0
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh phát biểu tại cuộc họp báo ở trụ sở Fed tại Washington D.C., Mỹ, ngày 16 (giờ địa phương). /AFP·Yonhap

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 16 (giờ địa phương) đã tăng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức 3,75-4,00%/năm. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên sau 3 năm 2 tháng kể từ tháng 7/2023, được cả 12 thành viên có quyền bỏ phiếu của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí thông qua.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhấn mạnh: “Điều rõ ràng là lạm phát quá cao và đã kéo dài quá lâu”, đồng thời cho rằng biện pháp lần này là cần thiết để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Biểu đồ chấm (dot plot) của các quan chức Fed cho thấy khả năng tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay, song Chủ tịch Warsh không đưa ra định hướng cụ thể về lộ trình lãi suất trong thời gian tới.

◇ Fed tăng lãi suất lên 3,75-4,00%... 16/18 thành viên dự báo tiếp tục tăng trong năm nay

Fed đã tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm sau khi kết thúc cuộc họp FOMC kéo dài 2 ngày. Cả 12 thành viên có quyền bỏ phiếu đều ủng hộ quyết định này. Trong tuyên bố, Fed cho biết: “Biện pháp chính sách hôm nay sẽ góp phần đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% của Ủy ban trong thời gian phù hợp hơn”.

Biểu đồ chấm trong Bản tóm tắt dự báo kinh tế (SEP) được công bố sau đó cho thấy trong số 18 thành viên đưa ra dự báo lãi suất, 12 người dự kiến tăng thêm 0,25 điểm phần trăm một lần trong năm nay, 4 người dự kiến tăng hai lần, trong khi chỉ 2 người dự báo giữ nguyên mức hiện tại. Theo đó, mức trung vị dự báo lãi suất chính sách cuối năm được nâng lên khoảng 4,00-4,25%.

Mức dự báo trung vị cho năm 2027 cũng được duy trì trong khoảng này, trong khi dự báo lãi suất chính sách dài hạn được nâng từ 3,1% lên 3,2%. Reuters đưa tin Chủ tịch Warsh dường như cũng không đưa ra dự báo lãi suất lần này, tương tự cuộc họp tháng 6.

◇ Chủ tịch Warsh: “Lạm phát quá cao và kéo dài quá lâu”... giải thích việc tăng lãi suất bằng những thay đổi về kinh tế, giá cả và địa chính trị

Tại cuộc họp báo, Chủ tịch Warsh cho biết: “Biện pháp chính sách hôm nay sẽ góp phần đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% của Ủy ban trong thời gian phù hợp hơn”, đồng thời nhấn mạnh: “Ủy ban của chúng tôi sẽ đạt được ổn định giá cả”. Ông nói: “Điều rõ ràng là lạm phát quá cao và đã kéo dài quá lâu”, đồng thời chỉ ra rằng lạm phát đã vượt mục tiêu của Fed trong hơn 5 năm.

Chủ tịch Warsh cho biết quyết định lần này được đưa ra trong thời điểm nền kinh tế Mỹ có dấu hiệu mạnh lên, đồng thời giải thích rằng tuyển dụng mới, thu nhập của khu vực tư nhân và đầu tư thiết bị của doanh nghiệp đã cải thiện trong những tháng gần đây. Ông đưa ra ba lý do khiến đánh giá của Fed thay đổi kể từ cuộc họp tháng 7, gồm nền kinh tế mạnh lên, xu hướng lạm phát trong mùa hè “không vượt qua được bài kiểm tra” và đánh giá về tình hình địa chính trị thay đổi.

Chủ tịch Warsh nói: “Tôi không ngồi chờ một dữ liệu cụ thể nào”, cho biết Fed đưa ra quyết định dựa trên xu hướng tổng thể thay vì một chỉ số riêng lẻ. Ông giải thích việc tăng lãi suất lần này là “rút lại một phần chính sách nới lỏng”, nhưng không báo trước hướng đi của lãi suất tại cuộc họp tiếp theo.

◇ Fed dự báo PCE 3,7%, tăng trưởng 2,3%... chiến tranh Iran và đầu tư AI gây áp lực lên giá cả

Đằng sau việc Fed chuyển sang thắt chặt chính sách tiền tệ là nhận định rằng áp lực giá kéo dài lâu hơn dự kiến, trong khi tăng trưởng và việc làm vẫn vững chắc. Fed nâng dự báo lạm phát theo chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) trong năm nay từ 3,6% hồi tháng 6 lên 3,7%, đồng thời đưa ra dự báo lạm phát PCE lõi ở mức 3,4%. Thời điểm lạm phát trở lại mục tiêu 2% cũng bị lùi đến năm 2029.

