Kết quả điều tra của Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc xác nhận Chủ tịch Coupang Inc. Kim Beom-seok từng chỉ đạo cấp dưới “đảm bảo không để lại bất kỳ hồ sơ nào cho thấy anh ấy đã làm việc chăm chỉ”, liên quan đến vụ anh Jang Deok-jun tử vong khi làm việc tại trung tâm logistics của công ty. Tuy nhiên, dù xác minh được những chỉ đạo không phù hợp này, Bộ cho biết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đã hết nên dự kiến chuyển hồ sơ vụ khiếu nại liên quan sang Cơ quan Công tố với đề nghị không truy tố.

Ngày 22/10, Bộ Việc làm và Lao động công bố kết quả thanh tra chuyên đề về an toàn lao động và tiêu chuẩn lao động tại các công ty thành viên của Coupang, đồng thời công bố kết quả điều tra vụ khiếu nại cáo buộc che giấu tai nạn lao động liên quan đến cái chết của anh Jang.

◇  Nộp video camera giám sát không có hình ảnh người đã khuất, lời khai về môi trường làm việc cũng khác với video

Tháng 10/2020, anh Jang Deok-jun qua đời sau khi trở về nhà, kết thúc ca làm đêm tại trung tâm logistics của Coupang. Sau đó, xuất hiện nghi vấn Coupang tìm cách giảm nhẹ cường độ công việc của người đã khuất và che giấu tai nạn lao động.

Kết quả điều tra cho thấy ông Kim Beom-seok, khi đó là Tổng giám đốc Coupang, đã gửi tin nhắn yêu cầu không để lại hồ sơ trên ứng dụng nhắn tin, kèm theo những phát ngôn như “Tại sao anh ta phải làm việc chăm chỉ?” và “Họ là lao động bán thời gian”. Ông cũng đưa ra quan điểm rằng người lao động bán thời gian được trả lương theo số giờ làm việc chứ không phải theo thành tích.

Các nhân viên Coupang đã phân tích hình ảnh camera giám sát, phân loại hoạt động của anh Jang thành các nhóm như uống nước, đi vệ sinh, chờ đợi và trò chuyện, sau đó thống kê thời gian dành cho từng hoạt động. Khi báo chí đưa tin về nghi vấn anh Jang tử vong do làm việc quá sức, Coupang cũng đăng bài phản bác trên trang web chính thức, cho rằng các bài báo đã bóp méo sự thật, đồng thời khẳng định cường độ công việc của anh Jang không cao.

Trong quá trình Cơ quan Phúc lợi và Bồi thường Lao động Hàn Quốc điều tra để xem xét trợ cấp cho gia đình người đã khuất, Coupang ban đầu nộp video camera giám sát không có hình ảnh anh Jang. Anh chỉ xuất hiện trong video được nộp lần thứ hai. Kết quả điều tra cũng cho thấy những mô tả của nhân viên Coupang về môi trường làm việc của anh Jang không khớp với nội dung video.

Tháng 2/2021, cơ quan này công nhận cái chết của anh Jang là tai nạn lao động, nhận định ca làm đêm cùng tính chất công việc đòi hỏi sức lực cao và nhiều yếu tố bất lợi khác đã kết hợp gây ra sự việc.

Theo Bộ Việc làm và Lao động, thời hiệu truy cứu tội che giấu tai nạn lao động là 5 năm, đã hết vào tháng 10 năm ngoái đối với vụ việc của anh Jang. Trong khi đó, đơn khiếu nại chỉ được tiếp nhận vào tháng 12/2025 và tháng 1/2026. Bộ cũng giải thích rằng, ngay cả khi không xét đến thời hiệu, việc áp dụng tội danh che giấu tai nạn lao động theo quy định pháp luật trong vụ việc này cũng không dễ dàng.

Một quan chức Bộ cho biết: “Để được xác định là tội che giấu tai nạn lao động, phải có hành vi không báo cáo sự việc và chủ động ngăn không cho thông tin bị tiết lộ ra bên ngoài. Trong vụ anh Jang, báo cáo về tai nạn nghiêm trọng đã được thực hiện và chúng tôi cũng không phát hiện hành vi cản trở trong quá trình xét duyệt công nhận tai nạn lao động”.

◇ Phát hiện 205 vi phạm an toàn lao động, điều tra 2 vụ nghi che giấu tai nạn

Cuộc thanh tra an toàn lao động được tiến hành từ ngày 16/3 tại 105 địa điểm, gồm các trung tâm logistics và điểm tập kết giao hàng của Coupang, Coupang Fulfillment Services và Coupang Logistics Services.

Cơ quan chức năng phát hiện 205 trường hợp vi phạm Luật An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp. Trong đó, 61 trường hợp sẽ được xử lý theo thủ tục tư pháp, còn 144 trường hợp dự kiến bị phạt tổng cộng hơn 1,96 tỷ won.

