0
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi./Yonhapnews

Cuộc hội đàm thượng đỉnh Mỹ - Nhật được tổ chức ngày 28/10 tại Nhà khách Akasaka ở Tokyo là cuộc gặp mang tính lịch sử giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. Đây là cuộc hội đàm đầu tiên kể từ khi bà Takaichi nhậm chức và cũng là chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ thứ hai, vì vậy thu hút sự quan tâm đặc biệt. Theo chính phủ hai nước và các phương tiện truyền thông lớn của Nhật Bản, cuộc gặp diễn ra trong bầu không khí thân mật, bắt đầu bằng lời chào hỏi lấy cảm hứng từ Giải bóng chày nhà nghề Mỹ (MLB). Thủ tướng Takaichi nói: “Đội LA Dodgers đang dẫn 1-0”, thể hiện sự thân thiết thông qua thể thao.

Chủ đề trọng tâm của hội đàm lần này là tăng cường liên minh Mỹ - Nhật và hợp tác an ninh kinh tế. Tổng thống Trump đánh giá quan hệ Mỹ - Nhật là “liên minh mạnh mẽ nhất trong lịch sử” và chính thức yêu cầu Nhật Bản tăng chi phí quốc phòng lên mức 3,5% GDP. Đáp lại, Thủ tướng Takaichi tuyên bố sẽ đẩy nhanh kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP, vốn dự kiến hoàn thành vào năm tài khóa 2027, để đạt được mục tiêu này vào năm 2025, thể hiện thiện chí tích cực đáp ứng yêu cầu từ phía Mỹ.

Trong lĩnh vực kinh tế, việc thực hiện thỏa thuận thương mại và mở rộng đầu tư vào Mỹ là những chủ đề chính. Hai nước đã ký kết khuôn khổ hợp tác chung nhằm xây dựng chuỗi cung ứng ổn định cho các khoáng sản chiến lược như đất hiếm. Thỏa thuận này bao gồm các nội dung như hỗ trợ tài chính và thương mại, thiết lập cơ chế dự trữ và thúc đẩy giao lưu giữa các doanh nghiệp. Thủ tướng Takaichi cũng bày tỏ ý định mở rộng nhập khẩu nông sản và năng lượng từ Mỹ, đồng thời cam kết triển khai kế hoạch đầu tư trị giá 550 tỷ USD vào Mỹ. Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng hạt nhân tổng hợp và hàng không vũ trụ.

Về an ninh, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi chặt chẽ về tình hình Đông Á, bao gồm mối đe dọa hạt nhân và tên lửa đạn đạo từ Triều Tiên, cũng như việc Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng trên biển. Tổng thống Trump đánh giá cao quyết tâm tăng cường năng lực phòng vệ của Nhật Bản, trong khi Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh tầm quan trọng của “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, đồng thời cam kết mở rộng chiến lược liên minh Mỹ - Nhật. Tại buổi gặp, bà Takaichi tuyên bố đề cử Tổng thống Trump cho Giải Nobel Hòa bình và khẳng định rõ ý chí kế thừa di sản tư tưởng của cố Thủ tướng Shinzo Abe.

Sau hội đàm, Tổng thống Trump và Thủ tướng Takaichi cùng tham dự tiệc trưa chung và gặp gỡ gia đình các nạn nhân người Nhật bị Triều Tiên bắt cóc. Sau đó, hai nhà lãnh đạo cùng lên trực thăng tổng thống “Marine One” để thăm căn cứ hải quân Mỹ ở Yokosuka, nơi họ cùng lên tàu sân bay hạt nhân USS George Washington, thể hiện sự đoàn kết vững chắc của liên minh Mỹ - Nhật một cách trực quan.

Cuộc hội đàm lần này được đánh giá là bước ngoặt quan trọng trong việc củng cố hợp tác toàn diện giữa Mỹ và Nhật Bản trên các lĩnh vực kinh tế, an ninh và khoa học - công nghệ tiên tiến. Nhật Bản đã tích cực đáp ứng yêu cầu tăng chi phí quốc phòng của Mỹ, đồng thời tăng cường liên kết kinh tế - an ninh thông qua hợp tác về khoáng sản chiến lược và cam kết đầu tư quy mô lớn. Điều này cho thấy vai trò và trách nhiệm của liên minh Mỹ - Nhật ngày càng lớn trong bối cảnh tình hình Đông Á đầy biến động.

Sau chuyến thăm Nhật Bản, Tổng thống Trump dự kiến sẽ thăm Hàn Quốc vào ngày 29 và hội đàm với lãnh đạo Trung Quốc vào ngày 30, nhằm định hình hướng đi cho hợp tác và cạnh tranh trong tam giác Mỹ - Trung - Nhật. Cuộc gặp này được coi là bước dạo đầu cho chuỗi hội nghị thượng đỉnh sắp tới, và cả hai chính phủ đều gọi đây là “khởi đầu của thời kỳ hoàng kim mới trong quan hệ Mỹ - Nhật”, thể hiện kỳ vọng lớn vào tương lai hợp tác giữa hai nước.