Trump áp thuế 50% đối với Canada lần đầu tiên theo Điều 338, thỏa thuận thuế 15% của Hàn Quốc cũng đứng trước phép thử

21/07/2026 14:13Dịch sang：trangamy319@gmail.com
facebook twitter link Font big Font small print
Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) Gianni Infantino (từ trái sang), Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum Pardo và Thủ tướng Canada Mark Carney đang chờ để chúc mừng các cầu thủ hai đội sau trận chung kết FIFA World Cup giữa Tây Ban Nha và Argentina, diễn ra tại East Rutherford, bang New Jersey (Mỹ) vào ngày 19 (giờ địa phương). /AP·Yonhap

Ngày 20/8 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ba sắc lệnh (Proclamation) áp thuế bổ sung 50% đối với một số sản phẩm nhập khẩu từ Canada với lý do nước này áp dụng chính sách phân biệt đối xử đối với ô tô, đồ uống có cồn và các sản phẩm sữa của Mỹ.

Trong sắc lệnh liên quan đến ô tô, Nhà Trắng cho rằng Canada đã áp dụng mức thuế mang tính phân biệt cùng cơ chế hạn ngạch thuế quan (TRQ) đối với ô tô sản xuất tại Mỹ, gây bất lợi cho hoạt động thương mại của Mỹ. Đây được xem là căn cứ để Washington áp dụng mức thuế bổ sung 50%.

Mức thuế sẽ có hiệu lực từ ngày 19/8. Theo Bloomberg và The New York Times (NYT), đây là lần đầu tiên Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 (Tariff Act of 1930) được sử dụng để áp thuế trên thực tế.

◇ Trump lần đầu kích hoạt Điều 338, ký 3 sắc lệnh áp thuế 50%

Tổng thống Trump cho rằng Canada đã đối xử bất công với ô tô, rượu và các sản phẩm sữa của Mỹ nên quyết định áp thuế theo tỷ lệ giá trị hàng hóa (ad valorem duty) ở mức 50%.

Thuế sẽ được áp dụng từ 0 giờ 01 phút ngày 19/8 theo giờ miền Đông nước Mỹ (tức 13 giờ 01 phút cùng ngày theo giờ Hàn Quốc).

Các mặt hàng chịu thuế gồm rượu vang, gậy khúc côn cầu, xi măng, sản phẩm sữa, hồ bơi lắp sẵn, đồ nội thất, cần câu, hạt giống, quần áo, tóc giả và nhiều mặt hàng khác.

Một số mặt hàng được miễn áp thuế gồm năng lượng, kali (potash) dùng làm nguyên liệu phân bón, một số loại thủy sản và khoáng sản quan trọng. Ngoài ra, các sản phẩm như ô tô và thép vốn đã chịu thuế riêng theo Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại cũng không thuộc diện áp dụng.

Đáng chú ý, ngay cả những sản phẩm đáp ứng quy tắc xuất xứ của Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) cũng không được miễn mức thuế 50% này.

Theo nguyên tắc, mức thuế mới sẽ được cộng thêm vào các loại thuế, phí và lệ phí hiện hành.

Điều 338 trao cho Tổng thống Mỹ quyền áp thuế lên tới 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia bị cho là áp dụng các biện pháp thương mại mang tính phân biệt hoặc bất công đối với Mỹ. Luật cũng quy định thuế chỉ được có hiệu lực sau ít nhất 30 ngày kể từ khi ban hành sắc lệnh. Vì vậy, khoảng thời gian từ ngày ký 20/7 đến ngày có hiệu lực 19/8 là để đáp ứng quy định này.

◇ Nhà Trắng: Nhập khẩu ô tô Mỹ vào Canada giảm 22%

Nhà Trắng cho biết, từ tháng 4/2025 đến tháng 3/2026, kim ngạch nhập khẩu ô tô Mỹ của Canada đạt 20,3 tỷ USD, giảm 22% so với mức 25,9 tỷ USD cùng kỳ năm trước.

Để đáp trả các mức thuế trước đó của Mỹ, phần lớn các tỉnh bang của Canada đã ngừng bán đồ uống có cồn nhập khẩu từ Mỹ. Theo Reuters, Nhà Trắng cho biết lượng nhập khẩu rượu Mỹ vào Canada trong một năm qua đã giảm tới 81%.

Trong khi đó, từ tháng 4/2025 đến tháng 2/2026, nhập khẩu ô tô từ Mexico vào Canada tăng 23,6% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu ô tô từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đức cũng tăng khoảng 10,1–13,5%.

