0
Ông Farangis Sultanzoda, Chuyên gia Sản phẩm cấp cao của [Huawei, giới thiệu thiết bị chủ lực mới Huawei Watch GT Runner 2 Racing Legend Edition tại sự kiện ra mắt sản phẩm đổi mới của Huawei diễn ra ở Bangkok, Thái Lan ngày 7/5 (giờ địa phương). / EPA·Yonhap

Hãng tin Bloomberg đưa tin ngày 9/6 (giờ địa phương) rằng Chính phủ Trung Quốc đang chuẩn bị triển khai một dự án cấp quốc gia với khoản đầu tư khoảng 2.000 tỷ nhân dân tệ (tương đương 449,62 nghìn tỷ won) trong 5 năm tới để xây dựng mạng lưới trung tâm dữ liệu trên toàn quốc, nhằm thúc đẩy ngành trí tuệ nhân tạo (AI) và vượt qua Mỹ trong lĩnh vực này. 

Cùng với đó, Reuters cho biết làn sóng đầu tư AI toàn cầu kết hợp với năng lực sản xuất của Trung Quốc đang thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu công nghệ của nước này. Riêng xuất khẩu mạch tích hợp (chip bán dẫn) trong tháng 5 đã tăng vọt 111%.

◇ Các cơ quan chủ chốt của Trung Quốc thiết kế mạng lưới điện toán quốc gia trị giá 2.000 tỷ NDT, mục tiêu tích hợp hoàn toàn vào năm 2028

Bloomberg dẫn lời nhiều nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết các cơ quan trọng yếu của Trung Quốc, trong đó có Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC), đang xây dựng bản thiết kế cho một mạng lưới các trung tâm điện toán được kết nối với nhau trên phạm vi toàn quốc.

Các tập đoàn viễn thông nhà nước như China Mobile và China Telecom sẽ đảm nhận phần lớn việc vận hành và kết nối các trung tâm dữ liệu. Mục tiêu cốt lõi là kết nối các cơ sở dữ liệu phân tán trên khắp Trung Quốc thành một mạng lưới thống nhất vào năm 2028.

Bloomberg cho biết kế hoạch này được thiết kế làm nền tảng hạ tầng phục vụ việc mở rộng ứng dụng AI trong các lĩnh vực công như y tế, giao thông và quản lý đô thị. Đây cũng là một trụ cột quan trọng trong chương trình “6 mạng lưới lớn” được công bố đầu năm nay, bao gồm xây dựng hạ tầng nước, điện, năng lực tính toán và các lĩnh vực thiết yếu khác.

Nguồn vốn sẽ chủ yếu đến từ trái phiếu chính phủ đặc biệt siêu dài hạn có kỳ hạn trên 10 năm và các quỹ đầu tư quốc gia dành cho ngành chiến lược, đồng thời được bổ sung bằng các khoản vay ngân hàng và vốn tư nhân. Tuy nhiên, kế hoạch hiện vẫn đang ở giai đoạn thảo luận ban đầu nên các chi tiết cụ thể có thể thay đổi.

Sau khi Bloomberg đăng tải thông tin này, cổ phiếu của công ty dịch vụ trung tâm dữ liệu Trung Quốc GDS Holdings tăng tới 12% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa tại Mỹ, trong khi cổ phiếu của Vnet Group tăng 17%.

◇ Dự kiến bắt buộc sử dụng trên 80% công nghệ Trung Quốc, loại bỏ Nvidia và AMD

Trọng tâm của kế hoạch là giảm sự phụ thuộc vào công nghệ Mỹ và thúc đẩy chuỗi cung ứng nội địa.

Theo các nguồn tin, chính phủ Trung Quốc đang xây dựng phương án yêu cầu ít nhất 80% công nghệ sử dụng trong các trung tâm dữ liệu, bao gồm chip AI, phải đến từ các nhà cung cấp trong nước như Huawei. Điều này đồng nghĩa với việc các hãng Mỹ như NVIDIA VÀ AMD gần như sẽ bị loại khỏi thị trường trung tâm dữ liệu của Trung Quốc.

Bloomberg nhận định đây là sự lặp lại chiến lược mà Trung Quốc từng áp dụng để hỗ trợ Huawei, khi tập trung nguồn lực nhằm thay thế công nghệ Mỹ bằng các giải pháp nội địa.

Tháng 5 vừa qua, chín dòng chip AI do các doanh nghiệp Trung Quốc như Huawei, Alibaba, Biren Technology và Moore Threads phát triển đã vượt qua cuộc kiểm định an ninh của cơ quan bảo mật công nghệ Trung Quốc, mở đường cho việc được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực có yêu cầu bảo mật cao.

Mặc dù chính phủ Mỹ đã đồng ý cho phép bán chip AI H200 thế hệ cũ của NVIDIA cho Trung Quốc, nhưng đây là sản phẩm chậm hơn một thế hệ so với dòng Blackwell mới nhất và hiện vẫn chưa được giao hàng.