Trong khi đó, dự báo tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế năm nay được nâng từ 2,2% lên 2,3%, còn dự báo cho năm 2027 là 2,4%. Dự báo tỷ lệ thất nghiệp cuối năm nay cũng được hạ từ 4,3% xuống 4,1%.

Reuters phân tích rằng cú sốc giá năng lượng sau chiến tranh Iran, việc mở rộng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) và thuế quan đang tiếp tục duy trì áp lực lạm phát. Nhật báo Wall Street Journal (WSJ) nhận định đầu tư AI đang khiến nhu cầu tăng nhanh hơn nguồn cung, trong khi các khoản đầu tư đã được lên kế hoạch tương đối ít nhạy cảm với những thay đổi nhỏ của lãi suất.

Cựu Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York William Dudley nói với WSJ rằng ngay cả khi giá dầu quốc tế ở khoảng 100 USD/thùng (137.490 won), giá dầu diesel mà doanh nghiệp phải chịu đang biến động như thể giá dầu ở mức 200 USD (274.980 won). Ông cho rằng cú sốc năng lượng đang lan sang chi phí vận tải và giá vé máy bay.

◇ Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm lên 4,72%, cao nhất kể từ tháng 7/2024... dự báo tăng thêm vẫn trái chiều

Thị trường tài chính đã phần nào phản ánh trước việc tăng lãi suất, nhưng lãi suất ngắn hạn lại tăng khi Chủ tịch Warsh tiến hành họp báo. Theo Financial Times (FT), lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm với triển vọng chính sách tiền tệ, đã tăng lên 4,72%, mức cao nhất kể từ tháng 7/2024.

Reuters đưa tin lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm sau khi vượt 5% vào ngày 14, ghi nhận mức cao nhất trong 19 năm, đã giao dịch quanh mức 4,958% sau thông báo của Fed trong ngày 16. WSJ cho biết lãi suất thế chấp cố định 30 năm đã tăng lên khoảng 7% vào tuần trước, cao hơn mức 6% hồi tháng 2, trước chiến tranh Iran.

Thị trường chứng khoán tương đối ổn định. Sau thông báo của Fed, chỉ số S&P 500 trên sàn chứng khoán New York tăng 0,3%, chỉ số Nasdaq Composite tăng 0,7% và đồng USD cũng mạnh lên.

Đánh giá của thị trường nhìn chung coi quyết định lần này là một biện pháp “diều hâu” (hawkish), song vẫn có những ý kiến khác nhau về mức độ tăng lãi suất tiếp theo. FT đánh giá đây là một “đợt tăng lãi suất mang tính chủ động” nhằm bảo đảm lạm phát trở về mức 2%, dù chưa rơi vào tình trạng mất kiểm soát.

Gennady Goldberg, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại TD Securities, cho rằng “Fed đang có lập trường diều hâu”, đồng thời chỉ ra khả năng lãi suất duy trì ở mức cao trong phần lớn năm 2027. Trong khi đó, Anna Wong của Bloomberg Economics nhận định biểu đồ chấm cho thấy sự khởi đầu của một “chu kỳ tăng lãi suất mới nhưng ở mức độ vừa phải”. Tuy nhiên, bà cho rằng tác động của việc tăng lãi suất đối với lạm phát do cú sốc nguồn cung gây ra là hạn chế, trong khi rủi ro đối với điều kiện tài chính và thị trường lao động có thể gia tăng, và dự báo lần tăng này sẽ là lần cuối cùng trong năm nay.

James Egelhof, chuyên gia kinh tế trưởng về Mỹ tại BNP Paribas, từng đánh giá việc lợi suất dài hạn tăng sau cuộc họp báo của Chủ tịch Warsh hồi tháng 7 là “một cuộc bỏ phiếu về mức độ đáng tin cậy của chính sách tiền tệ”.

Lần tăng lãi suất này cũng thu hút sự chú ý bởi đây là thay đổi chính sách đầu tiên kể từ khi ông Warsh nhậm chức Chủ tịch Fed, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục yêu cầu Fed hạ lãi suất.

Tuy nhiên, dự báo chính thức của Fed và kỳ vọng của thị trường không hoàn toàn trùng khớp. Trong số 18 thành viên đưa ra dự báo lãi suất, 16 người dự kiến tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay. Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất cũng đang phản ánh khả năng tăng thêm 0,25 điểm phần trăm vào cuối năm. Do đó, diễn biến lạm phát và tình hình địa chính trị vẫn là những yếu tố then chốt đối với quyết định lãi suất tiếp theo.

Theo Ha Man-joo