Phía cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol đã đệ đơn khiếu kiện hiến pháp, cho rằng luật làm cơ sở thành lập hội đồng xét xử chuyên trách trong vụ án “cầm đầu nổi loạn” ở cấp phúc thẩm đã xâm phạm quyền được xét xử công bằng.

Theo giới pháp lý ngày 2, phía ông Yoon đã nộp đơn yêu cầu xem xét hiến pháp đối với “Luật đặc biệt về thủ tục hình sự đối với các tội nổi loạn, ngoại hoạn và phản loạn” (luật về tòa chuyên trách xử lý tội nổi loạn) lên Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc vào ngày 31 tháng trước.

Đội ngũ luật sư của ông Yoon lập luận rằng luật này áp đặt các thủ tục bất lợi, khác biệt rõ rệt so với quy trình tố tụng hình sự thông thường như việc thành lập hội đồng xét xử chuyên trách, phát sóng trực tiếp phiên tòa và không áp dụng các biện pháp ẩn danh, từ đó xâm phạm quyền được xét xử công bằng, quyền bình đẳng và quyền về hình ảnh cá nhân.

Phía cựu Tổng thống Yoon nhấn mạnh: “Khi nhà nước thiết kế cấu trúc xét xử cho một vụ án cụ thể theo hướng gia tăng hiệu ứng ‘đóng dấu xã hội’ bất lợi cho bị cáo, hoặc biến quá trình xét xử thành diễn đàn dư luận, gây áp lực lớn đến việc hình thành nhận định của thẩm phán và quyền bào chữa của bị cáo, thì đó là sự hạn chế nghiêm trọng đối với quyền yêu cầu xét xử và nguyên tắc suy đoán vô tội được Hiến pháp bảo đảm”.

Luật về tòa chuyên trách xử lý tội nổi loạn đã được Quốc hội thông qua vào tháng 12 năm ngoái dưới sự dẫn dắt của Đảng Dân chủ Hàn Quốc và có hiệu lực từ tháng 1 năm nay.

Theo luật này, Tòa án Trung ương Seoul và Tòa án Cấp cao Seoul mỗi nơi phải thành lập 2 hội đồng xét xử chuyên trách các vụ án có tầm quan trọng quốc gia như nổi loạn, ngoại hoạn hoặc các vụ liên quan.

Trong quá trình thảo luận lập pháp ban đầu, đã có nhiều lo ngại về tính vi hiến với lập luận rằng việc chỉ định hội đồng xét xử cho một vụ án cụ thể, thay vì phân công ngẫu nhiên, có thể xâm phạm tính độc lập và công bằng của xét xử.

Tuy nhiên, trong quá trình hoàn thiện luật, người ta cho rằng đã giảm bớt lo ngại này bằng cách trao quyền quyết định đáng kể cho tòa án trong việc phân công xét xử.

Trên thực tế, Tòa án Cấp cao Seoul đã thông qua hội nghị toàn thể thẩm phán và tiến hành bốc thăm ngẫu nhiên trong các phòng hình sự để chỉ định Phòng Hình sự số 1 và số 12 làm hội đồng xét xử chuyên trách.

Phiên phúc thẩm vụ án cựu Tổng thống Yoon bị cáo buộc là “cầm đầu nổi loạn” sẽ được xét xử tại Phòng Hình sự số 12. Trước đó, ở phiên sơ thẩm, ông đã bị tuyên án tù chung thân.

Ngay sau khi luật được thông qua vào cuối năm ngoái, đội ngũ luật sư của cựu Tổng thống Yoon từng tuyên bố sẽ yêu cầu tòa án đề nghị xem xét tính hợp hiến của luật, cho rằng tòa chuyên trách này thực chất là một “tòa án đặc biệt” mang tính vi hiến.

Tuy nhiên, thay vì yêu cầu hội đồng xét xử phúc thẩm đề nghị xem xét vi hiến, phía ông đã lựa chọn trực tiếp nộp đơn khiếu kiện hiến pháp để bảo vệ quyền lợi.

Trước đó, phía cựu Tổng thống Yoon cũng nhiều lần đệ đơn khiếu kiện hiến pháp đối với luật về công tố viên đặc biệt trong vụ án nổi loạn, cho rằng luật này cũng có dấu hiệu vi hiến.