 | | 0 |
| Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. /AP·Yonhap |
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf kêu gọi Mỹ chấp nhận 7 yêu cầu do Tehran đưa ra nhằm mở cửa trở lại eo biển Hormuz và nối lại các cuộc đàm phán hòa bình giữa hai nước.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Al Jazeera ngày 11 (giờ địa phương), ông Ghalibaf cho biết: “Mỹ vẫn chưa đưa ra câu trả lời chính thức và rõ ràng đối với văn bản của chúng tôi”. Ông nhấn mạnh: “Quả bóng hiện đang ở phía Mỹ”.
Gần đây, Iran đã thông qua nước trung gian Qatar để đề xuất với Mỹ cái gọi là “kế hoạch 2 ngày”. Đây là phương án rút gọn trong vòng hai ngày từ kế hoạch gồm 7 bước mà Tehran đưa ra hồi tháng 9.
Theo đề xuất, trong ngày đầu tiên, Mỹ phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, tạm đình chỉ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động bán dầu của nước này và hủy bỏ các lệnh trừng phạt mới. Đổi lại, Iran sẽ mở cửa trở lại eo biển Hormuz vào ngày thứ hai. Sau đó, hai bên sẽ tiếp tục đàm phán về những vấn đề còn bất đồng.
Ông Ghalibaf cũng cho biết Iran đã đạt được thỏa thuận với Oman về việc quản lý hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz. Ông tuyên bố: “Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận với Oman về việc quản lý các tuyến hàng hải và phân luồng giao thông trên eo biển Hormuz (TSS)”.
Ông lập luận rằng các tuyến hàng hải tại đây được quản lý theo luật pháp của hai quốc gia ven biển. Vì vậy, Mỹ, quốc gia nằm cách khu vực này 12.000 km, không có quyền kiểm soát eo biển và phải lập tức rút đi.
Chủ tịch Quốc hội Iran cũng bác bỏ thông tin cho rằng nước này đang thay đổi thành phần nhóm đàm phán. Ông cho biết bản thân đang dẫn dắt nhóm đàm phán gồm 6 thành viên, trong khi các quyết định quan trọng do Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC) đưa ra và phải được Lãnh tụ Tối cao phê chuẩn.
Ông chỉ trích: “Việc Mỹ nói rằng họ không biết phải đối thoại với ai tại Iran chỉ là một chiến thuật đánh lừa liên tục”.
Liên quan đến chiến tranh, ông Ghalibaf nhấn mạnh: “Chúng tôi không muốn chiến tranh, nhưng cũng không thể tiếp tục ở trong tình trạng không phải chiến tranh cũng chẳng phải hòa bình”. Ông cho rằng Iran cần hướng tới việc xây dựng năng lực răn đe bền vững cho quốc gia.
Đồng thời, ông cáo buộc Israel là bên khơi mào xung đột, trong khi Mỹ can thiệp vào tình hình, và cảnh báo nếu chiến tranh tiếp diễn, tình trạng bất ổn sẽ lan rộng khắp khu vực.
Ông Ghalibaf cũng bác bỏ cáo buộc Iran hỗ trợ lực lượng Houthi tại Yemen. Ông mô tả Houthi là kết quả của phong trào quần chúng Yemen, đồng thời là một chính quyền độc lập có căn cứ tại thủ đô Sanaa. Ông khẳng định Iran duy trì nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của Yemen.
Trong khi đó, truyền thông địa phương nhận định khoảng cách giữa các điều kiện đàm phán của hai bên vẫn còn rất lớn. Al Jazeera đưa tin ngày 9 rằng yêu cầu của Iran về việc công nhận tuyến hàng hải mới do nước này đề xuất và chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận trong khu vực đang vấp phải sự phản đối từ Mỹ và các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh.
Đặc biệt, việc Iran muốn tận dụng ảnh hưởng quân sự mà nước này giành được tại eo biển Hormuz trong thời chiến để tái định hình trật tự an ninh khu vực sau khi chiến tranh kết thúc được xem là một trong những trở ngại lớn đối với tiến trình đàm phán.
Theo Cheon Hyun-bin