0
Bộ trưởng Giáo dục Choi Kyo-jin công bố kết quả lựa chọn các trường đại học quốc gia trọng điểm nhận gói hỗ trợ thuộc dự án “Xây dựng 10 trường đại học như Đại học Quốc gia Seoul” tại phòng họp báo chung của trụ sở Chính phủ ở quận Jongno-gu, Seoul, ngày 1/9./Phóng viên Park Seong-il

Lo ngại rằng dự án “Xây dựng 10 trường đại học như Đại học Quốc gia Seoul” của Chính phủ Hàn Quốc, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các đại học quốc gia trọng điểm để thúc đẩy phát triển cân bằng giữa các vùng miền, có thể khiến khoảng cách giữa các trường ngày càng lớn và hình thành hệ thống phân cấp đại học mới đang dần trở thành hiện thực. Đáng chú ý, ba trường Đại học Quốc gia Pusan, Đại học Quốc gia Chonnam và Đại học Quốc gia Chungnam, được lựa chọn nhận gói hỗ trợ vào tháng 9, đang chiếm gần một nửa tổng ngân sách hỗ trợ dành cho các đại học quốc gia trọng điểm. Điều này làm dấy lên lo ngại khoảng cách với sáu trường còn lại sẽ tiếp tục gia tăng.

Theo kết quả phân tích báo cáo “Tình hình hỗ trợ tài chính chủ yếu dành cho các trường đại học trong các năm tài chính 2024–2026” do Bộ Giáo dục cung cấp theo yêu cầu của nghị sĩ Lee Ju-young thuộc Đảng Cải cách Mới, thành viên Ủy ban Giáo dục Quốc hội, tổng mức hỗ trợ từ các chương trình tài chính chủ yếu dành cho ba trường Pusan, Chonnam và Chungnam trong năm nay đạt 383,9 tỷ won. Con số này tăng 130,3 tỷ won, tương đương 51,4%, so với mức 253,6 tỷ won của năm ngoái, đồng thời chiếm 49,1% tổng ngân sách hỗ trợ dành cho chín đại học quốc gia trọng điểm.

Nếu giả định kinh phí cho các dự án chủ chốt thuộc Hệ thống hỗ trợ đại học lấy đổi mới khu vực làm trung tâm (RISE), chưa được đưa vào số liệu năm nay, vẫn được cấp như năm ngoái, tổng hỗ trợ dành cho ba trường được lựa chọn sẽ đạt 470,8 tỷ won, tăng 85,6% so với năm trước.

Ngoại trừ Đại học Quốc gia Seoul, Hàn Quốc có chín đại học quốc gia trọng điểm gồm Kangwon, Kyungpook, Gyeongsang, Pusan, Chonnam, Jeonbuk, Jeju, Chungnam và Chungbuk. Trong số này, Chính phủ đã chọn ba trường để nhận gói hỗ trợ đặc biệt, dự kiến cấp khoảng 70 tỷ won mỗi năm cho mỗi trường trong vòng 5 năm, bắt đầu từ năm nay.

Xét tổng mức hỗ trợ trong năm nay, Đại học Quốc gia Pusan đứng đầu với 166,6 tỷ won, tiếp theo là Đại học Quốc gia Chonnam với 115,3 tỷ won và Đại học Quốc gia Chungnam với 102 tỷ won. Theo số liệu được cung cấp năm ngoái, mức hỗ trợ tương ứng của ba trường lần lượt là 119,9 tỷ won, 69,1 tỷ won và 64,6 tỷ won.

Ngược lại, tổng hỗ trợ dành cho sáu đại học quốc gia trọng điểm còn lại giảm từ 434,3 tỷ won năm ngoái xuống còn 397,9 tỷ won trong năm nay, tức giảm 36,4 tỷ won, tương đương 8,4%. Trong đó, Đại học Quốc gia Jeju giảm 16,6 tỷ won, Kyungpook giảm 10,2 tỷ won, Kangwon giảm 7,8 tỷ won, Jeonbuk giảm 3,8 tỷ won và Gyeongsang giảm 1,4 tỷ won. Chỉ có Đại học Quốc gia Chungbuk tăng 3,3 tỷ won.

Theo đó, tỷ trọng ngân sách hỗ trợ từ các chương trình chủ yếu dành cho chín đại học quốc gia trọng điểm mà ba trường được lựa chọn nhận được đã tăng từ 36,9% năm ngoái lên 49,1% trong năm nay. Mức hỗ trợ dành cho Đại học Quốc gia Pusan trong năm nay, đạt 166,6 tỷ won, cao gấp 5,1 lần so với Đại học Quốc gia Jeju, ở mức 32,4 tỷ won.