Bộ cũng đang điều tra hai vụ nghi che giấu tai nạn lao động được phát hiện trong quá trình thanh tra. Các vụ việc liên quan đến việc khiến người lao động rút đơn đề nghị điều trị tai nạn lao động thông qua việc chi trả tiền dàn xếp hoặc tổ chức gặp mặt với quản lý. Trong vụ có cuộc gặp với quản lý, doanh nghiệp cũng không nộp báo cáo điều tra tai nạn lao động. Cả hai vụ đều liên quan đến tai nạn gây thương tích. Bộ dự kiến tiếp tục điều tra những nghi vấn che giấu tai nạn lao động khác được nêu ra trong quá trình điều tra vụ anh Jang.

Có 25 trường hợp vi phạm do không nộp hoặc nộp chậm báo cáo điều tra tai nạn lao động, với tổng mức phạt dự kiến khoảng 170 triệu won. Cơ quan chức năng cũng sẽ điều tra 59 trường hợp, bao gồm không lắp đặt biện pháp bảo vệ băng chuyền và không triển khai biện pháp ngăn ngừa va chạm với xe nâng.

Ngoài ra, 119 trường hợp sẽ bị phạt khoảng 1,78 tỷ won, liên quan đến việc không thực hiện khám sức khỏe chuyên biệt đối với người làm ca đêm và những vấn đề như bố trí, quản lý cơ sở nghỉ ngơi không phù hợp.

Thanh tra cũng phát hiện một số biện pháp giảm cường độ lao động và thời gian làm việc được khuyến nghị trong đợt kiểm tra năm 2024 vẫn chưa được thực hiện. Bộ sẽ tiếp tục yêu cầu Coupang sớm hoàn tất việc cải thiện điều kiện làm việc ở khâu phân loại hàng hóa và xếp hàng lên xe, thay thế túi giao hàng Fresh Bag, cũng như cải tiến phương thức giao hàng ba lượt hiện nay.

◇ Vi phạm tiêu chuẩn lao động bị phạt 700.000 won, không xác nhận vi phạm liên quan đến danh sách đen và phái cử lao động trái phép

Cuộc thanh tra về tiêu chuẩn lao động được tiến hành từ ngày 16/1 tại trụ sở các công ty thành viên của Coupang và 7 điểm tập kết giao hàng của Coupang Logistics Services. Nội dung kiểm tra bao gồm nghi vấn phái cử lao động trái phép, việc vận hành Chương trình cải thiện hiệu suất (PIP) và hành vi cản trở người lao động tìm việc làm.

Bộ phát hiện một trường hợp vi phạm do không đưa các nội dung chính của PIP vào nội quy lao động. Cơ quan này sẽ yêu cầu khắc phục và áp dụng mức phạt 700.000 won. Như vậy, tổng số vi phạm pháp luật được phát hiện trong đợt thanh tra lần này là 206 trường hợp. Tuy nhiên, không có trường hợp nào bị xác nhận là đã bị sa thải thông qua PIP.

Liên quan đến nghi vấn về cái gọi là “danh sách đen”, Bộ xác nhận Coupang từng lập danh sách một số nhân viên đã nghỉ việc và sử dụng làm tài liệu tham khảo trong quá trình tuyển dụng. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy danh sách được chia sẻ ra bên ngoài nhằm cản trở những người này tìm việc tại công ty khác. Vì vậy, cơ quan chức năng không xác định đây là hành vi vi phạm quy định cấm cản trở việc làm.

Bộ cũng không xác nhận nghi vấn phái cử lao động trái phép giữa Coupang và Coupang Logistics Services. Căn cứ được đưa ra gồm việc mỗi công ty tự chỉ đạo phân công tuyến đường và bố trí công việc cho người lao động thuộc đơn vị mình, đồng thời hàng hóa giao nhận cũng được phân chia riêng biệt.

Bộ dự kiến hướng dẫn Coupang xây dựng các tiêu chí lựa chọn đối tượng tham gia PIP, mục tiêu và thời hạn thực hiện, cũng như quy trình khiếu nại ở từng giai đoạn. Đối với việc quản lý danh sách nhân viên đã nghỉ việc, cơ quan này cũng sẽ yêu cầu doanh nghiệp bảo đảm tính công bằng trong tuyển dụng và bảo vệ quyền lợi của ứng viên.

Bộ trưởng Việc làm và Lao động Kim Young-hoon nhấn mạnh: “Che giấu hoặc không báo cáo tai nạn lao động không chỉ cản trở việc điều trị và bồi thường thích đáng mà còn ngăn chặn quá trình phân tích nguyên nhân tai nạn, xác định và cải thiện các yếu tố rủi ro, qua đó làm tăng khả năng những tai nạn tương tự tái diễn”.

Ông đồng thời kêu gọi Coupang nghiêm túc nhìn nhận các vấn đề làm việc quá sức, lao động ban đêm và cường độ công việc quá cao, đồng thời xây dựng chính sách quản lý tôn trọng tính mạng và sức khỏe của người lao động.

Theo Kim Nam-hyung