0
Chánh án Tòa án Tối cao Cho Hee-dae đang đi vào trụ sở Tòa án Tối cao tại quận Seocho, Seoul, ngày 7/10./Yonhap

Giới luật gia đang lên tiếng chỉ trích rằng cuộc kiểm toán của Quốc hội đối với Tòa án Tối cao diễn ra ngày 6/10 đã tạo ra một tiền lệ có nguy cơ làm tổn hại đến tính độc lập của ngành tư pháp và nguyên tắc phân lập quyền lực. Theo đó, dù quyền kiểm tra và giám sát của Quốc hội cần được tôn trọng, việc giữ người đứng đầu ngành tư pháp tại phiên kiểm toán trong thời gian dài và trực tiếp chất vấn cả việc thực thi quyền hạn theo Hiến pháp bị cho là sự can thiệp quá mức của cơ quan lập pháp, vượt ra ngoài phạm vi của nguyên tắc phân quyền.

Theo giới luật gia ngày 7/10, tại phiên kiểm toán Tòa án Tối cao diễn ra tại Quốc hội một ngày trước đó, Chánh án Cho Hee-dae đã không thể rời khỏi phiên họp sau khi hoàn tất bài phát biểu với tư cách người đứng đầu cơ quan, mà phải ở lại khoảng 2 giờ 30 phút. Do Chủ tịch Ủy ban Pháp chế và Tư pháp Seo Young-kyo không cho phép ông rời đi, các nghị sĩ thuộc phe cầm quyền đã liên tục chất vấn Chánh án Cho về việc thực thi quyền hạn theo Hiến pháp của người đứng đầu ngành tư pháp, trong đó có vấn đề đề cử lại thẩm phán Tòa án Tối cao. Một cảnh tượng bất thường khi người đứng đầu ngành tư pháp phải ngồi nghe chất vấn của các nghị sĩ trong thời gian dài một lần nữa diễn ra, sau cuộc kiểm toán năm ngoái.

Điều này cũng khác với thông lệ đã được duy trì kể từ khi chế độ kiểm toán của Quốc hội được khôi phục vào năm 1988. Thông thường, Chánh án Tòa án Tối cao sẽ phát biểu ngay khi phiên kiểm toán bắt đầu rồi rời khỏi phòng họp, trong khi các câu hỏi cụ thể liên quan đến công tác hành chính tư pháp sẽ do Chánh Văn phòng Hành chính Tòa án trả lời. Điều này xuất phát từ lo ngại rằng nếu Chánh án Tòa án Tối cao trở thành đối tượng trực tiếp của cuộc kiểm toán Quốc hội, tinh thần của Hiến pháp về bảo đảm tính độc lập của quyền tư pháp có thể bị tổn hại. Tuy nhiên, trong phiên họp ngày 6/10, các nghị sĩ thuộc phe cầm quyền đã tập trung công kích Chánh án Cho, xoáy vào vấn đề đề cử lại thẩm phán Tòa án Tối cao đang gây mâu thuẫn với Nhà Xanh.

Trong giới luật gia, có ý kiến cho rằng cần phân biệt giữa hoạt động kiểm toán của Quốc hội và việc chất vấn trực tiếp Chánh án Tòa án Tối cao. Quốc hội đương nhiên có quyền chất vấn về công tác hành chính tư pháp, nhưng việc đưa Chánh án Tòa án Tối cao ra trước phiên kiểm toán và gây sức ép yêu cầu ông giải trình về việc thực thi quyền hạn theo Hiến pháp lại là một vấn đề khác.

Luật sư Jeong Ji-woong thuộc Văn phòng Luật Jeong (người đỗ kỳ thi luật sư lần thứ nhất) cho rằng: “Cần phân biệt những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến tính độc lập của ngành tư pháp với hoạt động kiểm toán chung về công tác hành chính tư pháp. Quyền kiểm toán của Quốc hội rất quan trọng, nhưng đó không phải là quyền lực vô hạn cho phép đưa cả những thẩm quyền riêng thuộc về các cơ quan hiến định khác vào đối tượng kiểm toán”.

Giáo sư Cha Jin-a thuộc Trường Luật Đại học Korea chỉ trích: “Nguyên tắc phân lập quyền lực và tính độc lập của ngành tư pháp là nền tảng của Hiến pháp. Trong đó, tính độc lập của ngành tư pháp bao gồm sự độc lập của tòa án, thẩm phán và hoạt động xét xử. Trong bối cảnh đã có Chánh Văn phòng Hành chính Tòa án phụ trách công tác hành chính tư pháp riêng biệt, việc chọn Chánh án Tòa án Tối cao làm nhân chứng và chất vấn ông với lý do muốn hỏi về các vấn đề liên quan đến đề cử thẩm phán Tòa án Tối cao có nguy cơ làm tổn hại đến tinh thần bảo đảm tính độc lập của ngành tư pháp”.

Luật sư Im Moo-young thuộc Công ty Luật K-One Chamber cho rằng: “Dưới danh nghĩa kiểm toán của Quốc hội, cơ quan lập pháp đang trực tiếp can thiệp vào công tác hành chính và hoạt động của ngành tư pháp bằng cách chất vấn Chánh án Tòa án Tối cao”. Ông chỉ ra rằng đây “có thể được xem là sự xâm phạm trực tiếp, vượt qua mức độ làm tổn hại đến tính độc lập của ngành tư pháp”.

Theo Jeong Min-hoon

Park Jun-sang