Ban lãnh đạo Đảng Nhân dân Gián (CJP), một phong trào trực tuyến của giới trẻ Ấn Độ đi đầu trong các cuộc biểu tình yêu cầu Chủ tịch Ủy ban Bầu cử từ chức, đã được trả tự do chỉ một ngày sau khi bị giam giữ, trong bối cảnh một cuộc biểu tình quy mô lớn sắp diễn ra.

Ngày 11/10 (giờ địa phương), bà Ratna Singh, luật sư chính của CJP, thông báo trên mạng xã hội rằng ba thành viên lãnh đạo, trong đó có nhà sáng lập Abhijit Deepke, đã được tòa án thẩm phán hành chính và an ninh ra lệnh trả tự do. Điều kiện được thả là không gây mất trật tự công cộng trong vòng một năm. Chỉ vài giờ sau khi được trả tự do, ban lãnh đạo CJP tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch yêu cầu ông Gyanesh Kumar, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Trung ương, từ chức.

Ngay sau khi được thả, ông Deepke đã chuyển mũi chỉ trích sang Thủ tướng Narendra Modi. Trên mạng xã hội, ông viết: “Với tư cách thủ tướng, Modi là nỗi hổ thẹn của Ấn Độ. Đất nước này chưa từng chứng kiến một kẻ hèn nhát và lưu manh hơn thế”.

Ba người bị giam giữ vào ngày hôm trước. Hôm 10/10, ông Deepke và hai thành viên khác đến thủ đô New Delhi bằng máy bay từ Mumbai, nhưng bị bắt giữ trước cả khi kịp rời khỏi máy bay. CJP tuyên bố hàng nghìn người tham gia biểu tình đã bị giam giữ trước cuộc tập hợp dự kiến diễn ra trong ngày.

Theo CJP và truyền thông Ấn Độ, chính quyền đã triển khai chiến dịch an ninh quy mô lớn trên khắp thủ đô nhằm ngăn người biểu tình tập trung tại Jantar Mantar, địa điểm biểu tình ở Delhi. Nhà hoạt động kiêm người có ảnh hưởng trên mạng xã hội Dhruv Rathee cũng bị giam giữ tại nhà riêng rồi được thả. Cảnh sát chưa đưa ra bình luận về các vụ giam giữ.

Ngày 11/10, CJP tiếp tục kêu gọi những người ủng hộ tuần hành đến Jantar Mantar, nhưng không ghi nhận hình ảnh đám đông biểu tình quy mô lớn tập trung quanh khu vực này. Các ga tàu điện ngầm ở Delhi, vốn đóng cửa ngày 10/10, đã mở cửa trở lại trong ngày 11/10, song lực lượng an ninh được bố trí đông đảo tại các lối ra vào.

Cuộc biểu tình ngày 10/10 được kỳ vọng sẽ trở thành đỉnh điểm của làn sóng đoàn kết giữa các lực lượng đối lập kéo dài nhiều tuần, sau khi xuất hiện cáo buộc sai phạm trong quá trình rà soát đặc biệt toàn diện danh sách cử tri trên toàn quốc (SIR). Theo truyền thông, hơn 133 triệu người đã bị xóa tên khỏi danh sách trong quá trình này. Điều đó làm dấy lên chỉ trích rằng một số nhóm thiểu số, trong đó có người Hồi giáo, có thể chịu ảnh hưởng không cân xứng, đồng thời tạo lợi thế cho Đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) theo chủ nghĩa dân tộc Hindu đang cầm quyền dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Modi.

Ủy ban Bầu cử Ấn Độ khẳng định việc rà soát nhằm loại bỏ các trường hợp đăng ký trùng lặp, người đã qua đời và thông tin đăng ký giả mạo, đồng thời bác bỏ cáo buộc gian lận.

CJP từng khiến chính quyền của Thủ tướng Modi phải nhượng bộ một lần. Được ông Deepke thành lập vào tháng 5 thông qua một phong trào châm biếm, CJP đã thu hút hàng triệu người theo dõi trên mạng xã hội. Tên gọi của tổ chức là cách chơi chữ nhằm châm biếm cả BJP cầm quyền lẫn phát biểu được cho là của Chánh án Tòa án Tối cao Surya Kant, trong đó ông ví những thanh niên thất nghiệp như gián.

Tháng 7, cuộc biểu tình do CJP tổ chức để phản đối gian lận trong các kỳ thi đã dẫn đến việc Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan từ chức, được đánh giá là một trong những lần hiếm hoi chính quyền Modi phải nhượng bộ.

Các vụ giam giữ quy mô lớn ngày 10/10 đã vấp phải làn sóng chỉ trích mạnh mẽ, với cáo buộc chính quyền Modi đang đàn áp những tiếng nói phản đối. Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Geneva, Thụy Sĩ, kêu gọi trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho tất cả những người bị “giam giữ tùy tiện” tại Delhi.

CJP và lãnh đạo phe đối lập Rahul Gandhi tuyên bố sẽ tiếp tục biểu tình bất chấp chiến dịch trấn áp. Ông Gandhi cho biết Đảng Quốc đại Ấn Độ của ông cùng giới trẻ nước này sẽ tiếp tục xuống đường với số lượng lớn vào ngày 12/10. Ông nhấn mạnh: “Chính quyền Modi càng đàn áp, sự phẫn nộ của thế hệ Z và sinh viên càng gia tăng”.

Jeong Ri-na

Phóng viên thường trú tại Hà Nội