0
./Yonhap

Đảng cầm quyền đã thành lập Cơ quan Điều tra Tham nhũng đối với Quan chức Cấp cao (CIO) với danh nghĩa phân tán quyền hạn của công tố, đồng thời đang đẩy nhanh việc xóa bỏ Viện Công tố, nhưng lại bị chỉ trích là tương đối thờ ơ với các đạo luật tiếp theo nhằm tăng cường nhân lực và quyền hạn cho CIO. Kể từ khi CIO được thành lập, những hạn chế trong hoạt động như thiếu nhân lực liên tục bộc lộ, kéo theo nhiều ý kiến yêu cầu hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, các dự luật nhằm cải thiện vấn đề này vẫn chưa thể vượt qua "cửa ải" Quốc hội.

Theo Quốc hội ngày 11, tổng cộng 16 dự luật sửa đổi Luật CIO đã được đề xuất tại Quốc hội trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 12 năm ngoái. Trong số này, ngoại trừ dự luật sửa đổi nhằm mở rộng phạm vi điều tra của CIO được Ủy ban Pháp chế và Tư pháp Quốc hội thông qua ngày 3/12 năm ngoái, các dự luật còn lại vẫn đang được xem xét và chưa được thông qua.

Vấn đề lớn nhất mà CIO đang đối mặt là thiếu nhân lực. Theo Luật CIO, biên chế công tố viên được quy định là 25 người, bao gồm Viện trưởng và Phó Viện trưởng, nhưng hiện chỉ có 23 công tố viên đang làm việc (bao gồm cả Viện trưởng và Phó Viện trưởng). Trong số này, chỉ có 18 công tố viên trực tiếp điều tra. Trong tình trạng thậm chí chưa tuyển đủ số lượng nhân sự theo quy định pháp luật, 18 công tố viên điều tra đang phải xử lý các vụ án khiếu nại và tố cáo. Tình trạng thiếu nhân lực này dẫn đến việc các vụ án tồn đọng kéo dài. Tính đến ngày 22 tháng trước, trong tổng số 1.243 vụ án tồn đọng, có 646 vụ đã quá 3 tháng kể từ khi được tiếp nhận, chiếm 52,0% tổng số.

Để giải quyết những vấn đề này, Quốc hội liên tiếp đưa ra các dự luật sửa đổi luật nhằm tăng nhân lực điều tra của CIO và mở rộng phạm vi điều tra, truy tố. Tháng 2 năm ngoái, nghị sĩ Jeon Hyun-hee thuộc Đảng Dân chủ Hàn Quốc đã đề xuất dự luật sửa đổi với tư cách nghị sĩ đại diện, theo đó tăng số lượng công tố viên CIO từ 25 lên 50 người và điều tra viên từ 40 lên 60 người. Nghị sĩ Yoon Jun-byung đề xuất tăng lên 40 công tố viên và 80 điều tra viên, trong khi nghị sĩ Choi Min-hee lần lượt đưa ra dự luật mở rộng biên chế công tố viên lên tối đa 300 người. Ngoài ra, cũng có các dự luật đề xuất xóa bỏ giới hạn tái bổ nhiệm đối với công tố viên CIO hoặc mở rộng đối tượng điều tra sang thị trưởng, tỉnh trưởng, thẩm phán quân sự và công tố viên quân sự.

Tuy nhiên, kết quả lập pháp trên thực tế vẫn chưa có. Ngày 3/12 năm ngoái, một dự luật sửa đổi Luật CIO do Đảng Dân chủ dẫn dắt đã được thông qua, cho phép CIO điều tra tất cả các hành vi phạm tội do Chánh án Tòa án Tối cao, các thẩm phán Tòa án Tối cao, Tổng công tố, thẩm phán và công tố viên thực hiện, nhưng đến nay vẫn chưa vượt qua được "cửa ải" phiên họp toàn thể Quốc hội.

CIO là cơ quan điều tra được chính quyền Moon Jae-in thành lập vào cuối năm 2020 nhằm kiểm soát quyền hạn của Viện Công tố. Tuy nhiên, sau 5 năm kể từ khi thành lập, tình trạng thiếu nhân lực và chậm trễ điều tra vẫn kéo dài, trong khi các vụ án lớn liên quan đến quyền lực chủ yếu được chuyển sang các cơ quan điều tra đặc biệt (special prosecutor), làm gia tăng chỉ trích rằng CIO không thể thực hiện đúng vai trò của mình. Trước tình hình này, phe đối lập đã đề xuất dự luật giải thể CIO và đưa ra lập luận rằng "CIO là cơ quan vô dụng".

Một quan chức CIO cho biết: "Giải quyết vấn đề thiếu nhân lực là điều nhất thiết phải làm để bình thường hóa chức năng của CIO", đồng thời nói: "Chúng tôi hy vọng Luật CIO sẽ được Quốc hội hoàn thiện để CIO có thể hoạt động bình thường".

Theo Jeong Min-hoon