Chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy mở rộng cơ chế quyết toán phí bảo hiểm y tế theo thu nhập thực tế áp dụng cho toàn bộ người dân. Theo đó, phí bảo hiểm của người tham gia bảo hiểm theo diện cá nhân và người lao động có thu nhập ngoài tiền lương sẽ được quyết toán dựa trên thu nhập thực tế, qua đó dự kiến tạo thêm nguồn tài chính ròng khoảng 1.500 tỷ won.

Theo báo cáo “Tình hình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm” do Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia Hàn Quốc trình bày tại cuộc kiểm toán của Ủy ban Y tế và Phúc lợi Quốc hội ngày 20/10, cơ quan này đang thúc đẩy áp dụng cơ chế quyết toán thu nhập trên toàn dân nhằm nâng cao tính công bằng và bình đẳng trong việc đóng phí bảo hiểm.

Trọng tâm của đề xuất là chuyển từ hình thức quyết toán theo yêu cầu của người tham gia sang cơ chế cơ quan hành chính chủ động xác minh thu nhập và trực tiếp thực hiện quyết toán. Biện pháp này nhằm ngăn chặn tình trạng né tránh nghĩa vụ đóng phí thông qua việc chỉ lựa chọn quyết toán khi có lợi cho bản thân.

Theo cơ chế hiện hành, người lao động tham gia bảo hiểm y tế theo diện công ty trước tiên đóng phí dựa trên tiền lương của năm trước, sau đó quyết toán vào tháng 4 hằng năm căn cứ vào thu nhập thực tế đã được xác định. Trong khi đó, thu nhập của người tham gia bảo hiểm theo diện cá nhân và khoản thu nhập ngoài tiền lương của người lao động chưa có quy trình quyết toán định kỳ. Vì vậy, có trường hợp thu nhập tăng nhưng phí bảo hiểm không được điều chỉnh kịp thời, hoặc thu nhập giảm nhưng người tham gia không được hoàn trả phần phí đã đóng thừa.

Nếu cơ chế mới được triển khai, cơ quan bảo hiểm sẽ tiếp nhận dữ liệu thu nhập đã được xác nhận của năm trước từ Cơ quan Thuế Quốc gia và chủ động quyết toán mỗi năm một lần. Đối tượng áp dụng gồm 9,08 triệu hộ gia đình tham gia bảo hiểm theo diện cá nhân và 1,1 triệu người lao động có thu nhập ngoài tiền lương.

Theo kết quả phân tích toàn bộ 9,08 triệu hộ gia đình tham gia bảo hiểm theo diện cá nhân, cơ quan chức năng xác định có 3,94 triệu hộ có thu nhập tăng và phải đóng bổ sung phí bảo hiểm. Tổng số tiền dự kiến thu bổ sung là 3.291,1 tỷ won.

Trong khi đó, 2,32 triệu hộ có thu nhập giảm sẽ thuộc diện được hoàn trả phí bảo hiểm, với tổng số tiền ước tính khoảng 1.801,4 tỷ won. Các hộ còn lại không có thay đổi về thu nhập nên không bị ảnh hưởng đến mức phí bảo hiểm.

Xét theo số liệu năm ngoái, chỉ có 210.000 hộ gia đình tham gia bảo hiểm theo diện cá nhân chủ động đăng ký để được hoàn phí. Do đó, việc chuyển sang cơ chế quyết toán chủ động được kỳ vọng sẽ mở rộng số đối tượng phải đóng bổ sung cũng như số người được hưởng quyền lợi hoàn trả.

Theo dự báo, cơ chế mới có thể giúp tăng nguồn thu ròng khoảng 1.489,7 tỷ won.

Theo Seo Byeong-ju