Các cuộc biểu tình do học sinh trung học phổ thông Pháp khởi xướng nhằm phản đối việc cắt giảm ngân sách giáo dục đang vượt ra khỏi biên giới nước này và lan rộng khắp châu Âu. Tại Paris, tâm điểm của làn sóng phản đối, hàng trăm nghìn người, gồm công đoàn và các nhóm biểu tình chống chính phủ, đã xuống đường vào cuối tuần trước để phản đối chi phí sinh hoạt và giá nhiên liệu tăng vọt. Các cuộc biểu tình thậm chí đã dẫn đến đụng độ đổ máu. Hàn Quốc cũng đang chứng kiến tỷ lệ nợ công tăng nhanh do chính sách tài khóa mở rộng quá mức. Vì vậy, không thể coi những diễn biến tại Pháp là chuyện xa vời, nhất là khi cơn giận của giới trẻ, những người phải gánh chịu các khoản nợ trong tương lai, có thể bùng phát bất cứ lúc nào.

Đằng sau các cuộc biểu tình mà học sinh trung học Pháp bắt đầu từ tháng trước để phản đối điều kiện giáo dục xuống cấp là tình trạng “khủng hoảng tài chính công”. Nợ công của Pháp trong năm nay dự kiến tương đương 119% GDP, gần gấp đôi mức khuyến nghị 60% của Liên minh châu Âu (EU). Chi tiêu công cũng chiếm 57,2% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 49,8% của khu vực đồng euro. Dù chi tiêu cho an sinh xã hội, bao gồm lương hưu và phúc lợi, ngày càng phình to, giới chính trị nước này vẫn liên tục đưa ra những cam kết mang tính dân túy, bất kể thuộc cánh tả hay cánh hữu.

Cuối cùng, chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron, nhận thấy không thể tiếp tục duy trì tình trạng này, đã chọn cắt giảm ngân sách giáo dục vì cho rằng đây là lĩnh vực ít gặp phải sự phản kháng nhất. Học sinh trung học chưa có quyền bầu cử đã trở thành đối tượng phải gánh chịu hậu quả từ các quyết định chính trị. Khi người dân và người lao động vốn bất mãn vì giá cả leo thang đồng loạt tham gia, các cuộc biểu tình đã biến thành bạo loạn với những hành vi như cướp phá cửa hàng, chiếm giữ trụ sở chính quyền thành phố và phóng hỏa. Tình hình làm dấy lên lo ngại về khả năng tái diễn cuộc bạo loạn “Áo vàng” năm 2018, sự kiện từng khiến nhiều khu vực trên khắp nước Pháp tê liệt trong nhiều tháng và gây thiệt hại hơn 1.000 tỷ won. Làn sóng biểu tình cũng đã lan sang Bỉ, bên cạnh các nước Nam Âu như Italy, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, vốn đang phải vật lộn với khó khăn tài chính và bất ổn giá cả.

Câu chuyện của Pháp cũng không phải điều xa lạ đối với Hàn Quốc, ở phía bên kia địa cầu. Tất nhiên, tình hình của Hàn Quốc hiện tương đối thuận lợi hơn nhờ hưởng lợi từ sự bùng nổ của ngành bán dẫn. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Kinh tế Lee Hyeong-il đã đưa ra nhận định lạc quan rằng: “Nếu không xuất hiện những yếu tố bất lợi từ bên ngoài, tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc trong năm nay có thể đạt 3,4–3,6%”. Dự báo này cao hơn tới 0,6 điểm phần trăm so với mức cao nhất trong dự báo do chính phủ công bố hồi tháng 7, dù chỉ mới ba tháng trôi qua.

Tuy nhiên, kể từ khi chính phủ của Tổng thống Lee Jae-myung lên nắm quyền, nợ công đã tăng thêm hơn 100.000 tỷ won mỗi năm do chính sách tài khóa mở rộng, bao gồm các đợt lập ngân sách bổ sung liên tiếp. Dù nguồn thu thuế từ ngành bán dẫn tăng mạnh được cho là sẽ giúp tỷ lệ nợ công năm tới giảm xuống còn 48,3% GDP, thấp hơn 3 điểm phần trăm so với năm nay, mức tăng nợ công trong vài năm qua vẫn thuộc nhóm cao nhất trong các quốc gia không phát hành đồng tiền dự trữ quốc tế.

Bên cạnh đó, tình trạng già hóa dân số nhanh nhất thế giới và tỷ lệ sinh thuộc hàng thấp nhất đang khiến Hàn Quốc khó tránh khỏi những thách thức như tình hình tài chính của Quỹ Hưu trí Quốc gia suy yếu và nguồn thu thuế bị thu hẹp. Trong bối cảnh đó, Quỹ Hưu trí Quốc gia, khoản tài chính gắn trực tiếp với gánh nặng mà thế hệ trẻ phải chịu trong tương lai, được cho là đã ghi nhận khoản lỗ định giá lên tới 182.000 tỷ won đối với cổ phiếu niêm yết có tỷ lệ sở hữu từ 5% trở lên chỉ trong ba tháng gần đây.

Nguyên nhân được cho là phần lớn xuất phát từ việc chính phủ và đảng cầm quyền gây sức ép để tăng tỷ trọng cổ phiếu trong nước trong danh mục đầu tư của Quỹ Hưu trí Quốc gia, ngay cả khi chỉ số KOSPI đang tăng mạnh vào tháng 5, trước thềm bầu cử địa phương. Hàn Quốc cần coi Pháp, quốc gia từng được ví là “người bệnh của châu Âu”, như một bài học cảnh tỉnh. Khoảng thời gian mà sự bùng nổ của ngành bán dẫn mang lại phải được xem là cơ hội cuối cùng để tiến hành cải cách cơ cấu trong các lĩnh vực như lương hưu, lao động và quy định quản lý.