0
Bảng điện tử tại phòng giao dịch trụ sở chính Hana Bank ở quận Jung, Seoul hiển thị giá đóng cửa của Samsung Electronics và SK hynix ngày 27. /Yonhap News

Ngay khi các sản phẩm đòn bẩy đơn cổ phiếu mô phỏng gấp đôi biến động giá của Samsung Electronics và SK Hynix được niêm yết trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc ngày 27, giá đã biến động mạnh. Tổng cộng 16 sản phẩm từ 8 công ty quản lý tài sản được tung ra cùng lúc, kéo theo làn sóng mua vào mạnh mẽ từ nhà đầu tư. Trong phiên giao dịch cùng ngày, cổ phiếu của hai doanh nghiệp này cũng tăng mạnh ngay từ đầu phiên. Các sản phẩm mới mô phỏng lợi nhuận gấp đôi có thời điểm tăng gần 30% đầu phiên và duy trì mức tăng 10~20% trong suốt phiên giao dịch. Ngược lại, các sản phẩm “inverse đòn bẩy” ghi nhận mức lợi nhuận âm tương ứng.

Sự quan tâm này thực tế đã được dự báo trước. Trang web của Viện Đào tạo Đầu tư Tài chính thuộc Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc, nơi nhà đầu tư bắt buộc phải hoàn thành khóa học trước khi tham gia sản phẩm, liên tục rơi vào tình trạng “truy cập chậm” từ ngày trước đó, và đến ngày niêm yết thì gần như tê liệt hoàn toàn. Nhà đầu tư hiện phải hoàn thành thêm khóa đào tạo chuyên sâu kéo dài 1 giờ bên cạnh khóa học cơ bản 1 giờ như trước đây.

Cơn sốt các sản phẩm đòn bẩy lần này không đơn thuần là thành công của một sản phẩm tài chính mới. Đây là hình ảnh tượng trưng cho mức độ đầu cơ đang bao trùm thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Sản phẩm đòn bẩy vốn là công cụ tài chính rủi ro cao, được thiết kế cho mục đích giao dịch ngắn hạn. Trong xu hướng tăng giá, nhà đầu tư có thể kiếm được khoản lợi nhuận rất lớn, nhưng khi thị trường đảo chiều, họ cũng có thể nhanh chóng trắng tay. Bất chấp rủi ro như vậy, dòng tiền vẫn đổ vào mạnh cho thấy tâm lý “đuổi theo lợi nhuận” đang lấn át sự đánh giá tỉnh táo của thị trường.

Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, chính phủ vẫn tiếp tục duy trì xu hướng kích thích thị trường chứng khoán. Có thể hiểu được mục tiêu chính sách là phục hồi nền kinh tế trì trệ và bình thường hóa thị trường tài sản. Nhưng nếu tiếp tục bơm thanh khoản quá mức vào thị trường và làm gia tăng kỳ vọng tăng giá thay vì nhấn mạnh cảnh báo rủi ro đầu tư, điều đó có thể chỉ tạo thêm những nhà đầu tư “thiêu thân”.

Một thị trường nơi nhà đầu tư đặt cược vào biến động giá ngắn hạn thay vì phân tích kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng doanh nghiệp sẽ dễ biến thành “sòng bạc đầu cơ” hơn là nơi đầu tư lành mạnh. Đặc biệt, sản phẩm đòn bẩy có thể tạo ra lợi nhuận lớn chỉ với mức tăng nhỏ của cổ phiếu, khiến xu hướng chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư cá nhân bị kích thích mạnh hơn. Trong thị trường tăng giá, nhà đầu tư dễ rơi vào ảo tưởng rằng mình là “cao thủ đầu tư”, nhưng khi xu hướng đảo chiều, tổn thất và sự thất vọng sẽ càng lớn hơn.

Gần đây, trong giới đầu tư xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng chính sách của chính phủ đang hậu thuẫn cho tâm lý đầu cơ này. Nguyên nhân là do giới chức thường nhấn mạnh cần chuyển dòng vốn đầu cơ khỏi bất động sản sang thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, liệu có thể xem một thị trường mà giá trị đầu tư biến động 20% chỉ trong một ngày, hay ngắn hơn là vài phút là “lành mạnh” hay không vẫn là dấu hỏi lớn.

Khi thị trường bắt đầu tin rằng “chính phủ sẽ tiếp tục chống lưng”, tâm lý cảnh giác với rủi ro sẽ biến mất, kéo theo sự gia tăng của vay mượn quá mức và các khoản đầu tư rủi ro cao. Điều này cuối cùng có thể làm phình to bong bóng tài sản và khi bong bóng vỡ, cú sốc sẽ còn nghiêm trọng hơn.

Nhà đầu tư cần hiểu rõ rủi ro của các sản phẩm đòn bẩy và đầu tư dựa trên quyết định cũng như trách nhiệm của chính mình. Trong khi đó, chính phủ, với vai trò quản lý tính lành mạnh của thị trường cần luôn lưu ý để không biến thị trường thành nơi bị chi phối bởi làn sóng đầu cơ ngắn hạn và cơn sốt đòn bẩy như hiện nay.