 | | 0 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang di chuyển đến địa điểm dùng bữa trưa tại biệt thự Kỳ Lân (Qilin), thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, ngày 19 (giờ địa phương), đồng thời giao lưu với các nhạc công biểu diễn. /Reuters·Yonhap |
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19 (giờ địa phương) đã lần lượt tổ chức các cuộc hội đàm song phương với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Trong cuộc gặp với Tổng thống Nga, hai bên tập trung thảo luận về chiến tranh Ukraine, trong khi Tân Hoa xã đưa tin Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí xây dựng kế hoạch hành động nhằm ổn định quan hệ song phương. Tuy nhiên, sau cuộc hội đàm, Tổng thống Putin tuyên bố không tiếp tục thúc đẩy thỏa thuận tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng và khu vực Biển Đen, với lý do Ukraine tấn công cầu Crimea.
◇ Trump–Putin hội đàm bất ngờ kéo dài khoảng 40 phút, tập trung thảo luận về chiến tranh Ukraine
Trước cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên giữa Mỹ, Trung Quốc và Nga, Tổng thống Trump và Tổng thống Putin đã có cuộc hội đàm song phương riêng. Nhà Trắng không công bố cuộc gặp này trong lịch trình chính thức từ trước. Theo New York Times (NYT), cuộc hội đàm kéo dài khoảng 42 phút, trong khi Yuri Ushakov, trợ lý chính sách đối ngoại của Điện Kremlin, cho biết thời gian diễn ra khoảng 35–45 phút. Đây là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo gặp trực tiếp kể từ cuộc hội đàm thượng đỉnh tại Alaska, Mỹ, ngày 15/8 năm ngoái.
Khi bước vào phòng họp, Tổng thống Trump chỉ tay về phía Tổng thống Putin và nói: “Ông ấy là ai? Bạn tôi”, sau đó bắt tay ông Putin. Ông Trump cũng vỗ vào cánh tay Dmitry Peskov, người phát ngôn Điện Kremlin, và nói: “Ông đang làm rất tốt”. Tổng thống Trump cho biết ông đã duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Tổng thống Putin trong thời gian dài, đồng thời bày tỏ: “Cuộc gặp lần này có thể mang lại nhiều điều tốt đẹp, hoặc ít nhất cũng có thể bắt đầu tạo ra những điều tốt đẹp”.
Phía Mỹ có Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller tham dự. Phía Nga có Bộ trưởng Ngoại giao Sergey Lavrov, Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov, trợ lý Ushakov và Kirill Dmitriev, Giám đốc Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga kiêm đặc phái viên đàm phán hòa bình Ukraine.
 | | 0 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt tay tại cuộc hội đàm song phương bên lề Hội nghị APEC ở Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, ngày 19. /EPA·Yonhap |
◇ Nga: “Không có thông báo mới quan trọng”… Putin bác thỏa thuận tạm ngừng tấn công sau vụ cầu Crimea
Sau cuộc hội đàm, trợ lý Ushakov cho biết trên đài truyền hình quốc gia Nga, chiến tranh Ukraine là chủ đề chính được thảo luận. Ông cho biết hai nhà lãnh đạo không đưa ra thông báo đặc biệt quan trọng nào, nhưng cuộc gặp diễn ra tốt đẹp và Tổng thống Putin rời phòng họp trong tâm trạng “rất tốt”. Đặc phái viên Dmitriev cho rằng hai nước đều mong muốn giải quyết hòa bình cuộc chiến Ukraine, nhưng châu Âu đang cản trở tiến trình này.
Tổng thống Trump cho biết ông đã thảo luận với Tổng thống Putin về việc chấm dứt chiến tranh và bày tỏ: “Tôi nghĩ mọi thứ đang có tiến triển”. Tuy nhiên, sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh ba bên, Tổng thống Putin tuyên bố không tiếp tục thúc đẩy thỏa thuận ngừng các cuộc tấn công nhằm vào khu vực Biển Đen và cơ sở năng lượng, với lý do Ukraine tấn công cầu Crimea.
