0
./Ảnh= Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ

Ngày 4 (giờ địa phương), Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ đã bất ngờ ập vào công trường xây dựng nhà máy pin của Hàn Quốc tại bang Georgia như một cuộc hành quân quân sự, bắt giữ và giam giữ 475 lao động, trong đó có hơn 300 người mang quốc tịch Hàn Quốc. Vụ việc này mang tính chất khác biệt so với những cuộc truy quét người nhập cư bất hợp pháp trước đây.

Khác với việc tập trung kiểm tra, bắt giữ người nhập cư bất hợp pháp chủ yếu đến từ Nam Mỹ như trước kia, lần này chính quyền Mỹ lại nhắm đến doanh nghiệp nước ngoài đang đầu tư tại Mỹ, đồng thời đối tượng bị bắt giữ phần lớn là những người nhập cảnh hợp pháp bằng visa ngắn hạn (B1·B2) hoặc chương trình miễn thị thực (ESTA), nhưng đã vi phạm pháp luật vì làm việc trái phép.

◇ Chính quyền Trump, trọng tâm truy quét nhập cư bất hợp pháp – người gốc Hispanic là mục tiêu chính

Ngay từ nhiệm kỳ đầu, Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy dự án xây dựng bức tường biên giới phía Nam giáp Mexico và trục xuất quy mô lớn người nhập cư bất hợp pháp. Điều này đã làm nổi bật sự đối lập sâu sắc giữa phe bảo thủ và phe tiến bộ trong nội bộ nước Mỹ.

Việc Trump điều động hơn 4.000 lính Vệ binh Quốc gia và 700 lính thủy đánh bộ tới Los Angeles (California) từ ngày 8/6, đồng thời tuyên bố sẽ triển khai Vệ binh Quốc gia tại Chicago (Illinois), đã bị đảng Dân chủ phản đối gay gắt. Những thành phố này vốn không hợp tác với chính sách trục xuất người nhập cư của chính quyền Trump và được xếp vào diện “thành phố trú ẩn” (sanctuary).

Tòa án Tối cao Liên bang với tương quan 6 thẩm phán bảo thủ và 3 thẩm phán tiến bộ, ngày 8 đã quyết định tạm hoãn lệnh của Tòa Liên bang LA (ngày 11/7) cấm nhân viên di trú kiểm tra hoặc bắt giữ người bị nghi là nhập cư bất hợp pháp mà không có “nghi ngờ hợp lý” dựa trên sắc tộc, ngoại hình hoặc giọng nói. Quyết định này khiến đảng Dân chủ và các tổ chức nhân quyền chỉ trích rằng việc “định hình nghi phạm dựa trên màu da và chủng tộc” (racial profiling) đã được hợp pháp hóa, phản ánh tình trạng chia rẽ trong xã hội Mỹ.

◇ Giới hạn của cách giải thích theo trục bảo thủ – tiến bộ: vụ bắt giữ 300 lao động Hàn Quốc

Khác với trường hợp người gốc Hispanic, việc bắt giữ quy mô lớn các lao động Hàn Quốc lần này không thể hoàn toàn giải thích theo đối đầu ý thức hệ.

Tầng lớp cử tri ủng hộ mạnh mẽ Trump (MAGA) khẳng định “đã phạm luật thì phải xử lý”. Tiêu biểu có Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem, đặc trách biên giới Nhà Trắng Tom Homan, và ứng cử viên sơ bộ Hạ viện liên bang bang Georgia Tory Branum, người tuyên bố đã cung cấp thông tin cho cuộc truy quét.

Họ lập luận rằng doanh nghiệp muốn hoạt động tại Mỹ phải tuân thủ luật pháp Mỹ, sử dụng lao động người Mỹ, nếu vi phạm thì phải trả giá. Họ cho rằng gốc rễ của vụ việc là do các doanh nghiệp nước ngoài (trong đó có Hàn Quốc) né tránh tuyển dụng nhân sự Mỹ, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên môn.

