0
Phó Trưởng phòng Công tố Viện Kiểm sát quận Incheon Park Sang-yong có mặt tại Tòa án quận Suwon (thành phố Suwon, tỉnh Gyeonggi) vào ngày 16 tháng trước để tham gia phiên tòa có bồi thẩm đoàn với tư cách nhân chứng trong vụ cựu Phó Thống đốc phụ trách Hòa bình tỉnh Gyeonggi Lee Hwa-young bị cáo buộc khai man về nghi vấn "tiệc rượu trong phòng công tố". /Ảnh: Nhóm phóng viên

Đội điều tra đặc biệt tổng hợp số 2 do công tố viên đặc biệt Kwon Chang-young đứng đầu, đang điều tra những nghi vấn còn lại liên quan đến ba cuộc điều tra đặc biệt (vụ thiết quân luật, vụ Kim Keon Hee và vụ lính thủy quân lục chiến tử nạn), đã không gia hạn lệnh cấm xuất cảnh đối với Phó Trưởng phòng Công tố Viện Kiểm sát quận Incheon Park Sang-yong. Động thái này khiến vai trò thẩm định lệnh cấm xuất cảnh của Bộ Tư pháp Hàn Quốc trở thành tâm điểm tranh luận. Trong khi lệnh cấm xuất cảnh đối với ông Park được duy trì suốt khoảng 3 tháng, phía cơ quan điều tra được cho là chưa một lần triệu tập ông để thẩm vấn, làm dấy lên chỉ trích rằng việc cấm xuất cảnh có thể đã được áp dụng gần như theo thông lệ ngay sau khi một người bị khởi tố.f

Tháng 4 vừa qua, Đội điều tra đặc biệt tổng hợp số 2 cho biết đã phát hiện dấu hiệu Văn phòng Tổng thống dưới thời chính quyền Yoon Suk Yeol can thiệp vào quá trình điều tra vụ Tập đoàn Ssangbangwool chuyển tiền trái phép sang Triều Tiên, đồng thời nhận định đây là "một vụ nghi ngờ thao túng quốc gia quy mô đặc biệt lớn".

Dựa trên đầu mối này, nhóm điều tra đã tiếp nhận hồ sơ nghi vấn liên quan đến các cuộc họp lấy lời khai trong vụ chuyển tiền sang Triều Tiên từ Tổ công tác kiểm tra vi phạm nhân quyền thuộc Viện Công tố cấp cao Seoul và chính thức mở cuộc điều tra.

Cũng trong tháng đó, nhóm điều tra tiếp nhận đơn tố cáo ông Park với cáo buộc lạm dụng quyền lực, khởi tố ông với tư cách nghi phạm và đề nghị Bộ Tư pháp ban hành lệnh cấm xuất cảnh. Bộ Tư pháp đã chấp thuận đề nghị này.

Sau đó, với lý do cần đảm bảo tính liên tục của quá trình điều tra, Đội điều tra đặc biệt hai lần đề nghị gia hạn lệnh cấm xuất cảnh. Tuy nhiên, đến ngày 7/7, lệnh này tự động hết hiệu lực do hết thời hạn.

Ông Park khẳng định trong suốt thời gian bị cấm xuất cảnh, phía điều tra chưa từng gửi một lần thông báo triệu tập.

Ông nhấn mạnh rằng trong bối cảnh không có căn cứ chứng minh sự cần thiết của việc cấm xuất cảnh, quyền cơ bản của ông vẫn bị hạn chế, và điều này cấu thành hành vi lạm dụng quyền lực.

Trao đổi với báo chí cùng ngày, ông Park chỉ trích: "Họ từng gọi đây là 'đại án thao túng quốc gia', nhưng giờ lại không gia hạn lệnh cấm xuất cảnh. Điều đó cho thấy bản thân vụ việc thực chất không có cơ sở."

Ông Park cũng cho rằng nếu không còn lý do để gia hạn lệnh cấm xuất cảnh đối với mình thì cũng không có căn cứ để tiếp tục cấm xuất cảnh đối với nghị sĩ độc lập Han Dong-hoon, người từng giữ chức Bộ trưởng Tư pháp. Lệnh cấm xuất cảnh của ông Han sẽ có hiệu lực đến ngày 12/7.

Ông Park nói: "Lệnh cấm xuất cảnh đối với tôi đã được gỡ bỏ nhưng vẫn giữ nguyên lệnh cấm đối với một nghị sĩ đương nhiệm là hành vi lạm dụng quyền lực."

Biện pháp cấm xuất cảnh là một quyết định hành chính, không cần lệnh của tòa án như khám xét hay bắt giam.

Chính vì vậy, Bộ Tư pháp có trách nhiệm xem xét độc lập yêu cầu từ các cơ quan điều tra để đánh giá mức độ cần thiết và tính hợp lý của việc áp dụng biện pháp này. Tuy nhiên, lâu nay vẫn có nhiều ý kiến cho rằng trên thực tế, hầu hết các yêu cầu của cơ quan điều tra đều được chấp thuận gần như nguyên trạng.

Một số ý kiến trong giới pháp lý cho rằng lệnh cấm xuất cảnh không nên được vận hành như một "thủ tục tự động" sau khi một người bị khởi tố.

Theo các chuyên gia, đây là biện pháp hạn chế quyền tự do cư trú và đi lại được Hiến pháp bảo đảm, nên cần đánh giá riêng từng trường hợp dựa trên tiến độ điều tra thực tế và nguy cơ bỏ trốn, đồng thời chỉ áp dụng trong phạm vi tối thiểu cần thiết.

Những vấn đề này cũng được cho là đang được thảo luận ngay trong nội bộ Bộ Tư pháp.

Theo nguồn tin, Bộ Tư pháp đã thành lập tổ công tác (TF) nhằm rà soát tình hình vận hành của chế độ cấm xuất cảnh và xem xét các phương án cải thiện toàn diện hệ thống.

Một luật sư từng giữ chức Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhận định: "Lệnh cấm xuất cảnh vốn được áp dụng khi có nguy cơ bỏ trốn. Thế nhưng từ lúc nào đó, nó lại bị sử dụng gần như đồng nghĩa với việc cơ quan điều tra chính thức mở vụ án, và điều này đang gây ra rất nhiều vấn đề".

Theo Jeong Min-hoon