Tổng thống Putin cho biết Hội đồng An ninh quốc gia Nga từng xem xét khả năng ngừng các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu hàng hải và cơ sở năng lượng, nhưng sau vụ tấn công cầu Crimea, Nga không thể đạt được thỏa thuận. Ông cảnh báo Nga sẽ đáp trả các cuộc tấn công, theo Reuters. Phía Nga không công bố điều kiện chấm dứt chiến tranh mới hay thời điểm ngừng bắn trong ngày hôm đó.
 | | 0 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự phiên họp toàn thể Hội nghị APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, ngày 19. /EPA·Yonhap |
◇ Trump–Tập hội đàm song phương, dùng bữa trưa… Tân Hoa xã: “Nhất trí xây dựng kế hoạch hành động ổn định quan hệ”
Sau cuộc gặp với Tổng thống Putin, Tổng thống Trump tiếp tục hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Theo Financial Times (FT), khoảng 13h30 ngày 19, Tổng thống Trump đến biệt thự Kỳ Lân ở Thâm Quyến và được Chủ tịch Tập đón tiếp. Hai nhà lãnh đạo chụp ảnh lưu niệm trước quốc kỳ hai nước, hội đàm khoảng một giờ, sau đó cùng dùng bữa trưa ngoài lịch trình dự kiến.
Đây là lần thứ ba hai nhà lãnh đạo gặp trực tiếp trong năm nay, sau các cuộc hội đàm giữa tháng 5 tại Bắc Kinh và cuối tháng 9 tại Washington, Mỹ. FT dự đoán hai bên sẽ tiếp tục gặp nhau tại Hội nghị thượng đỉnh G20 diễn ra ở Miami, bang Florida, Mỹ vào tháng tới.
Tân Hoa xã đưa tin, hai nhà lãnh đạo đánh giá cuộc hội đàm lần này “tích cực và mang tính xây dựng”, đồng thời nhất trí xây dựng kế hoạch hành động nhằm thiết lập mối quan hệ ổn định về chiến lược trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, công bằng và cùng có lợi. Chủ tịch Tập nhấn mạnh cần “mở rộng danh sách hợp tác, thu hẹp danh sách vấn đề”, đồng thời thúc đẩy triển khai các thỏa thuận giữa lãnh đạo hai nước thành hành động cụ thể. Ông cho biết sẽ tiếp tục cùng Tổng thống Trump điều chỉnh hướng đi của quan hệ song phương, giúp “con tàu lớn” giữa hai nước tiến về đúng hướng.
Tổng thống Trump cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của phía Trung Quốc và nhấn mạnh ông duy trì “mối quan hệ cá nhân tuyệt vời” với Chủ tịch Tập. Ông Trump nói: “Chừng nào ông và tôi còn đảm nhận trách nhiệm này, chúng ta sẽ không bao giờ gặp vấn đề”. Phía Trung Quốc có Thái Kỳ, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Phó Thủ tướng Hà Lập Phong và Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị tham dự.
 | | 0 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) phát biểu trong cuộc hội đàm song phương với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, ngày 19, bên lề Hội nghị APEC. Chủ tịch Tập lắng nghe. /Reuters·Yonhap |
◇ Trump yêu cầu Trung Quốc mua nông sản, hợp tác tại Hormuz… Bất đồng về đất hiếm và bán dẫn vẫn tồn tại
Cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo cũng đề cập đến các vấn đề thương mại và năng lượng. Trước khi cuộc họp bắt đầu, Tổng thống Trump nói với Chủ tịch Tập rằng ông sẽ đề nghị Trung Quốc “làm nhiều hơn nữa vì nông dân Mỹ”, đồng thời yêu cầu tăng mua nông sản Mỹ. Ông nhấn mạnh Trung Quốc có nhu cầu lớn và Mỹ có khả năng đáp ứng nhu cầu này.
Theo NYT, Trung Quốc cam kết mua ít nhất 17 tỷ USD (22.570,9 tỷ won) nông sản Mỹ mỗi năm đến năm 2028. Theo số liệu của chính phủ Mỹ, tổng giá trị mua nông sản Mỹ lũy kế đến tháng 9 năm nay, không tính đậu tương, đạt khoảng 3,9 tỷ USD (5.178 tỷ won). Bloomberg cho biết Trung Quốc tương đối thực hiện tốt cam kết mua tối thiểu 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm, nhưng nhu cầu thức ăn chăn nuôi suy yếu do ngành chăn nuôi lợn Trung Quốc gặp khó khăn.
