0
Lee Jae-myung đang bước vào cuộc họp thư ký cấp cao tại tòa nhà Yeomingwan thuộc Nhà Xanh ngày 7. Từ trái sang là Chánh Văn phòng Chính sách Kim Yong-beom, Tổng thống Lee Jae-myung, Thư ký Nghi lễ Kwon Hyuk-ki và Cố vấn An ninh Quốc gia Wi Sung-lac./Yonhap News

Chính phủ Hàn Quốc được cho là sắp bắt đầu xem xét phương án chia sẻ lợi nhuận vượt trội từ chu kỳ bùng nổ của ngành bán dẫn với toàn xã hội.

Khái niệm “thu nhập cơ bản” mà Lee Jae-myung đã theo đuổi từ thời còn là nhà hoạt động xã hội đang thu hút chú ý khi kết hợp với sự bùng nổ chưa từng có của các công ty bán dẫn nhờ AI (trí tuệ nhân tạo), làm dấy lên khả năng chính phủ sẽ chính thức hóa các cuộc thảo luận liên quan.

Chánh Văn phòng Chính sách Nhà Xanh Kim Yong-beom tối 11/5 đã đăng bài viết trên Facebook với tiêu đề “Một quốc gia khác biệt: Chiến lược dài hạn của Hàn Quốc trong thời đại AI”, trong đó đưa ra khái niệm “cổ tức quốc dân” như một phương thức phân phối xã hội đối với siêu lợi nhuận trong thời đại AI.

Ông Kim nhận định Hàn Quốc trong thời đại AI gần giống một “người đa năng” có thể cung cấp tổng hợp chuỗi cung ứng hạ tầng AI. Tuy nhiên, của cải tạo ra từ hạ tầng AI lại tập trung vào một nhóm nhất định, làm gia tăng tình trạng chênh lệch giàu nghèo. Vì vậy, điều quan trọng là phải tìm cách ổn định và phân phối phần siêu lợi nhuận này cho xã hội.

Ông viết: “Siêu lợi nhuận trong thời đại AI về bản chất sẽ tập trung. Những nhóm đã tiếp cận được tài sản sản xuất như cổ đông doanh nghiệp bộ nhớ, kỹ sư chủ chốt hay người sở hữu tài sản ở khu vực thủ đô có khả năng nhận được lợi ích rất lớn thông qua cơ chế thị trường”. Ông nói thêm: “Ngay cả khi quốc gia trở nên giàu có hơn, sự phân phối của cải cũng không tự động lan tỏa”.

Ông Kim nhấn mạnh: “Câu hỏi cốt lõi của thời đại AI không đơn thuần là tốc độ tăng trưởng, mà là làm thế nào để ổn định siêu lợi nhuận trong xã hội”.

Đặc biệt, ông cho rằng: “Thành quả của thời đại hạ tầng AI không phải chỉ là kết quả của riêng một doanh nghiệp nào, mà được tạo nên trên nền tảng công nghiệp mà toàn dân đã cùng xây dựng suốt nửa thế kỷ”, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết của “cổ tức quốc dân”.

Ông tiếp tục nói: “Nếu vậy, một phần thành quả đó cần phải được hoàn trả một cách có hệ thống cho toàn dân. Đây chính là tính chính danh và nguyên tắc của thiết kế chính sách”.

Ông Kim cũng nhắc lại việc CEO Demis Hassabis của Google DeepMind trong cuộc gặp Tổng thống Lee cuối tháng trước đã đưa ra lời khuyên rằng trong thời đại AI, cả doanh nghiệp lẫn quốc gia đều cần một “mô hình kinh tế mới”.

Khi đó, Tổng thống Lee cũng được cho là đã hỏi Hassabis với hàm ý: “Tôi đã nói về thu nhập cơ bản từ hơn 20 năm trước, phải chăng chính thời đại AI hiện nay là lúc cần thiết nhất?”. Hassabis được cho là đồng tình với sự cần thiết của thu nhập cơ bản, đồng thời cho rằng nhà nước cần cung cấp các dịch vụ cơ bản như nhà ở, giáo dục, giao thông và y tế, nhưng cũng cần cân nhắc phương án kết hợp nguyên lý của thị trường vốn.

Một quan chức Nhà Xanh sau đó đã bác bỏ khả năng chính phủ đã bắt đầu thảo luận chính thức về “cổ tức quốc dân”, trong khi ông Kim Yong-beom cũng hạn chế bình luận và cho biết đây chỉ là “quan điểm cá nhân”.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc chính phủ gần đây triển khai gói bổ sung ngân sách khẩn cấp quy mô 25 nghìn tỷ won và hỗ trợ tối đa 600.000 won/người dưới dạng “hỗ trợ thiệt hại do giá dầu tăng cao” cũng nằm trên cùng mạch tư duy với thu nhập cơ bản hay cổ tức quốc dân.

Nguồn tài chính cho gói ngân sách bổ sung lần này được huy động từ nguồn thu thuế vượt dự toán nhờ kết quả kinh doanh kỷ lục của các tập đoàn bán dẫn như Samsung Electronics và SK hynix trong chu kỳ siêu tăng trưởng toàn cầu của ngành bán dẫn.

Một quan chức khác của Nhà Xanh cho biết về xã hội thu nhập cơ bản gắn với thời đại AI rằng: “Vì đây là cam kết của Tổng thống Lee nên cuối cùng cũng là con đường mà chúng ta sẽ phải hướng tới”.

Theo Hong Son-mi