0
Viện Kiểm sát Tối cao Hàn Quốc. / Phóng viên Park Seong-il

Việc duy trì năng lực ứng phó với tội phạm ma túy trở thành thách thức lớn của cơ quan công tố Hàn Quốc sau khi chuyển đổi mô hình

Dự luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng Hình sự, trong đó bao gồm việc bãi bỏ quyền điều tra bổ sung của công tố viên, đã được thông qua tại cuộc họp Nội các. Theo đó, sau khi chuyển đổi thành Cơ quan Công tố vào tháng 10 tới, việc làm thế nào để duy trì năng lực ứng phó với các vụ án ma túy đã trở thành nhiệm vụ cấp bách của ngành công tố.

Do tội phạm ma túy đòi hỏi phải vừa truy tìm mạng lưới cung cấp và phân phối dựa trên những thông tin rời rạc, vừa phải xác minh độ tin cậy của các nguồn tin tố giác, nên xuất hiện lo ngại rằng chỉ thông qua yêu cầu điều tra bổ sung của Cơ quan Công tố sẽ khó đảm bảo tính hoàn chỉnh của quá trình điều tra.

Theo tổng hợp từ phóng viên Asia Today ngày 4, trong bối cảnh số lượng tội phạm ma túy tại Hàn Quốc liên tục tăng qua từng năm, Viện Kiểm sát Tối cao Hàn Quốc (Đại Kiểm sát viện) đang coi việc duy trì năng lực điều tra ma túy sau khi chuyển đổi thành Cơ quan Công tố là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Nguyên nhân là những lĩnh vực mà công tố viên trực tiếp xác minh trong quá trình điều tra ma túy sẽ được chuyển giao cho cảnh sát và Cơ quan Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng (Cơ quan Điều tra Trọng án) đảm nhiệm, khiến nhu cầu xây dựng hệ thống phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo "Sách trắng Tội phạm Ma túy 2025" do Viện Kiểm sát Tối cao Hàn Quốc mới phát hành, số đối tượng phạm tội liên quan đến ma túy trong năm ngoái là 23.403 người, tăng khoảng 45% so với năm 2021 chỉ trong vòng 4 năm. Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng này được cho là sự mở rộng của hoạt động phân phối ma túy trực tuyến thông qua dark web, Telegram và các nền tảng mạng xã hội (SNS).

Viện Kiểm sát Tối cao phân tích rằng, khác với trước đây khi việc mua bán ma túy thường phải thông qua một số đầu mối phân phối nhất định hoặc giao dịch trực tiếp, môi trường hiện nay đã hình thành điều kiện để ngay cả người dân bình thường cũng có thể dễ dàng tiếp cận nhà cung cấp ma túy trong và ngoài nước thông qua SNS và trực tiếp mua ma túy.

Đối với các vụ án như trộm cắp hoặc lừa đảo, cơ quan điều tra có thể dựa trên lời khai của nạn nhân để thu hẹp phạm vi nghi phạm và xác định diễn biến vụ án. Tuy nhiên, trong các vụ án ma túy, phần lớn các bên tham gia giao dịch như buôn lậu, bán, mua và sử dụng ma túy đều liên quan đến hành vi phạm tội, khiến việc thu thập lời khai cụ thể hoặc nguồn tin đáng tin cậy ngay từ giai đoạn đầu điều tra trở nên khó khăn.

Vì vậy, cơ quan điều tra cuối cùng phải xác định nghi phạm dựa trên thông tin tình báo, vật chứng thu giữ, dữ liệu liên lạc, lịch sử tài khoản ngân hàng… sau đó lần ngược lại mạng lưới cung cấp và phân phối ma túy.

Hiện nay, công tố viên có thể trực tiếp quyết định thời điểm và phạm vi cần tiến hành điều tra cưỡng chế như khám xét, thu giữ để thực hiện điều tra bổ sung. Tuy nhiên, sau khi chuyển đổi thành Cơ quan Công tố, cơ quan này sẽ phải yêu cầu cảnh sát và Cơ quan Điều tra Trọng án tiến hành điều tra, sau đó tiếp nhận kết quả, làm dấy lên lo ngại rằng các biện pháp ứng phó như bắt giữ nghi phạm có thể không được triển khai kịp thời.

Ông Seo Jeong-hwa, Trưởng phòng Ma túy thuộc Viện Kiểm sát Tối cao Hàn Quốc, cho biết "Trong các vụ án ma túy, số vụ chuyển giao kèm lệnh bắt giữ rất nhiều, nhưng có khả năng sẽ không đủ thời gian để chứng minh cáo buộc thông qua yêu cầu điều tra bổ sung trong thời hạn tạm giam. Nếu việc chứng minh cáo buộc bị trì hoãn, có thể phát sinh vấn đề phải trả tự do cho những đối tượng phạm tội ma túy nghiêm trọng do hết thời hạn bắt giữ".

Ông Seo tiếp tục nhấn mạnh "Đặc biệt, đối với những vụ án đòi hỏi chuyên môn cao như ma túy sử dụng trong y tế, nếu bước đầu của quá trình điều tra bị thực hiện sai, rất khó có thể khắc phục chỉ bằng yêu cầu điều tra bổ sung. Quá trình cải tổ hệ thống tư pháp hình sự hiện nay đang đi theo hướng hạn chế quyền điều tra của công tố viên trong những lĩnh vực mà họ đã làm tốt trước đây, tức là đang đi ngược với mục tiêu bảo vệ người dân".

Theo Jeong Min-hoon