Tổng giá trị ô tô nhập khẩu từ các nước ngoài Mỹ vào Canada tăng khoảng 2,85 tỷ USD, trong đó riêng Mexico chiếm khoảng 2 tỷ USD, tương đương phần lớn mức tăng.

Nhà Trắng cũng chỉ ra rằng Canada đã cắt giảm hạn ngạch miễn thuế (TRQ) đối với các doanh nghiệp chuyển cơ sở sản xuất ô tô sang Mỹ, đồng thời không công khai hạn ngạch miễn thuế dành cho từng doanh nghiệp, coi đây là những biểu hiện của chính sách phân biệt đối xử.

Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer tuyên bố: "Không giống các đối tác và đồng minh khác, Canada vẫn tiếp tục có các biện pháp trả đũa nỗ lực của Mỹ nhằm tái cân bằng thương mại và bảo vệ các ngành công nghiệp liên quan đến an ninh quốc gia."

Theo Nhà Trắng, các mức thuế mới sẽ giúp các nhà sản xuất Mỹ có thêm cơ hội cạnh tranh tại thị trường nội địa, đồng thời gây sức ép buộc Canada phải bãi bỏ các biện pháp bị cho là mang tính phân biệt. Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) sẽ phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Thương mại và USTR để xây dựng các quy định thực thi.

◇ Mỹ loại trừ miễn thuế với cả hàng hóa thuộc USMCA, căng thẳng thương mại với Canada leo thang

Theo NYT, động thái mới nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Canada - đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ.

Đầu tháng này, chính quyền Trump quyết định không gia hạn Hiệp định USMCA. Trong tuần này, giới chức Mỹ sẽ sang Mexico để tiến hành các cuộc đàm phán riêng, trong khi các cuộc đàm phán chính thức giữa Mỹ và Canada vẫn chưa được khởi động.

Tuần trước, Tổng thống Trump cũng từng dọa áp thêm thuế sau khi khói từ các vụ cháy rừng tại Canada lan sang nhiều thành phố lớn của Mỹ. Tuy nhiên, theo Bloomberg, một quan chức cấp cao của Mỹ khẳng định biện pháp thuế lần này không liên quan đến vấn đề cháy rừng.

◇ Hàn Quốc đối mặt nguy cơ bị áp thuế theo Điều 301

Trong bối cảnh Mỹ lần đầu sử dụng Điều 338 như một công cụ thuế quan mới, Hàn Quốc đang theo dõi sát diễn biến tiếp theo khi mức thuế toàn cầu 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại sẽ hết hiệu lực vào ngày 24.

Biến số tiếp theo là thuế theo Điều 301. Đầu tháng trước, USTR đã công bố kế hoạch áp mức thuế 10–12,5% đối với 60 nền kinh tế, trong đó có Hàn Quốc, với lý do liên quan đến lao động cưỡng bức. Sau khi hoàn tất phiên điều trần công khai, giới quan sát cho rằng quyết định cuối cùng có thể được công bố ngay trong tuần này.

Trong khi đó, kế hoạch áp thuế đối với vấn đề dư thừa công suất sản xuất vẫn chưa được công bố nên gần như không thể hoàn tất trước ngày 24.

Tháng 7 năm ngoái, Hàn Quốc và Mỹ đã đạt thỏa thuận thương mại, theo đó Seoul cam kết đầu tư 350 tỷ USD (khoảng 517,5 nghìn tỷ won) vào Mỹ để đổi lấy việc giảm thuế đối ứng từ 25% xuống còn 15%. Trong số này, 150 tỷ USD được dành cho hợp tác trong lĩnh vực đóng tàu.

Đại diện USTR Jamieson Greer trước đó cũng khẳng định Mỹ sẽ tôn trọng mức trần thuế 15% đã cam kết. Tuy nhiên, nếu thuế 12,5% liên quan đến lao động cưỡng bức và thuế đối với tình trạng dư thừa công suất cùng được áp dụng, việc duy trì mức trần 15% theo cách nào vẫn là vấn đề chưa có lời giải. Ngày 23 tới, Trung tâm Hợp tác Đóng tàu Hàn - Mỹ sẽ chính thức được khai trương tại Washington D.C.


Theo Ha Man-joo, phóng viên thường trú tại Washington
ⓒASIATODAY, nghiêm cấm sao chép và phân phối lại trái phép