0
Ngày 27, Chánh án Tòa án Hiến pháp Kim Sang-hwan cùng các thẩm phán Tòa án Hiến pháp ngồi tại vị trí trước khi tiến hành phiên tuyên án các vụ kiện hiến pháp tại Tòa án Hiến pháp ở quận Jongno, Seoul. /Yonhap News

Phán quyết của Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đã được đưa ra, cho rằng điều khoản hiện hành của Luật Nghĩa vụ Quân sự yêu cầu người sử dụng lao động sa thải hàng loạt những người từ chối thực hiện nghĩa vụ quân sự mà không xem xét liệu họ có lý do chính đáng hay không là vi hiến.

Ngày 27, Tòa án Hiến pháp đã chấp nhận đơn kiện hiến pháp do ông A, một người từ chối thực hiện nghĩa vụ quân sự vì lý do lương tâm, đệ trình nhằm xác nhận tính vi hiến của Khoản 1 Điều 76 Luật Nghĩa vụ Quân sự và đưa ra phán quyết “không phù hợp với Hiến pháp”. “Không phù hợp với Hiến pháp” là quyết định của Tòa án Hiến pháp trong đó xác định một điều khoản pháp luật là vi hiến nhưng tạm thời duy trì hiệu lực của luật hiện hành vì việc bãi bỏ ngay lập tức có thể gây ra xáo trộn xã hội. Theo đó, Quốc hội phải sửa đổi điều khoản liên quan trước ngày 29/2/2028.

Trong số 9 thẩm phán, 5 người (Kim Sang-hwan, Kim Hyeong-du, Jeong Hyeong-sik, Jeong Gye-seon và Oh Young-jun) đưa ra ý kiến cho rằng điều khoản này không phù hợp với Hiến pháp, trong khi 2 người (Kim Bok-hyeong và Ma Eun-hyeok) cho rằng điều khoản này hoàn toàn vi hiến. Hai thẩm phán Jeong Jeong-mi và Cho Han-chang đưa ra ý kiến cho rằng điều khoản này phù hợp với Hiến pháp.

Ông A từng bị đưa ra xét xử vào năm 2015 vì từ chối thực hiện nghĩa vụ quân sự, nhưng đến năm 2020 được Tòa án Tối cao tuyên trắng án và bản án có hiệu lực cuối cùng. Sau đó, Cục Quản lý Nhân lực Quân sự Incheon đã tiếp tục tố cáo ông với cáo buộc vi phạm Luật Nghĩa vụ Quân sự, khiến vụ án đang được xét xử phúc thẩm.

Trong quá trình này, ông A cũng bị cho thôi việc tại công ty nơi mình đang làm. Ông A cho rằng mình bị sa thải vì Cục Quản lý Nhân lực Quân sự Incheon đã liên lạc yêu cầu công ty cho ông nghỉ việc dựa trên Điều 76 Luật Nghĩa vụ Quân sự, đồng thời cảnh báo sẽ khởi tố hình sự nếu không thực hiện.

Điều 76 Khoản 1 Mục 2 Luật Nghĩa vụ Quân sự quy định các cơ quan nhà nước, người đứng đầu chính quyền địa phương hoặc người sử dụng lao động không được tuyển dụng người đang trốn tránh lệnh nhập ngũ hoặc lệnh triệu tập làm công chức, nhân viên; nếu người đó đang làm việc thì phải cho thôi việc.

Ông A đã đệ đơn kiện hiến pháp với lập luận rằng điều khoản hiện hành xâm phạm quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp.

Tòa án Hiến pháp cho biết: “Ngay cả khi việc sa thải người trốn tránh nghĩa vụ quân sự là không thể tránh khỏi nhằm đảm bảo hiệu quả thực hiện nghĩa vụ quân sự và thực hiện công bằng trong nghĩa vụ quân sự, điều khoản bị xem xét lại không thiết lập các cơ chế thể chế nhằm giảm thiểu việc xâm phạm các quyền cơ bản, chẳng hạn như hoàn toàn không tạo cơ hội cho người có nghĩa vụ quân sự giải trình”.

Hai thẩm phán Kim Bok-hyeong và Ma Eun-hyeok, những người đưa ra ý kiến cho rằng điều khoản hoàn toàn vi hiến, nhận định: “Luật Nghĩa vụ Quân sự đã quy định hình phạt hình sự đối với người trốn tránh nghĩa vụ quân sự, trong khi phạm vi đối tượng bị sa thải theo điều khoản này quá rộng và không tạo cơ hội xem xét hoàn cảnh cá nhân của người trốn tránh nghĩa vụ quân sự”, đồng thời phán quyết rằng chế độ sa thải xâm phạm quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp.

Hai thẩm phán Jeong Jeong-mi và Cho Han-chang, những người đưa ra ý kiến bác bỏ đơn kiện, cho rằng: “Khả năng một người bị sa thải dù có lý do chính đáng cho việc không thực hiện nghĩa vụ quân sự là rất thấp. Nếu cho phép Cục Quản lý Nhân lực Quân sự tùy ý quyết định đối tượng bị sa thải dựa trên hoàn cảnh cá nhân của người trốn tránh nghĩa vụ quân sự, điều này có thể đặt ra nghi vấn lớn về tính công bằng của chế độ sa thải”.

Trong khi đó, theo báo cáo gần đây về các quyết định của Tòa án Hiến pháp và tình hình các đạo luật cần sửa đổi do Phòng Pháp chế thuộc Văn phòng Quốc hội công bố, tính đến ngày 27 tháng trước, có 27 đạo luật thuộc diện cần sửa đổi, trong đó 12 đạo luật được xác định là “không phù hợp với Hiến pháp”. Trong số này, 6 đạo luật đã quá thời hạn sửa đổi, bao gồm cả quyết định “không phù hợp với Hiến pháp” liên quan đến tội phá thai. Tháng 4 vừa qua, Tòa án Hiến pháp cũng đã đưa ra phán quyết “không phù hợp với Hiến pháp” đối với điều khoản của Luật Sáng chế quy định tất cả các luật sư sáng chế đã đăng ký phải bắt buộc gia nhập Hiệp hội Luật sư Sáng chế Hàn Quốc.

Theo Son Seung-hyun