 | | 0 |
| ./SM |
Các nhóm nhạc nam K-pop thế hệ 5 xuất hiện trong cùng thời kỳ, nhưng cách xây dựng đội hình và hoàn thiện nhóm lại phát triển theo những hướng khác nhau. Thay vì chỉ dựa vào thành viên, tiêu chí phân định cá tính của nhóm đang chuyển sang việc họ được tạo ra thông qua cấu trúc và quy trình nào. NCT WISH, Cortis và Longshot là những ví dụ tiêu biểu cho sự thay đổi này.
Theo giới âm nhạc ngày 29, cả ba nhóm đều thuộc thế hệ 5, nhưng phương thức sản xuất lại vận hành trên những trục hoàn toàn khác nhau. Đây không đơn thuần là khác biệt về concept, mà cho thấy tiêu chuẩn của ngành công nghiệp K-pop đang dịch chuyển từ “thành phần đội hình” sang “thiết kế mô hình”.
Khởi điểm của xu hướng này là hệ thống. NCT WISH được xem là trường hợp mở rộng công thức sản xuất truyền thống. Dựa trên thương hiệu NCT với cấu trúc nhóm nhỏ (unit), từ đào tạo, concept đến chiến lược toàn cầu đều được thiết kế kỹ lưỡng trước khi ra mắt. Đây là cách tận dụng hệ thống đã được kiểm chứng để nhanh chóng ổn định vị thế trên thị trường, đồng thời cho thấy hiệu quả và tính ổn định của mô hình idol do công ty hoạch định. Không chỉ kết quả hoàn chỉnh, mà chính cách nhóm được tạo ra cũng trở thành lợi thế cạnh tranh.
Ngược lại, Cortis tiếp cận theo hướng đưa toàn bộ quá trình sản xuất ra phía trước. Nhóm nhấn mạnh cấu trúc trong đó các thành viên tham gia một phần vào việc sáng tác nhạc và sản xuất nội dung, lấy “quá trình hình thành” làm nội dung cốt lõi thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm cuối cùng. Quá trình luyện tập, thu âm và sản xuất được mở rộng thành nội dung để công chúng theo dõi, khiến fandom không chỉ tiêu thụ thành phẩm mà còn đồng hành cùng sự hình thành của nhóm. Đây là điểm mà quá trình sản xuất bắt đầu trở thành một đơn vị tiêu dùng độc lập.
Longshot lại là mô hình đặt trọng tâm vào tính tự chủ. Với bản sắc dựa trên hip-hop, nhóm mở rộng sự tham gia của thành viên trong sáng tác lời và nhạc, đồng thời xây dựng định hướng nội bộ. Thay vì concept do công ty đặt ra, nhóm đưa câu chuyện xoay quanh các thành viên lên hàng đầu, điều chỉnh ranh giới giữa idol và nghệ sĩ. Đây là phương thức sản xuất khác với mô hình hoạch định truyền thống, mang ý nghĩa ở sự chuyển dịch chủ thể sáng tạo.
Sự khác biệt của ba nhóm rất rõ ràng. Nếu NCT WISH là “mở rộng hệ thống”, thì Cortis là “biến quá trình thành nội dung”, còn Longshot gần với “cấu trúc sáng tạo tự chủ”. Dù cùng thuộc thế hệ 5, điểm xuất phát và cách thiết kế sản xuất của họ lại chỉ về những hướng khác nhau.
Sự thay đổi này gắn liền với việc tái cấu trúc ngành công nghiệp. Trước đây, công ty giải trí thường thiết kế toàn bộ quy trình rồi tung ra sản phẩm hoàn chỉnh. Nhưng hiện nay, toàn bộ quá trình sản xuất đã trở thành đối tượng tiêu thụ, và những giai đoạn trước khi hoàn thiện lại đóng vai trò nội dung cốt lõi. Chính phương thức sản xuất giờ đây trở thành yếu tố tạo khác biệt.
Môi trường nền tảng số cũng hỗ trợ xu hướng này. Trong hệ sinh thái phân phối xoay quanh video ngắn và cộng đồng người hâm mộ, quá trình sản xuất có thể được tiêu thụ lặp đi lặp lại và có sức sống lâu hơn một sân khấu hoàn chỉnh. Những nội dung ngắn được chia nhỏ và liên tục xuất hiện khiến bản sắc nhóm được hình thành không phải từ sản phẩm cuối cùng, mà từ quá trình tích lũy theo thời gian.
Các chuyên gia gọi đây là “cuộc cạnh tranh về phương thức sản xuất”. Nhà phê bình văn hóa đại chúng Park Song-a nhận định: “Ngành công nghiệp idol đang rời khỏi giai đoạn được đánh giá chủ yếu bằng thành phẩm hoàn chỉnh, để bước sang giai đoạn mà chính quá trình và cấu trúc tạo ra nhóm cũng trở thành nội dung. Cách một nhóm được tạo ra hiện là yếu tố cốt lõi ảnh hưởng trực tiếp đến sự khác biệt của nhóm và quá trình hình thành fandom”.
Theo Lee Da-hye