0
Yonhap

Ngày 26, sau cuộc gặp thượng đỉnh Hàn – Mỹ, có quan điểm cho rằng tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc “yêu cầu quyền sở hữu các căn cứ Mỹ tại Hàn Quốc” khó có khả năng thực hiện. Mặc dù Mỹ có quyền sử dụng các căn cứ Mỹ tại Hàn Quốc, nhưng quyền sở hữu hoàn toàn vẫn thuộc về nước chủ nhà.

Theo Hiệp định Quy chế Lực lượng Mỹ đồn trú tại Hàn Quốc (SOFA), Mỹ không thể có quyền sở hữu vĩnh viễn các căn cứ Mỹ tại Hàn Quốc. Cấu trúc vận hành các căn cứ Mỹ ở nước ngoài dựa trên SOFA được chia thành ba hình thức chính: quyền sử dụng, thuê dài hạn, và hiệp định đặc biệt hoặc hình thức chiếm đóng. Hầu hết các căn cứ Mỹ tại các đồng minh như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức, Ý… đều được nước chủ nhà sở hữu, Mỹ chỉ có quyền sử dụng.

Điều 4 của Hiệp ước Hợp tác Quốc phòng Hàn – Mỹ quy định rằng “Cộng hòa Hàn Quốc cho phép, và Hoa Kỳ chấp nhận, quyền triển khai Quân đội, Hải quân và Không quân Mỹ trên lãnh thổ và vùng phụ cận của Hàn Quốc theo các thỏa thuận chung”. Điều 2 của SOFA nêu rõ: “Khi các cơ sở và khu vực do Mỹ sử dụng không còn cần thiết cho mục đích của hiệp định, sẽ được trả lại cho Hàn Quốc theo các điều kiện được thỏa thuận qua ủy ban chung”, khẳng định đây là hình thức “công cho mượn”.

Để thay đổi cấu trúc vận hành từ hình thức quyền sử dụng sang thuê dài hạn hoặc hiệp định đặc biệt/chiếm đóng, cần có sự phê chuẩn của Quốc hội Hàn Quốc. Ngay cả khi được phê chuẩn, việc này cũng sẽ đặt ra rủi ro mất chủ quyền lãnh thổ và quyền sở hữu tài sản của công dân. Nếu trả lại các căn cứ, phần lớn là đất tư nhân, sẽ phát sinh vấn đề phục hồi hiện trạng ban đầu.

Nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Hàn Quốc (KRIS), ông Jung Kyung Woon nhận định việc chuyển quyền sở hữu là vấn đề liên quan đến lãnh thổ và chủ quyền, vì vậy là “không thể thực hiện được”. Ông phân tích “Hàn Quốc đã ‘công cho mượn’ căn cứ miễn phí, Mỹ đang sử dụng không giới hạn. Tổng thống Trump chắc chắn biết điều này, nhưng đã nói ra để tăng thế mạnh đàm phán trong các vấn đề như tăng chi phí quốc phòng”.

Jung Chae Hyun