0
./EPA Yonhapnews

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp hạ mức thuế quan đối với ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản xuống 15%. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng Nhật Bản có thể sớm giành được lợi thế trong thị trường Mỹ, trong khi Hàn Quốc lại rơi vào thế bất lợi. 

Theo Reuters và nhiều hãng truyền thông quốc tế lớn, ngày 4 (giờ địa phương), Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chính thức thực thi thỏa thuận thương mại Mỹ - Nhật.

Sắc lệnh này là thủ tục nội bộ của Mỹ để cụ thể hóa thỏa thuận thương mại song phương được công bố ngày 22/7 vừa qua. Khi đó, hai nước đã nhất trí điều chỉnh hệ thống thuế quan trên diện rộng, bao gồm ô tô, nông sản và hàng công nghiệp. Tuy nhiên, do tồn tại bất đồng về quy định chi tiết và cách áp dụng thuế quan đối ứng nên việc ký kết đã bị trì hoãn.

Sắc lệnh hành pháp lần này đã làm rõ cách áp dụng thuế quan đối ứng. Đối với các mặt hàng có thuế suất dưới 15%, dù cộng thêm thuế quan đối ứng cũng không được vượt quá mức 15%. Ngược lại, với các mặt hàng đã có thuế suất từ 15% trở lên, sẽ không bị áp thêm thuế đối ứng. Đây là điều kiện tương đồng với Liên minh châu Âu (EU) và phản ánh đúng yêu cầu nhất quán của Nhật Bản về “mức trần cuối cùng 15%”. Trước đó, Mỹ từng cân nhắc phương án “cộng thêm 15% vào thuế hiện hành”, nhưng cuối cùng sắc lệnh này cho thấy Washington đã chấp thuận lập trường của Tokyo.

Ngoài ra, Tổng thống Trump còn đưa ra quy định ngoại lệ đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Nhật Bản mà Mỹ khó tìm được nguồn cung thay thế trong nước, như tài nguyên thiên nhiên, dược phẩm generic và nguyên liệu. Bộ trưởng Thương mại Mỹ được trao quyền điều chỉnh thuế suất xuống 0% khi cần thiết. Đây được xem là biện pháp nhằm giảm gánh nặng cho người tiêu dùng và các ngành công nghiệp Mỹ.

Các chuyên gia phân tích rằng động thái này không chỉ đơn thuần là giảm thuế, mà còn mang tính chiến lược, nhằm tăng cường hợp tác kinh tế Mỹ - Nhật và kiềm chế Trung Quốc. Nói cách khác, Washington muốn củng cố mặt trận “chống Trung Quốc” thông qua thắt chặt liên kết kinh tế với đồng minh Nhật Bản.

Đối với Hàn Quốc, tác động cũng không nhỏ. Ngày 30/7, Hàn Quốc đã đạt thỏa thuận hạ thuế quan ô tô xuống 15% để đổi lấy khoản đầu tư vào Mỹ trị giá 350 tỷ USD và việc mua năng lượng Mỹ trị giá 100 tỷ USD. Tuy nhiên, sắc lệnh hành pháp liên quan đến thỏa thuận này vẫn chưa được ban hành.

Chính vì vậy, nhiều lo ngại được đặt ra rằng ô tô Nhật Bản sẽ nhanh chóng chiếm ưu thế cạnh tranh về giá tại thị trường Mỹ. Với sắc lệnh mới của chính quyền Trump, việc hạ thuế quan đối với ô tô Nhật Bản có thể được áp dụng ngay trong tháng này. Reuters cho biết: “Việc giảm thuế này có thể được thực thi trong vòng 10–14 ngày sau khi công bố sắc lệnh”.