đại học Daelim cũng cho biết hiện chưa có hướng dẫn rõ ràng về Luật phong bì vàng nên cách diễn giải giữa các bên liên quan đang khác nhau. Ông nói: “Trong ngành ô tô, chỉ cần thiếu một linh kiện nhỏ cũng không thể sản xuất xe, nên việc lợi dụng đình công để biểu tình có thể làm suy giảm năng lực cạnh tranh quốc gia.”

Trong bối cảnh rủi ro từ công đoàn gia tăng, Hyundai Motor Group đang tăng cường hệ thống ứng phó. Ngày 8 vừa qua, tập đoàn đã bổ nhiệm Chủ tịch Kia Choi Jun-young làm người đứng đầu bộ phận phát triển chính sách phụ trách quan hệ lao động toàn tập đoàn. Hyundai Mobis cũng bổ nhiệm Phó chủ tịch Jung Sang-bin phụ trách chính sách lao động của công ty.