0
Hình ảnh được tạo bởi AI

Tỷ giá won–đô la Mỹ tăng vọt lên mức cao nhất kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu đang khiến lãi suất trái phiếu ngân hàng tăng mạnh. Trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng làm dấy lên khả năng Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) nâng lãi suất, lo ngại về gánh nặng trả lãi của người vay ngày càng lớn hơn. Khi quy mô nợ hộ gia đình tiến gần mốc 1.900 nghìn tỷ won và nhu cầu “vay đầu tư” (mua cổ phiếu bằng đòn bẩy) cũng tăng mạnh nhờ thị trường chứng khoán sôi động, nhiều ý kiến cho rằng rủi ro ổn định của thị trường tài chính đang gia tăng.

Theo Trung tâm Thông tin Trái phiếu ngày 5, lãi suất trái phiếu ngân hàng 5 năm (AAA), vốn được dùng làm lãi suất tham chiếu cho các khoản vay thế chấp lãi suất cố định, được ghi nhận ở mức 4,369% vào ngày 4, tăng 0,105 điểm phần trăm so với ngày giao dịch trước đó (4,264%). Đây là mức cao nhất kể từ ngày 25/8/2023 (4,389%).

Lãi suất trái phiếu ngân hàng 1 năm cũng tăng 0,066 điểm phần trăm trong cùng kỳ, lên mức 3,550%. Việc lãi suất này vượt 3,5% là lần đầu tiên sau khoảng 2 năm kể từ ngày 27/6/2024 (3,511%).

Nguyên nhân chính của đà tăng mạnh lãi suất trái phiếu ngân hàng được cho là do lãi suất trái phiếu chính phủ tăng. Lãi suất trái phiếu ngân hàng thường được tính bằng lãi suất trái phiếu chính phủ cộng thêm biên độ rủi ro, nên khi lãi suất trái phiếu chính phủ tăng thì lãi suất ngân hàng cũng tăng theo. Ngày 4, lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 3 năm đạt 3,860%, mức cao nhất trong hơn 2 năm rưỡi, và mức tăng này đã lan sang thị trường trái phiếu ngân hàng.

Nguyên nhân khiến lãi suất trái phiếu chính phủ tăng được cho là do tỷ giá won–USD tăng mạnh. Trong phiên giao dịch đêm ngày 4, tỷ giá đã vượt 1.540 won/USD, mức cao nhất kể từ ngày 10/3/2009 trong khủng hoảng tài chính toàn cầu (1.561 won/USD). Thông thường, khi tỷ giá tăng sẽ đẩy giá hàng nhập khẩu tăng, từ đó gây áp lực lên lạm phát trong nước. Theo Cơ quan Thống kê Hàn Quốc, chỉ số giá tiêu dùng tháng 5 tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu vượt 3% sau 26 tháng kể từ tháng 3/2024.

Khi áp lực lạm phát gia tăng, lãi suất thị trường thường có xu hướng tăng do khả năng Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc sẽ nâng lãi suất cơ bản để kiềm chế giá cả. Thực tế, tại cuộc họp Ủy ban Chính sách Tiền tệ tháng trước, BOK đã để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong nửa cuối năm, khiến thị trường phản ánh kỳ vọng thắt chặt chính sách trong tương lai.

Nhà nghiên cứu Lim Jae-kyun cho biết: “Thị trường đang lo ngại khả năng tăng lãi suất liên tiếp vào tháng 7 và 8 hoặc thậm chí một đợt tăng mạnh trong tháng 7”.

Việc lãi suất thị trường tăng trực tiếp làm gia tăng gánh nặng lãi vay của người dân. Lãi suất vay thế chấp 5 năm của 5 ngân hàng lớn gồm KB Kookmin, Shinhan, Hana, Woori và NH Nonghyup đã tăng từ mức 4,55–6,65% cuối tháng 3 lên 4,67–7,33% hiện tại. Lãi suất vay tín chấp cũng đã lên mức trần khoảng 6%.

Do các ngân hàng thường điều chỉnh lãi suất cho vay dựa trên biến động trái phiếu ngân hàng trong 3 ngày giao dịch gần nhất hoặc trong tuần trước, mức tăng gần đây có thể sẽ được phản ánh vào lãi suất vay từ tuần tới. Ước tính nếu lãi suất tăng 0,25 điểm phần trăm, tổng chi phí lãi vay của toàn bộ người vay sẽ tăng thêm khoảng 3,2 nghìn tỷ won, tương đương mỗi người phải trả thêm trung bình 163.000 won.

Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, nợ hộ gia đình trong quý I năm nay đạt 1.865,8 nghìn tỷ won. Khi quy mô nợ tiến sát 1.900 nghìn tỷ won, việc chi phí lãi vay tăng có thể trở thành rủi ro đối với thị trường tài chính. Nhu cầu “vay đầu tư” (margin debt) cũng đang tăng mạnh, với dư nợ giao dịch ký quỹ từng vượt 38 nghìn tỷ won. Nếu lãi suất tăng kết hợp với điều chỉnh thị trường chứng khoán, áp lực lên người vay và tâm lý đầu tư có thể gia tăng mạnh.

Một quan chức ngành tài chính cho biết: “Do căng thẳng ở Trung Đông kéo dài và hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài tăng lên, tỷ giá vẫn khó giảm. Nếu lạm phát tháng 6 không hạ nhiệt, kỳ vọng về mức tăng lãi suất lớn hơn sẽ càng mạnh hơn”.

Theo Han Sang-wook