 | | 0 |
| Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance phát biểu về các cuộc đàm phán chấm dứt chiến tranh với Iran, vốn đã bắt đầu từ ngày hôm trước, tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock gần Lucerne, Thụy Sĩ, vào ngày 22/6 (giờ địa phương). / Reuters·Yonhap |
Mỹ và Iran đã kết thúc một vòng đàm phán gián tiếp cấp kỹ thuật tại Doha (Qatar) vào ngày 1 (giờ địa phương), tập trung thảo luận về vấn đề vận tải qua eo biển Hormuz và việc giải phóng tài sản bị phong tỏa. Reuters dẫn nguồn tin ngoại giao cho biết.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tiến trình phi hạt nhân hóa Iran đang diễn ra thuận lợi, nhưng Reuters cho biết chương trình hạt nhân không thực sự được đề cập trong cuộc họp kỹ thuật lần này. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đang dần trở lại mức trước cuộc chiến chống Iran bắt đầu sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28/2, trong khi giá dầu quốc tế đang giảm.
◇ Mỹ – Iran kết thúc đàm phán gián tiếp tại Doha… không tiếp xúc trực tiếp, thảo luận thông qua bên trung gian
Phái đoàn đàm phán kỹ thuật do Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi dẫn đầu đã gặp Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, sau đó có hai cuộc họp chung với các bên trung gian Qatar và Pakistan. Theo hãng tin nhà nước Iran IRNA, hai bên không có tiếp xúc trực tiếp với Mỹ.
Ông Gharibabadi cho biết “đặc biệt đã thảo luận trọng tâm về vấn đề Lebanon và phương án giải phóng tài sản bị phong tỏa”, đồng thời các nước tham gia đã thống nhất thiết lập kênh liên lạc trước ngày 2 để ghi nhận và báo cáo các vi phạm của biên bản ghi nhớ (MOU).
Reuters cho biết các cuộc thảo luận gián tiếp bắt đầu từ ngày 30 tháng trước và kéo dài trong hai ngày. Đặc phái viên Trung Đông của Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff đã có các cuộc gặp riêng với Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani và Thủ tướng Al Thani, nhưng không tham gia vòng đàm phán kỹ thuật.
Reuters đánh giá cuộc họp tại Doha chưa cho thấy tín hiệu tiến triển hướng tới hòa bình lâu dài, khi các bên quay lại tập trung vào những vấn đề vốn được cho là đã đạt thỏa thuận trước đó hai tuần.
◇ Trump: “Phi hạt nhân hóa Iran đang tiến triển tốt”… Reuters: vấn đề hạt nhân bị loại khỏi chương trình nghị sự
Tại căn cứ liên hợp Andrews ở Maryland, Tổng thống Trump nói với báo giới rằng: “Phi hạt nhân hóa Iran đang tiến triển thuận lợi. Họ đã có các cuộc họp rất tốt và chúng tôi sẽ theo dõi.”
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi đã gây áp lực mạnh trong ba ngày, nhưng vẫn đang tiến triển rất tốt. Phi hạt nhân hóa đang diễn ra và mọi thứ đều ổn.”
Tuy nhiên, Reuters dẫn nguồn tin cho biết vấn đề hạt nhân không thực sự được đưa vào thảo luận trong vòng họp kỹ thuật này. Phó Tổng thống J.D. Vance nói với quân nhân tại căn cứ hải quân Virginia Beach rằng nhóm kỹ thuật đang thảo luận các chi tiết liên quan đến vận tải qua Hormuz, và “vấn đề hạt nhân sẽ được thảo luận sau”.
Bloomberg cũng đưa tin Trump từng cân nhắc tái khởi động chiến tranh toàn diện với Iran nhưng cuối cùng chọn đàm phán. Trump nói: “Họ đã thay đổi nhiều. Chúng tôi đã tấn công mạnh tuần trước nhưng hiện mọi thứ đang ổn. Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.”
◇ Eo biển Hormuz: 10 triệu thùng/ngày… Iran khẳng định quyền kiểm soát và thu phí
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đang dần phục hồi về mức trước chiến tranh. Bloomberg dẫn quan chức Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lưu lượng dầu thô thương mại qua eo biển đã vượt 10 triệu thùng/ngày dưới sự hỗ trợ phòng thủ của hải quân và không quân Mỹ.
Trước chiến tranh, tổng lưu lượng dầu và LNG qua đây đạt trung bình khoảng 20 triệu thùng/ngày. Bloomberg đánh giá nếu cộng thêm 5 triệu thùng/ngày qua tuyến thay thế, dòng chảy dầu toàn cầu gần như trở lại mức bình thường.
Quan chức này nói Iran đã phát hiện chậm trễ về tình hình thực tế tại vùng xa của eo biển, dẫn đến nhận ra hạn chế trong khả năng kiểm soát, và đây được cho là nguyên nhân của các cuộc tấn công tuần trước.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định chủ quyền eo biển thuộc về Iran và Oman.
Dù Mỹ và các nước vùng Vịnh từ chối trả phí qua lại, Iran vẫn duy trì kế hoạch thu phí tàu biển từ giữa tháng 8 sau khi kết thúc thời gian miễn phí 60 ngày, theo AP.
Truyền hình nhà nước Iran cũng đưa tin một tàu container mắc cạn do không đi theo tuyến được Iran phê duyệt, trong khi AP nhận định đây là thông tin nhằm nhấn mạnh lập trường kiểm soát eo biển của Tehran.
Thái Lan cho biết 10 trong số 11 tàu liên quan đã rời eo biển an toàn, trong khi phía Hàn Quốc thông tin 24 trong 26 tàu bị mắc kẹt cũng đã thoát ra.
◇ Giá dầu Brent giảm còn 71,57 USD… xóa “phí chiến tranh”
Việc khôi phục vận tải qua Hormuz khiến giá dầu quốc tế giảm. Hợp đồng dầu Brent giao tháng 9 trên ICE London giảm 1,9% xuống còn 71,57 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ ngày 26/2 (trước khi chiến sự nổ ra), trong khi dầu WTI trên NYMEX giảm 1,3% xuống 68,58 USD/thùng.
Bloomberg cho biết dầu Mars – loại dầu thô trung bình nặng của Mỹ – đã giảm mức chiết khấu xuống còn 3 USD/thùng, thấp nhất từ tháng 1/2023. Trước đó trong giai đoạn căng thẳng, loại dầu này từng giao dịch với mức premium khoảng 18 USD/thùng, nhưng hiện đã đảo chiều hoàn toàn.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), dự trữ dầu thương mại tính đến ngày 26/6 còn 408,4 triệu thùng, giảm 3,8 triệu thùng trong một tuần và xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9/2018.
Chính quyền Trump vẫn tiếp tục kế hoạch xả 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR), dù giá dầu giảm. Bloomberg cho rằng điều này tiếp tục gây áp lực giảm giá lên dầu Mars.
Ông Neil Crosby, trưởng bộ phận nghiên cứu của Sparta Commodities, nhận định với Bloomberg rằng “toàn bộ thị trường dầu đang chuyển sang xu hướng giảm”, đồng thời việc thêm nguồn dầu nặng từ Hormuz đang gây áp lực giảm giá lên dầu Mỹ và Mỹ Latinh.
Theo Ha Man-joo, phóng viên thường trú tại Washington