◇ Big Tech Mỹ chi 725 tỷ USD trong năm nay, Trung Quốc đầu tư 2.000 tỷ NDT trong 5 năm

Kế hoạch trị giá 2.000 tỷ NDT của Trung Quốc vẫn nhỏ hơn mức 725 tỷ USD (khoảng 1.104,75 nghìn tỷ won) mà các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Meta và Microsoft dự kiến đầu tư cho AI chỉ trong năm nay.

Tuy nhiên, Bloomberg lưu ý rằng việc so sánh trực tiếp là không dễ dàng bởi chi phí nhân công, linh kiện và xây dựng trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc thấp hơn đáng kể, đồng thời các địa phương còn cung cấp nhiều ưu đãi hỗ trợ.

Ngoài ra, khoản đầu tư 2.000 tỷ NDT này chưa bao gồm chi tiêu của các doanh nghiệp tư nhân như Alibaba hay Tencent, vì vậy tổng quy mô đầu tư cho hạ tầng AI của Trung Quốc có thể còn lớn hơn nhiều.

Các nguồn tin cũng cho biết nếu tích hợp thêm hệ thống điện lưới và hạ tầng viễn thông tốc độ cao, tổng vốn đầu tư có thể tăng lên ít nhất 5.000 tỷ NDT (khoảng 1.124 nghìn tỷ won).

Tuy nhiên, Bloomberg cho biết hiện vẫn chưa rõ mạng lưới điện toán quốc gia này sẽ phối hợp vận hành với các trung tâm dữ liệu tư nhân của Alibaba và Tencent như thế nào.

Ông Robert Lea, chuyên gia phân tích của Bloomberg Intelligence, nhận định: “Dự án hạ tầng này sẽ hỗ trợ chiến lược ‘AI Plus’ của Trung Quốc, nhưng khả năng tạo ra lợi nhuận vẫn là một thách thức lớn.” Ông cho rằng các nhà cung cấp hạ tầng nội địa như Huawei sẽ hưởng lợi nhiều hơn so với các công ty công nghệ tư nhân như Tencent, Alibaba hay Baidu.

◇ Cơn sốt AI toàn cầu thúc đẩy xuất khẩu Trung Quốc: bán dẫn tăng 111%, thặng dư thương mại tiếp tục mở rộng

Một yếu tố quan trọng đứng sau kế hoạch AI quốc gia này là việc làn sóng đầu tư AI toàn cầu đang làm thay đổi cấu trúc xuất khẩu của Trung Quốc.

Theo Reuters, xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 5 tăng 19,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 14,1% của tháng 4 và vượt dự báo thị trường là 15%. Nhập khẩu cũng tăng 27,4%, cao hơn mức dự báo 25%.

Đáng chú ý, xuất khẩu mạch tích hợp (chip bán dẫn) tăng tới 111%, trong khi thiết bị xử lý dữ liệu tự động tăng 66,1%, sản phẩm công nghệ cao tăng 50,9% và ô tô tăng 39%.

Thặng dư thương mại tháng 5 đạt 105,43 tỷ USD (khoảng 160,67 nghìn tỷ won), vượt mức 84,8 tỷ USD của tháng trước cũng như dự báo 92,1 tỷ USD của thị trường.

Ông Triệu Trường Bằng, chiến lược gia trưởng phụ trách Trung Quốc của ANZ, cho biết: “Giá bộ nhớ tăng 20% so với tháng trước đã đẩy tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạch tích hợp lên 111%. Nhu cầu AI vẫn chưa hạ nhiệt và ngành bán dẫn đang viết lại bản đồ thương mại của Trung Quốc.”

Ông Lưu Tư Na, chuyên gia kinh tế trưởng của Oxford Economics, nhận định: “Lợi thế về quy mô, chuỗi cung ứng sâu rộng và năng lực công nghiệp của Trung Quốc mang lại sức cạnh tranh đủ lớn để hấp thụ các tác động từ căng thẳng thương mại với phương Tây.” Ông dự báo xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm xanh sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của kinh tế Trung Quốc trong năm nay.

Tuy nhiên, vẫn xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo về tính bền vững của đà tăng xuất khẩu. Chỉ số đơn hàng xuất khẩu mới trong lĩnh vực sản xuất đã giảm mạnh sau khi đạt đỉnh trong hai năm vào tháng 4. Xuất khẩu đồ nội thất chỉ tăng 1,9%, trong khi xuất khẩu đồ chơi giảm 7% và giày dép giảm 10,4%.

Ngoài ra, nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong tháng 5 giảm 29%, xuống mức thấp nhất trong 8 năm, phản ánh tác động của cú sốc năng lượng liên quan đến xung đột Iran.

Tranh cãi về mất cân bằng thương mại cũng gia tăng. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD cho rằng khoảng 60% mức tăng thị phần của doanh nghiệp Trung Quốc có thể được giải thích bằng các khoản trợ cấp của chính phủ. Trong khi đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phân tích rằng thặng dư thương mại của Trung Quốc hiện đã vượt 1% GDP toàn cầu, cao hơn cả đỉnh điểm mà Nhật Bản và Đức từng đạt được vào cuối thế kỷ 20.

Theo Ha Man-joo, phóng viên thường trú tại Washinton