0
Jang Yoon-gi (23 tuổi), nghi phạm bị cáo buộc tội giết người và giết người bất thành, đang đứng tại khu vực dành cho báo chí trước khi bị chuyển sang viện kiểm sát từ Sở Cảnh sát Seobu, Gwangju vào sáng 14/5. /Yonhap News

Sau cuộc bầu cử địa phương 3/6, các cuộc thảo luận về sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự liên quan đến việc duy trì hay bãi bỏ quyền điều tra bổ sung của viện kiểm sát được dự báo sẽ chính thức tăng tốc. Sự khác biệt quan điểm giữa Thủ tướng Kim Min-seok và Bộ trưởng Tư pháp Jung Sung-ho về vấn đề then chốt này cũng ngày càng trở nên rõ rệt. Trong khi Thủ tướng Kim thúc đẩy phương án cải cách của chính phủ với tiền đề xóa bỏ quyền điều tra bổ sung, thì Bộ trưởng Jung lại nhấn mạnh tính cần thiết của việc duy trì quyền này bằng cách nêu bật các thành quả điều tra của viện kiểm sát.

Đặc biệt, trong giới chính trị đang xuất hiện dự đoán rằng Thủ tướng Kim có thể từ chức sau bầu cử địa phương để tranh cử tại đại hội đảng toàn quốc. Vì vậy, tùy theo tương lai chính trị của ông, cuộc tranh luận về việc giữ hay bỏ quyền điều tra bổ sung có thể bước sang giai đoạn mới.

Tổ công tác thúc đẩy cải cách viện kiểm sát trực thuộc Văn phòng Thủ tướng đang đẩy nhanh các bước lập pháp tiếp theo nhằm hoàn tất cải cách kiểm sát, bao gồm sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự. Chỉ còn chưa đầy 4 tháng trước khi Cơ quan Công tố và Cơ quan Điều tra Tội phạm nghiêm trọng dự kiến đi vào hoạt động ngày 2/10, tổ công tác này được cho là sẽ tập trung vào việc chốt phương án cải tổ hệ thống tư pháp hình sự, bao gồm cả vấn đề quyền điều tra bổ sung.

Theo thông tin được biết, tổ công tác đang xem xét phương án bãi bỏ quyền điều tra bổ sung và thay vào đó trao cho công tố viên quyền yêu cầu điều tra bổ sung cũng như quyền điều tra xác minh để kiểm tra hồ sơ làm việc với các bên liên quan trong vụ án. Quyền điều tra xác minh này được xem như một dạng quyền điều tra hành chính nhằm xác minh các tình tiết cần thiết cho việc truy tố, được đưa ra như một khái niệm thay thế cho quyền điều tra bổ sung. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cơ chế này thiếu tính cưỡng chế và giá trị chứng cứ nên hiệu quả thực tế thấp.

Sau khi Thủ tướng Kim chỉ đạo thúc đẩy sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự với tiền đề bãi bỏ quyền điều tra bổ sung vào ngày 6/5 vừa qua, các cuộc thảo luận liên quan cũng bắt đầu diễn ra mạnh mẽ hơn.

Trong khi đó, Bộ Tư pháp và viện kiểm sát lại đưa ra quan điểm hoàn toàn trái ngược với định hướng của tổ công tác cải cách. Điều này cho thấy đang tồn tại bất đồng giữa các cơ quan chính phủ về vấn đề quyền điều tra bổ sung. Ngày 1/6, Bộ Tư pháp và viện kiểm sát đã công bố tập tài liệu thứ hai về các trường hợp điều tra bổ sung tiêu biểu cùng các số liệu thống kê liên quan nhằm nhấn mạnh sự cần thiết của hoạt động này. Đặc biệt, Bộ trưởng Jung còn trực tiếp đăng tải trên mạng xã hội các thành quả điều tra bổ sung của viện kiểm sát, qua đó tích cực nhấn mạnh vai trò của quyền điều tra bổ sung, được xem là thông điệp trái ngược với quan điểm của Thủ tướng Kim.

Ngày 2/6, Bộ trưởng Jung viết trên mạng xã hội rằng: “Chúng tôi đã đưa Jang Yoon-gi, hung thủ trong vụ nữ sinh Gwangju bị sát hại bằng hung khí ra trước vành móng ngựa”. Ông cho biết đây không chỉ là vụ “giết người đơn thuần” như thông tin ban đầu, mà thông qua điều tra bổ sung toàn diện của Viện Kiểm sát Gwangju, vụ án đã được xác định là “giết người nhằm mục đích phạm tội tình dục theo Luật xử phạt tội phạm tình dục”.

Phòng Hình sự số 3 của Viện Kiểm sát Gwangju do Trưởng công tố Kim Jin-hee phụ trách đã tiến hành khám xét, phân tích tâm lý tổng hợp và thẩm vấn nhân chứng đối với nghi phạm Jang Yoon-gi, qua đó bác bỏ lời khai gian dối rằng “gây án bộc phát sau khi có ý định tự sát” và làm rõ động cơ thực sự của vụ giết người.

Viện kiểm sát xác định nghi phạm đã khống chế nữ sinh bằng thủ đoạn giống các vụ tấn công tình dục trước đây (siết cổ từ phía sau), đồng thời phát hiện nhiều sản phẩm người lớn như búp bê tình dục tại nơi ở của nghi phạm, qua đó kết luận vụ án có động cơ tình dục.

Ngoài ra, Viện Kiểm sát Tối cao cũng đã công bố kết quả cuộc điều tra toàn diện đầu tiên về tình hình điều tra bổ sung của các viện kiểm sát địa phương đối với kết quả điều tra của cảnh sát vào ngày 1/6.

Theo kết quả khảo sát tình hình điều tra bổ sung trong hai tháng gần đây (tháng 3 và 4) tại 12 viện kiểm sát trên toàn quốc, bao gồm Viện Kiểm sát Trung ương Seoul, khoảng một nửa số vụ án đã được tiến hành điều tra bổ sung. Cụ thể, trong tổng số 55.174 vụ án, có 25.152 vụ (45,59%) được điều tra bổ sung.

Xét theo từng tháng, tỷ lệ điều tra bổ sung đạt 47,01% vào tháng 3 (12.422/26.426 vụ) và 44,28% vào tháng 4 (12.730/28.748 vụ).

Một Phó viện trưởng Viện Kiểm sát khu vực Seoul nhận định: “Điều tra bổ sung là cơ hội cuối cùng để nạn nhân có thể trình bày với cơ quan điều tra và cũng là cơ chế giúp làm rõ sự thật khách quan”. Ông cho rằng cơ chế này có thể bù đắp những thiếu sót trong điều tra của cảnh sát cũng như điều chỉnh hướng điều tra sai lệch. Đồng thời cảnh báo rằng nếu quyền điều tra bổ sung bị bãi bỏ, sẽ giảm cơ hội phát hiện thêm các tình tiết phạm tội mà cảnh sát chưa nhận ra như trong vụ nữ sinh Gwangju bị sát hại bằng hung khí.

Theo Jung Min-hoon