Theo thông tin ngày 20/10 từ các nguồn ngoại giao tại Bắc Kinh am hiểu quan hệ Trung Quốc – Nhật Bản, tại cuộc họp báo thường kỳ diễn ra hôm trước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh (毛宁) đã trả lời câu hỏi liên quan: “Trung Quốc kiên quyết phản đối những động thái tiêu cực của phía Nhật Bản và lên án mạnh mẽ. Chúng tôi đã tiến hành giao thiệp nghiêm khắc và gửi lời phản đối mạnh mẽ tới phía Nhật Bản thông qua các kênh ngoại giao”.

Bà Mao nhấn mạnh rằng “đền Yasukuni là công cụ và biểu tượng tinh thần của chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản trong việc phát động các cuộc chiến tranh xâm lược bên ngoài”, đồng thời chỉ ra rằng tại đây có bài vị của 14 tội phạm chiến tranh hạng A phải chịu trách nhiệm nghiêm trọng về các cuộc chiến tranh xâm lược.

Bà nói thêm: “Các nhà lãnh đạo và chính trị gia Nhật Bản biết rõ những sự thật này nhưng vẫn tiếp tục tôn sùng đền Yasukuni. Điều đó cho thấy nhận thức sai lầm ăn sâu về các vấn đề lịch sử, đồng thời chẳng khác nào cấp giấy miễn tội cho những kẻ phạm tội ác chiến tranh. Hành động này cũng phơi bày rõ ý đồ thâm hiểm của Nhật Bản trong việc biện minh cho chiến tranh xâm lược và đi theo con đường tái vũ trang”.

Người phát ngôn Mao Ninh nhấn mạnh năm nay đánh dấu 80 năm kể từ khi phiên tòa Tokyo xét xử tội ác chiến tranh của Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai được khai mạc. Bà kêu gọi: “Chúng tôi yêu cầu phía Nhật Bản nhìn thẳng vào lịch sử và kiểm điểm những sai lầm trong quá khứ. Một lần nữa, chúng tôi nghiêm khắc yêu cầu Nhật Bản chấm dứt những hành động đi ngược lại dòng chảy của lịch sử trong vấn đề này. Nhật Bản cần có những hành động thực tế để giành được lòng tin của các nước láng giềng châu Á và cộng đồng quốc tế”.

Trước đó, ngày 17/10, Thủ tướng Takaichi đã dâng lễ vật nhân danh thủ tướng nhân dịp lễ hội mùa thu thường niên tại đền Yasukuni. Đến ngày 19/10, bà tiếp tục dâng thêm lễ vật bằng tiền cá nhân. Xét đến khuynh hướng chính trị cánh hữu của bà, đây có thể được xem là động thái không nằm ngoài dự đoán. Vì vậy, phản ứng của Trung Quốc không có gì đáng ngạc nhiên. Nếu Hàn Quốc cũng phản đối, có lẽ bà cần nghiêm túc suy nghĩ lại về cách hành xử của mình trên cương vị người đứng đầu chính phủ.

Hong Sun-do

Phóng viên thường trú tại Bắc Kinh