Tuy nhiên, giới chuyên gia chỉ ra rằng lập luận này cho thấy họ không thực sự hiểu rõ hoặc đánh giá thấp tình trạng thiếu hụt nhân lực có tay nghề tại Mỹ, vốn là vấn đề mà nhiều doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đều đang đối mặt.

Thực tế, ngày 7, Tổng thống Trump cũng để ngỏ khả năng xem xét yêu cầu của chính phủ và giới kinh doanh Hàn Quốc về việc cấp tới 15.000 visa lao động chuyên môn mỗi năm cho người Hàn Quốc có tay nghề. Ông nói “Nếu hiện nay ở Mỹ không có đủ lao động am hiểu về pin, thì chúng ta cần đưa họ sang đây, để họ huấn luyện cho nhân công Mỹ cách sản xuất pin, máy tính hay đóng tàu. Cần có kế hoạch để người Mỹ có thể tự mình đảm nhận sau khi được chuyên gia đào tạo”.

Ông còn viết trên mạng xã hội Truth Social, kêu gọi các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Mỹ hãy “hợp pháp đưa những nhân tài thông minh với kỹ năng vượt trội, để sản xuất ra các sản phẩm đẳng cấp thế giới”.

Ông Arius Dare, giám đốc truyền thông Viện Kinh tế Mỹ - Hàn (KEI) tại Washington D.C., phân tích rằng vụ việc phản ánh sự mâu thuẫn giữa hai mục tiêu của chính quyền Trump: vừa muốn mạnh tay trục xuất nhập cư bất hợp pháp, vừa muốn thu hút đầu tư nước ngoài để tái thiết ngành sản xuất. Ông nhấn mạnh, Mỹ đang tích cực thu hút đầu tư sản xuất tiên tiến từ Hàn Quốc, nhưng luật di trú liên bang lại cản trở doanh nghiệp Hàn Quốc đưa chuyên gia kỹ thuật cần thiết sang Mỹ.

Tờ Wall Street Journal (WSJ) cũng đánh giá: “Chiến dịch truy quét nhập cư bất hợp pháp và mục tiêu tái thiết ngành sản xuất Mỹ – hai chính sách then chốt của Tổng thống Trump – đã va chạm bất ngờ với nhau”.

		0
Hàng trăm công nhân Hàn Quốc bị bắt giữ trong cuộc truy quét tại nhà máy pin xe điện Hyundai-LG ở bang Georgia, Mỹ vào ngày 5 tháng 9 vừa qua./ Ảnh= Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ ICE

◇ Ảnh hưởng tới đầu tư nước ngoài – Nikkei: “Không chỉ Hàn Quốc, vốn ngoại cũng bị siết chặt”

Sự kiện lần này không chỉ tác động tới các doanh nghiệp Hàn Quốc đang xây dựng 22 nhà máy tại Mỹ, mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư nước ngoài nói chung.

New York Times (NYT) nhận định: “Cuộc truy quét diễn ra trong thời điểm nhạy cảm về quan hệ thương mại, khiến các doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư tại Mỹ bất an”. Giáo sư Heo Jung, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc cảnh báo trên WSJ rằng nếu những cuộc truy quét kiểu này tái diễn, sẽ làm suy giảm lòng tin song phương, cản trở hợp tác công nghiệp, và để lại tác động tiêu cực cho cộng đồng địa phương.

Tờ Nikkei (Nhật Bản) cũng dự báo việc kiểm soát vốn ngoại ngoài Hàn Quốc chắc chắn sẽ bị siết chặt hơn. Nikkei dẫn ví dụ tại bang Arizona, nơi TSMC (Đài Loan) đang đầu tư quy mô lớn xây dựng nhà máy bán dẫn. Hàng nghìn người Đài Loan đã di cư đến đây, nhưng vào năm 2023, liên đoàn lao động địa phương đã phản đối, cho rằng việc cấp visa lao động tạm thời cho người Đài Loan đe dọa việc làm của người Mỹ và yêu cầu ngừng cấp phép.

Ha Man-joo