Cuộc “ly hôn thế kỷ” giữa Chủ tịch SK Chey Tae-won và Giám đốc Art Center Nabi Roh Soh-yeong sẽ bước vào giai đoạn tái xét xử (phá án hoàn tống) trong tuần này. Sau khi Tòa án Tối cao lật lại mức phân chia tài sản kỷ lục 1.380,8 tỷ won do Tòa phúc thẩm quyết định, số tiền nhiều khả năng sẽ giảm đáng kể. Tòa án Tối cao đánh giá rằng “quỹ đen Roh Tae-woo”, vốn là tiền bất hợp pháp được tạo ra từ hối lộ không thể được xem là sự đóng góp của bà Roh trong việc phân chia tài sản. Do đó, phiên tái xét xử sẽ loại bỏ phần quỹ đen này và tính toán lại phần đóng góp tài sản của bà Noh.

Tuy nhiên, tách riêng với vụ ly hôn, việc quỹ đen của gia đình cựu tổng thống bị phơi bày đã gây làn sóng phẫn nộ trong công chúng. Người ta chỉ trích rằng khoản tiền bất hợp pháp vốn phải bị thu hồi về ngân sách nhà nước lại được sử dụng cho lợi ích cá nhân, nên dù bên nào thắng kiện cũng cuối cùng tiền vẫn rơi vào túi cá nhân. Nhiều ý kiến cho rằng, để thu hồi về ngân sách, phiên tái xét xử cần xác định cụ thể quy mô quỹ đen, quá trình tạo lập và con đường dòng tiền. Cuối cùng, việc bà Roh đưa “quỹ đen Roh Tae-woo” ra nhằm giành lợi thế trong phân chia tài sản đã dẫn đến tranh cãi về thu hồi ngân sách, đặt cả hai bên vào một “tình thế tiến thoái lưỡng nan” mà không bên nào có thể vui vẻ.

Ngày 9 tới, Tòa Gia đình số 1, Tòa phúc thẩm Seoul (Chánh thẩm phán Sang-joo Lee) sẽ mở phiên xét xử đầu tiên vụ ly hôn của Chủ tịch Chey và bà Roh theo quyết định phá án hoàn tống của Tòa án Tối cao.

Vào tháng 10 năm ngoái, Ban 1 Tòa án Tối cao (Chánh thẩm Seok Kyung-hwan) đã lật phán quyết của Tòa phúc thẩm, theo đó xác nhận việc phân chia 35% tài sản chung (1.380,8 tỷ won) trong vụ ly hôn. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao giữ nguyên mức tiền bồi thường tinh thần 2 tỷ won.

Tranh chấp chính của vụ việc là liệu cổ phần SK, mà Chủ tịch Chey sở hữu có thuộc diện phân chia tài sản hay không. Tòa sơ thẩm đánh giá cổ phần SK là tài sản riêng mà ông Chey thừa hưởng từ cha, cố Chủ tịch SK Choi Jong-hyun, và không cần chia với bà Noh. Tài sản riêng là tài sản sở hữu từ trước hôn nhân hoặc tài sản mua bằng tên riêng trong hôn nhân, về nguyên tắc không thuộc diện phân chia. Tòa sơ thẩm yêu cầu ông Chey trả 66,5 tỷ won tiền phân chia và 1 tỷ won tiền bồi thường cho bà Roh.

Tuy nhiên, Tòa phúc thẩm lại công nhận cổ phần SK là tài sản chung của vợ chồng. Theo Tòa phúc thẩm, khi SK Group mua Pacific Securities vào năm 1992, quỹ đen của Noh Tae-woo được chuyển giao và trở thành nền tảng tăng trưởng cho SK Group. Tòa công nhận đóng góp hữu hình và vô hình của bà Roh đối với cổ phần SK và xác định mức phân chia tài sản kỷ lục 1.380,8 tỷ won, tương đương 35% tài sản chung. Mức bồi thường tinh thần cũng được tăng lên 20 tỷ won do các hành vi có lỗi cố ý liên tục của Chủ tịch Chey.

Tòa án Tối cao có quan điểm khác. Tòa nhận định quỹ đen Roh Tae-woo là tiền bất hợp pháp, không có giá trị pháp lý được bảo vệ, nên dù tiền có chuyển cho phía SK, cũng không thể xem là đóng góp của bà Roh trong phân chia tài sản. Tòa án Tối cao nêu rõ: “Dù cựu Tổng thống Roh có hỗ trợ khoảng 30 tỷ won cho cố Chủ tịch Chey, nguồn tiền này là hối lộ nhận được trong thời gian Roh làm tổng thống. Việc chuyển số tiền lớn này cho con rể hoặc con trai và giữ bí mật khiến việc truy thu tiền của Nhà nước trở nên bất khả thi, vi phạm đạo đức và trật tự xã hội, không thuộc phạm vi bảo vệ của pháp luật.” Quy định tại Điều 746 Bộ luật Dân sự về việc không được yêu cầu hoàn trả tài sản từ nguyên nhân bất hợp pháp cũng là cơ sở phán quyết của Tòa án Tối cao.

Do đó, Tòa phúc thẩm Seoul sẽ dựa trên phán quyết của Tòa án Tối cao để tính lại phần đóng góp của bà Roh. Việc loại bỏ quỹ đen Roh Tae-woo nhiều khả năng sẽ làm giảm đáng kể số tiền phân chia tài sản. Hơn nữa, phiên tái xét xử, vốn là phiên xét xử thực chất về các sự kiện, có thể làm sáng tỏ hơn bản chất của quỹ đen. Tòa án Tối cao, là phiên xét xử pháp lý, không đưa ra đánh giá cụ thể về sự tồn tại của quỹ đen. Với làn sóng yêu cầu thu hồi quỹ đen về ngân sách ngày càng tăng, tòa có thể xem xét kỹ các vấn đề như quỹ đen có tồn tại không, được tạo lập như thế nào và liệu tiền có thực sự chảy vào SK hay không.

Một luật sư chuyên về hình sự nhận định: “Thời điểm chuyển quỹ đen trước khi Luật Chống Rửa Tiền có hiệu lực, thời hiệu truy tố đã hết, nên việc thu hồi gần như không khả thi. Tuy nhiên, bà Roh đưa vấn đề này vào vụ án dân sự và Tòa phúc thẩm đã công nhận. Dù tách riêng vụ ly hôn, vì bà Noh khẳng định quỹ đen là tài sản của cha, nên cần phải thu hồi. Nếu có dòng tiền chảy vào SK, cũng phải thực hiện biện pháp thu hồi”.