0
Tổng thư ký Ủy ban Bầu cử Quốc gia Trung ương Huh Cheol-hoon đang gửi lời xin lỗi tới người dân liên quan đến tình trạng thiếu phiếu bầu xảy ra tại một số điểm bỏ phiếu như quận Songpa, Seoul, trong ngày bỏ phiếu chính thức của cuộc bầu cử địa phương 3-6, tại trụ sở Ủy ban Bầu cử Quốc gia ở Gwacheon, tỉnh Gyeonggi. /Ảnh=Phóng viên Lee Byung-hwa

Ủy ban Bầu cử Quốc gia Hàn Quốc đến nay vẫn chưa thể đưa ra phân tích chính xác về nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng thiếu phiếu bầu chưa từng có trong lịch sử mà chính cơ quan này gây ra. Những lời giải thích thiếu thuyết phục từ Ủy ban Bầu cử Quốc gia đã khiến hai hòm phiếu tại Seoul đến nay vẫn chưa thể kiểm phiếu, dẫn đến tình huống kỳ lạ khi kết quả chính thức của cuộc bầu cử thị trưởng Seoul không thể được xác nhận dù người chiến thắng gần như đã rõ ràng. Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng vấn đề “tắc trách” âm ỉ suốt nhiều năm của Ủy ban Bầu cử Quốc gia cuối cùng đã bùng phát.

Ngày 4, Ủy ban Bầu cử Quốc gia Trung ương cho biết sẽ thành lập “Ủy ban điều tra sự thật” liên quan đến vụ thiếu phiếu bầu xảy ra trong cuộc bầu cử địa phương ngày 3-6. Ủy ban này sẽ chủ yếu gồm các chuyên gia bên ngoài nhằm xác định vấn đề, nguyên nhân và trách nhiệm liên quan.

Tuy nhiên, làn sóng chỉ trích nhằm vào Ủy ban Bầu cử Quốc gia không dễ lắng xuống. Từ khâu chuẩn bị cho đến cách giải thích sau sự cố, Ủy ban Bầu cử Quốc gia bị cho là đã không đưa ra bất kỳ biện pháp phù hợp nào.

Một tình huống chưa từng có tiền lệ đã xảy ra khi hơn một ngày sau khi kết thúc bỏ phiếu, Ủy ban Bầu cử Quốc gia vẫn chưa thể chính thức xác nhận người đắc cử chức thị trưởng Seoul. Cuộc bầu cử này trên thực tế đã được xác định vào khoảng 9 giờ 30 sáng cùng ngày với chiến thắng của ứng viên Oh Se-hoon thuộc Đảng Quyền lực Quốc dân. Tuy nhiên, nhiều giờ sau đó, tỷ lệ kiểm phiếu vẫn dừng ở mức 99% và không thể hoàn tất. Nguyên nhân là do hai hòm phiếu tại điểm bỏ phiếu số 2 phường Jamsil 7, quận Songpa vẫn chưa thể được đưa ra ngoài do sự phản đối của người dân vì thiếu phiếu bầu.

Theo Điều 191 của Luật Bầu cử Công chức, đối với chức vụ lãnh đạo chính quyền địa phương, người giành được đa số phiếu hợp lệ sẽ được xác định là người đắc cử. Tuy nhiên, luật không quy định rõ về việc phải hoàn tất toàn bộ kiểm phiếu trước khi xác nhận kết quả. Ngay cả Ủy ban Bầu cử Quốc gia cũng chưa thể đưa ra câu trả lời rõ ràng. Một quan chức Ủy ban Bầu cử Seoul cho biết: “Hiện vẫn chưa có quyết định nào liên quan đến việc xác nhận người đắc cử”. Trong khi đó, tất cả ứng viên trúng cử ở các khu vực khác của Seoul ngoài Songpa đã được xác nhận hoàn tất.

Nhiều ý kiến cho rằng chính thái độ thiếu trách nhiệm của Ủy ban Bầu cử Quốc gia đã gây ra hỗn loạn. Sau khi xảy ra tình trạng thiếu phiếu bầu trong ngày bầu cử, Ủy ban Bầu cử Quốc gia không đưa ra giải thích rõ ràng hay công bố số liệu cụ thể, khiến người dân mất niềm tin. “Sự im lặng không lời giải thích” này cuối cùng đã kéo dài tình trạng đối đầu tại điểm kiểm phiếu và trở thành nguyên nhân trực tiếp cản trở việc xác nhận kết quả bầu cử thị trưởng Seoul.

Vào lúc 9 giờ tối ngày bầu cử, Ủy ban Bầu cử Quốc gia đã tổ chức họp báo khẩn cấp xin lỗi người dân, nhưng phản ứng của dư luận rất lạnh nhạt. Trong buổi họp báo, NEC chỉ đưa ra lời giải thích chung chung rằng “số cử tri đi bỏ phiếu cao hơn dự kiến nên xảy ra tình trạng thiếu phiếu”. Cơ quan này không công bố chính xác tình hình tại các điểm thiếu phiếu, số phiếu được bổ sung, thời gian kéo dài bỏ phiếu hay số lượng cử tri bị ảnh hưởng, mà chỉ lặp lại rằng “sẽ công bố sau khi xác minh”.

Hiện đã xuất hiện cả yêu cầu Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Quốc gia Roh Tae-ak từ chức. Nhiều phân tích cho rằng ông khó có thể tránh khỏi trách nhiệm khi cách xử lý yếu kém của Ủy ban Bầu cử Quốc gia kéo dài. Đáng chú ý, ông Roh cũng không xuất hiện trong buổi họp báo xin lỗi toàn dân. Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Quốc gia là người đứng đầu một trong những cơ quan hiến định cao nhất của Hàn Quốc và được xem là “pháo đài cuối cùng” bảo đảm tính công bằng của bầu cử. Về việc này, Tổng thư ký Hur chỉ nói: “Chủ tịch là chức vụ không thường trực, còn tôi là người trực tiếp phụ trách bầu cử nên việc tôi đứng ra xin lỗi là phù hợp”.

Ngoài ra, Ủy ban Bầu cử Quốc gia được xác nhận chỉ chuẩn bị lượng phiếu bầu tương đương khoảng 50% số cử tri tại các điểm bỏ phiếu ở Songpa. Cơ quan này cho biết đã in ít phiếu hơn tổng số cử tri vì tính đến tỷ lệ bỏ phiếu sớm.

Nhiều ý kiến cho rằng cơ cấu của Ủy ban Bầu cử Quốc gia, vốn từ lâu được xem là “vùng cấm” ngoài sự kiểm soát dân chủ, chính là nguyên nhân dẫn tới tình trạng quản lý yếu kém lặp đi lặp lại. Giáo sư luật Ji Seong-woo của Đại học Sungkyunkwan nhận định: “Trước tiên cần xác minh sự thật, nhưng vấn đề lớn nhất của Ủy ban Bầu cử Quốc gia là đây là cơ quan duy nhất có sự giám sát rất yếu từ Quốc hội. Vì các nghị sĩ Quốc hội cũng là người tham gia tranh cử nên về mặt cấu trúc, việc giám sát Ủy ban Bầu cử Quốc gia khó có thể mạnh mẽ”. Ông nhấn mạnh: “Không có cơ quan nào không cần bị giám sát. Cần tăng cường kiểm soát từ các cơ quan khác như Kiểm toán Nhà nước hoặc các tổ chức công dân”.

Theo Choi Min-joon