Liên quan đến chiến tranh Iran, Tổng thống Trump nhấn mạnh hai nước cần hợp tác để duy trì dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz và ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, bất đồng vẫn tồn tại trong các vấn đề đất hiếm và bán dẫn tiên tiến. Mỹ cho rằng Trung Quốc chưa nới lỏng đầy đủ các hạn chế xuất khẩu đất hiếm và khoáng sản thiết yếu sang Mỹ và Nhật Bản. Trung Quốc bác bỏ cáo buộc này, đồng thời phản đối các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip bán dẫn tiên tiến của Mỹ.
Chính phủ Mỹ cũng tăng cường hạn chế các kênh cho phép doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận chip AI tiên tiến thông qua các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Hà Á Đông tuyên bố mạnh mẽ phản đối các biện pháp liên quan của Mỹ.
Tổng thống Trump cho biết trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông đã thảo luận về việc từ chức của Jensen Huang, cựu CEO Nvidia, với Chủ tịch Tập tại tiệc khai mạc APEC. Ông gọi việc ông Huang từ chức là “một bi kịch”, nhưng cho biết chưa xác nhận được nghi vấn người phụ nữ liên quan có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc hay không. Mỹ và Trung Quốc không công bố cụ thể lượng đất hiếm cung cấp bổ sung hay các biện pháp mới cho phép xuất khẩu chip bán dẫn trong cuộc hội đàm lần này.
 | | 0 |
| Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại sân bay quốc tế Bảo An, Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, ngày 18, khi ông Trump đến tham dự Hội nghị APEC. /AFP·Yonhap |
◇ Tập Cận Bình: “Mỹ cần hành động đúng đắn về vấn đề Đài Loan”… Thảo luận về kiểm soát AI và Ukraine
Bên cạnh các vấn đề kinh tế, Đài Loan, AI và chiến tranh Ukraine cũng là những chủ đề trọng tâm trong cuộc hội đàm giữa hai nước. Tân Hoa xã đưa tin, Chủ tịch Tập kêu gọi Mỹ “làm điều đúng đắn” trong vấn đề Đài Loan để tránh quan hệ song phương bị thụt lùi nghiêm trọng. Tân Hoa xã cho biết Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ không ủng hộ Đài Loan độc lập. Trung Quốc từ lâu yêu cầu Mỹ sử dụng cách diễn đạt “phản đối” Đài Loan độc lập, nhưng trong thông báo lần này của phía Trung Quốc, cụm từ “không ủng hộ” được sử dụng.
NYT nhận định yêu cầu của Chủ tịch Tập có thể liên quan đến việc Mỹ tạm hoãn phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD (18.587,8 tỷ won) cho Đài Loan. Trong lĩnh vực AI, Chủ tịch Tập nhấn mạnh Mỹ và Trung Quốc cần hợp tác để ngăn ngừa các rủi ro an toàn và bảo đảm AI luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người. Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Tổng thống Trump cũng bày tỏ quan tâm đến việc mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực nông sản, năng lượng và “siêu trí tuệ” (Super Intelligence).
Hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi quan điểm về chiến tranh Ukraine. Tổng thống Trump cho rằng Mỹ và Trung Quốc có thể cùng hỗ trợ chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine, đồng thời giải thích cuộc gặp trước đó với Tổng thống Putin là bước chuẩn bị cho hội nghị ba bên. Trong khi đó, Reuters đưa tin Chủ tịch Tập không đề cập đến Ukraine trong phát biểu công khai.
Chủ tịch Tập đã trực tiếp đón Tổng thống Trump tại sân bay quốc tế Bảo An ở Thâm Quyến vào ngày hôm trước. Đây được cho là lần đầu tiên Chủ tịch Trung Quốc trực tiếp đón một lãnh đạo nước ngoài tại sân bay trong một sự kiện công khai kể từ khi nhậm chức. Moon Il-hyun, giáo sư Đại học Chính pháp Trung Quốc, đánh giá đây là sự đón tiếp mang tính đáp lễ đối với sự tiếp đón mà ông Tập nhận được trong chuyến thăm Mỹ hồi tháng 9, đồng thời cho rằng không nên đánh giá kết quả hội đàm chỉ dựa trên nghi thức ngoại giao. Tổng thống Trump đã lên đường trở về Mỹ sau khi kết thúc các cuộc hội đàm song phương và hội nghị thượng đỉnh ba bên.
Ha Man-joo
Phóng viên thường trú tại Washington