0
Tổng thống Lee Jae-myung đang phát biểu tại lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Giải phóng được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa Sejong, quận Jongno, Seoul, vào ngày 15. /Yonhap

Tổng thống Lee Jae-myung đã đề xuất “đối thoại liên Triều” và “thảo luận đa phương về chấm dứt chiến tranh” trong bài phát biểu nhân Ngày Giải phóng, nhưng Triều Tiên đã tiếp tục giữ im lặng sang ngày thứ hai. Trong bối cảnh tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc “chỉ thị cắt giảm quy mô tập trận chung Mỹ - Hàn” cũng xuất hiện cùng lúc, giới phân tích cho rằng Triều Tiên đang cân nhắc mức độ phản ứng trong khi đánh giá những tác động của các đề xuất này đối với chính sách đối ngoại trong nửa cuối năm.

Các phương tiện truyền thông nhà nước Triều Tiên cho đến ngày 17 vẫn không đưa ra lập trường đáng chú ý nào liên quan đến bài phát biểu nhân Ngày Giải phóng của Tổng thống Lee. Các phương tiện truyền thông này chỉ đưa tin nổi bật về việc nhà lãnh đạo Kim Jong-un cùng con gái Ju-ae tham dự các chương trình biểu diễn xiếc nhân Ngày Giải phóng. Các chuyên gia nhận định Triều Tiên có khả năng quan tâm nhiều hơn đến các cuộc tham vấn đa phương về chấm dứt chiến tranh với sự tham gia của Mỹ và Trung Quốc, thay vì bản thân việc đối thoại liên Triều. Theo đó, Triều Tiên có thể tận dụng khuôn khổ đa phương có sự tham gia của Mỹ và Trung Quốc như một đòn bẩy ngoại giao nhằm được công nhận là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, nới lỏng các biện pháp trừng phạt và chính thức công nhận “thuyết hai quốc gia”.

Trong trường hợp này, mục tiêu tiếp cận của chính phủ Hàn Quốc và Triều Tiên có khả năng sẽ trái ngược nhau. Trong khi Hàn Quốc muốn tạo bước đột phá về phi hạt nhân hóa và cải thiện quan hệ liên Triều thông qua các cuộc tham vấn đa phương, Triều Tiên có thể coi việc được ngồi cùng bàn với các nước lớn như Mỹ và Trung Quốc là một thành quả ngoại giao để tuyên truyền cả trong và ngoài nước, bất kể kết quả đạt được từ các cuộc đàm phán.

Ông Cho Han-beom, nghiên cứu viên cao cấp danh dự tại Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, phân tích: “Nếu Triều Tiên tham gia cơ chế tham vấn đa phương, họ sẽ tìm cách diễn giải đề xuất ‘tuyên bố chấm dứt chiến tranh’ của chính phủ Hàn Quốc thành việc thực hiện ‘thuyết hai quốc gia’, đồng thời diễn giải ‘ngừng nâng cấp năng lực hạt nhân của Triều Tiên’ thành ‘công nhận Triều Tiên là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân’”. Ông nhận định “Việc Triều Tiên vẫn chưa đưa ra phản ứng có vẻ là do họ đang xem xét cách phản ánh những diễn biến này vào chính sách tương lai, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Trump cũng chỉ thị cắt giảm quy mô tập trận chung Mỹ - Hàn”.

Vấn đề là nếu cơ chế tham vấn đa phương thực sự được triển khai, Hàn Quốc sẽ không dễ dàng giành quyền chủ động trong đàm phán. Triều Tiên từng một lần nữa nhấn mạnh quan hệ “hai quốc gia thù địch” trong tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao ngày 14, do đó nước này có khả năng sẽ tìm cách hạn chế vai trò của chính phủ Hàn Quốc.

Theo Mok Yong-jae