◇ Ba trường được lựa chọn nhận 49,1% ngân sách hỗ trợ, làm dấy lên lo ngại về hệ thống phân cấp mới thay vì phát triển cân bằng khu vực

Trong khi đó, tổng mức hỗ trợ dành cho sáu trường không được lựa chọn được ước tính đạt 617,3 tỷ won, tăng 42,1%. Như vậy, tốc độ tăng hỗ trợ dành cho ba trường được lựa chọn cao gần gấp đôi so với nhóm còn lại. Nếu áp dụng giả định trên, tỷ trọng hỗ trợ dành cho ba trường trong tổng ngân sách của chín đại học quốc gia trọng điểm sẽ tăng từ 36,9% năm ngoái lên 43,3% trong năm nay.

Khoảng cách cũng thể hiện rõ trong chương trình Brain Korea 21 (BK21), nhằm đào tạo nhân lực nghiên cứu trình độ sau đại học. Năm nay, tổng kinh phí BK21 dành cho chín đại học quốc gia trọng điểm đạt khoảng 158 tỷ won, trong đó ba trường được lựa chọn nhận 78,2 tỷ won, chiếm 49,5%. Đại học Quốc gia Pusan nhận nhiều nhất với 38,5 tỷ won, tiếp theo là Kyungpook với 33,3 tỷ won, Chungnam với 20,7 tỷ won và Chonnam với 19,1 tỷ won. Mức hỗ trợ dành cho Pusan cao gấp khoảng 8,5 lần so với Jeju, trường chỉ nhận 4,5 tỷ won.

BK21 là chương trình có mức hỗ trợ thay đổi tùy theo quy mô các nhóm nghiên cứu được lựa chọn từ trước, độc lập với gói hỗ trợ đặc biệt nói trên. Tuy nhiên, trong bối cảnh chênh lệch kinh phí nghiên cứu vốn đã lớn, việc tập trung nguồn lực tài chính quy mô lớn vào một số trường nhất định có thể khiến sự mất cân đối về điều kiện giáo dục và nghiên cứu ngày càng nghiêm trọng.

Một giáo sư tại một đại học quốc gia trọng điểm nhận định: “Việc hỗ trợ các đại học quốc gia trọng điểm ở một mức độ nhất định là cần thiết để phục vụ mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp cốt lõi như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) của Chính phủ. Tuy nhiên, nếu khoảng cách với các trường khác quá lớn, chính sách sẽ đi chệch khỏi mục tiêu ban đầu là vực dậy các địa phương. Trong bối cảnh nhiều khu vực đứng trước nguy cơ suy giảm dân số và biến mất, khoảng cách hỗ trợ ngày càng lớn có thể tạo ra một hình thức phân cực mới”.

Bộ Giáo dục khẳng định dự án “Xây dựng 10 trường đại học như Đại học Quốc gia Seoul” là chính sách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của tất cả các đại học quốc gia trọng điểm. Tuy nhiên, cơ quan này cũng cho biết việc lựa chọn bổ sung các trường nhận gói hỗ trợ có thể được thảo luận sau quá trình tham vấn với các bộ, ngành liên quan và xem xét dự toán ngân sách tại Quốc hội. Vì vậy, khả năng có thêm trường được lựa chọn trong năm tới vẫn chưa rõ ràng.

Giới chuyên gia cho rằng nếu việc xây dựng các mô hình đại học tiên phong mà Chính phủ đề ra không dẫn đến sự phát triển đồng đều của các trường quốc gia trọng điểm khác, chính sách này có thể khiến hệ thống phân cấp mới giữa các trường đại học quốc gia trở nên cố hữu, thay vì thúc đẩy phát triển cân bằng giữa các vùng miền.

Nghị sĩ Lee Ju-young chỉ trích: “Chính phủ từng tuyên bố sẽ xây dựng 10 trường đại học như Đại học Quốc gia Seoul, nhưng kết quả cuối cùng lại là một hệ thống phân cấp mới gồm ‘ba trường được ưu ái’ và ‘sáu trường bị bỏ lại phía sau’”.

Ông nhấn mạnh: “Nếu một chính sách lấy phát triển cân bằng làm lý do lại khiến tình trạng giàu càng giàu, nghèo càng nghèo giữa các đại học quốc gia trọng điểm trở nên nghiêm trọng hơn, đồng thời tạo thêm tâm lý thất bại trong hệ sinh thái đại học địa phương, thì đây rõ ràng là một thất bại về chính sách. Chính phủ cần rà soát toàn diện tính hợp lý của việc phân bổ ngân sách, đồng thời khẩn trương xây dựng mô hình chia sẻ cơ sở hạ tầng giáo dục và nghiên cứu có tính khả thi cùng các biện pháp thu hẹp khoảng cách, thay vì để những trường không được lựa chọn tụt hậu dưới danh nghĩa ‘lựa chọn và tập trung nguồn lực’”.

Park Ji-suk