Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thăm chính thức Nga, ký kết các thỏa thuận hợp tác dầu khí và đồng thời đạt được đồng thuận xây dựng 2 nhà máy điện hạt nhân. Trong bối cảnh nguồn cung năng lượng bị gián đoạn do chiến sự Iran, Việt Nam đang tìm kiếm lối thoát thông qua việc tăng cường hợp tác với Nga, một trong những quốc gia sản xuất năng lượng lớn.

Theo VNExpress, Reuters và South China Morning Post ngày 25 (giờ địa phương), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã hội đàm với Thủ tướng Mishustin tại Moscow và nhất trí mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư và năng lượng. Hai bên cũng thống nhất tăng cường hợp tác toàn diện trong ngành dầu khí, bao gồm thương mại, thăm dò, khai thác và đào tạo nhân lực. Ngoài ra, hai nước đạt thỏa thuận hỗ trợ Petrovietnam và EVN trong việc phát triển hạ tầng nhập khẩu – lưu trữ LNG và xây dựng nhà máy điện khí. Thỏa thuận xây dựng 2 nhà máy điện hạt nhân được xem là một trong những kết quả quan trọng nhất của chuyến thăm.

Chuyến thăm này cho thấy mức độ cấp bách của Việt Nam trong việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng sau chiến sự Iran. Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, giá xăng A95 tại Việt Nam đã tăng 50%, còn dầu diesel tăng 70%. Trước khi tới Nga, Thủ tướng Phạm Minh Chính được cho là đã gọi điện tới Qatar, Kuwait, Algeria và Nhật Bản để đề nghị hỗ trợ nhiên liệu.

Chính phủ Việt Nam đã triển khai hàng loạt biện pháp khẩn cấp như giảm thuế nhập khẩu xăng dầu xuống 0% đến cuối tháng 4, miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu, đồng thời sử dụng quỹ bình ổn giá. Chính phủ cũng khuyến khích doanh nghiệp làm việc từ xa và kêu gọi người dân hạn chế sử dụng xe cá nhân.

Giám đốc một viện nghiên cứu tại Hà Nội Hà Hoàng Hợp nhận định năng lượng là trọng tâm chiến lược của chuyến thăm, đồng thời đánh giá Việt Nam đang “chủ động hành động” trước sự bất ổn nguồn cung từ Trung Đông. Ông cho rằng việc tăng cường hợp tác năng lượng với Nga sẽ trở thành một “trụ cột chiến lược” bổ sung bên cạnh các đối tác vùng Vịnh và OECD.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo khủng hoảng năng lượng có thể ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng và tính chính danh của chính phủ mới. Ông Alexander Vuving từ Trung tâm Nghiên cứu An ninh châu Á - Thái Bình Dương tại Honolulu cho rằng tình trạng thiếu năng lượng hiện nay đe dọa nghiêm trọng mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam trong năm nay.

Trong khi đó, Giáo sư Carl Thayer từ Đại học New South Wales (Úc) nhận định việc các nước có thực sự cung cấp nhiên liệu cho Việt Nam hay không vẫn còn là dấu hỏi. Ông cho biết Kuwait và Qatar đang bị ảnh hưởng bởi nguy cơ phong tỏa eo biển Hormuz, còn khả năng hỗ trợ từ Algeria, Angola hay Nhật Bản sẽ phụ thuộc vào diễn biến chiến sự. Ông cũng cảnh báo quỹ bình ổn giá hiện tại của Việt Nam có thể chỉ duy trì được từ 15 đến 30 ngày nếu mức tiêu thụ không thay đổi.

Jeong Ri-na, Phóng viên thường trú tại Hà Nội