1

Nợ quốc gia của Hàn Quốc dự kiến tăng lên 1.734 nghìn tỷ won vào năm 2030. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quốc gia trên GDP được dự báo vẫn duy trì dưới 50% nhờ nguồn thu thuế tăng và GDP danh nghĩa mở rộng do ngành bán dẫn đang trong chu kỳ tăng trưởng mạnh. Dù vậy, trong bối cảnh nợ có tính chất thâm hụt và gánh nặng lãi vay tiếp tục gia tăng, có lo ngại các chỉ số tài khóa sẽ xấu đi trở lại nếu chu kỳ tăng trưởng của ngành bán dẫn đảo chiều.

◇ Nợ quốc gia tăng 321 nghìn tỷ won nhưng tỷ lệ nợ giảm nhờ GDP danh nghĩa tăng

Theo “Kế hoạch quản lý tài chính quốc gia giai đoạn 2026-2030” do Bộ Kế hoạch và Ngân sách công bố ngày 7/9, nợ quốc gia sẽ tăng từ 1.412,8 nghìn tỷ won theo ngân sách bổ sung năm nay lên 1.519,8 nghìn tỷ won vào năm tới, tăng 107 nghìn tỷ won. Sau đó, nợ quốc gia dự kiến đạt 1.600,3 nghìn tỷ won vào năm 2028, 1.659,1 nghìn tỷ won vào năm 2029 và lên tới 1.734,1 nghìn tỷ won vào năm 2030. Như vậy, con số này tăng 321,3 nghìn tỷ won so với năm nay.

Trong khi đó, tỷ lệ nợ quốc gia trên GDP sẽ giảm từ 50,6% năm nay xuống 48,3% vào năm tới, giảm 2,3 điểm phần trăm. Sau đó, tỷ lệ này dự kiến lần lượt ở mức 48,9% vào năm 2028, 48,8% vào năm 2029 và 49,0% vào năm 2030, duy trì trong mức dưới 50% mà Chính phủ đề ra.

Nguyên nhân chính khiến tỷ lệ nợ giảm không phải do quy mô nợ quốc gia giảm mà do “mẫu số” là GDP danh nghĩa tăng. Việc đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) mở rộng và chu kỳ tăng trưởng mạnh của ngành bán dẫn giúp kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và nguồn thu thuế doanh nghiệp tăng, đồng thời GDP danh nghĩa cũng tăng nhanh, vượt tốc độ gia tăng nợ quốc gia.

Thực tế, GDP danh nghĩa trong quý I năm nay tăng 10,5% so với quý trước, mức tăng cao nhất trong 50 năm kể từ quý I/1976. So với cùng kỳ năm trước, con số này tăng 17,1%. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc Shin Hyun-song gần đây cũng cho biết: “Tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa trong quý II được dự báo sẽ khá cao”, đồng thời nhận định “tỷ lệ nợ và các chỉ số lành mạnh tài chính dự kiến sẽ được cải thiện đáng kể”.

◇ Tài chính có thể chịu tác động nếu ngành bán dẫn suy yếu, nợ thâm hụt lên 1.312 nghìn tỷ won

Vấn đề là khó có thể xem sự cải thiện của các chỉ số trên là sự cải thiện mang tính cơ cấu về sức khỏe tài chính quốc gia. Nếu ngành bán dẫn bước vào chu kỳ suy giảm, khiến nguồn thu thuế doanh nghiệp giảm hoặc GDP danh nghĩa không tăng như dự báo của Chính phủ, tỷ lệ nợ quốc gia trên GDP có thể cao hơn dự kiến ban đầu.

Giáo sư Kim Woo-cheol thuộc Khoa Thuế, Đại học Seoul City, cho biết: “Điều kiện tài khóa hiện nay không chỉ phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp bán dẫn trong nước mà còn chịu ảnh hưởng từ đầu tư cơ sở hạ tầng AI của Mỹ và những thay đổi về thị phần của các doanh nghiệp bộ nhớ Trung Quốc. Nếu lợi nhuận hoạt động của các doanh nghiệp bán dẫn giảm, nguồn thu thuế và GDP danh nghĩa cũng sẽ cùng điều chỉnh, khiến tỷ lệ nợ quốc gia có thể xấu đi hơn so với dự báo hiện nay”.

Chất lượng nợ quốc gia suy giảm và gánh nặng lãi vay gia tăng cũng là những yếu tố đáng lo ngại. Theo “Kế hoạch quản lý nợ quốc gia giai đoạn 2026-2030” của Chính phủ, các khoản nợ mang tính thâm hụt, tức những khoản không có tài sản tài chính đối ứng và phải hoàn trả bằng các nguồn thu thông thường như thuế, sẽ tăng từ 1.025,2 nghìn tỷ won theo ngân sách bổ sung năm nay lên 1.312,3 nghìn tỷ won vào năm 2030, tăng 287,1 nghìn tỷ won. Tỷ trọng nợ thâm hụt trong tổng nợ quốc gia cũng tăng từ 72,6% lên 75,7% trong cùng giai đoạn.

Cơ quan Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc nhận định: “Việc nợ thâm hụt tăng nhanh có thể làm gia tăng gánh nặng trả nợ thực tế của người dân, đồng thời kéo theo vấn đề chi tiêu tài chính trở nên cứng nhắc hơn do chi phí lãi vay tăng”. Cơ quan này nhấn mạnh cần tích cực quản lý không chỉ tổng quy mô nợ quốc gia mà cả mức nợ mang tính thâm hụt.

Chi phí lãi vay của nợ quốc gia cũng sẽ tăng từ 36,5 nghìn tỷ won năm nay lên 42,8 nghìn tỷ won vào năm tới, 45,4 nghìn tỷ won năm 2028, 48,9 nghìn tỷ won năm 2029 và 53,3 nghìn tỷ won vào năm 2030. Riêng chi phí lãi vay trong năm 2030 sẽ cao hơn năm nay 16,8 nghìn tỷ won.

Giáo sư Kim cho rằng: “Do quy mô tuyệt đối của nợ quốc gia vẫn tiếp tục tăng mạnh, khó có thể xem việc tỷ lệ nợ giảm là sự cải thiện mang tính cơ cấu nhờ nỗ lực quản lý tài chính của Chính phủ”. Ông khuyến nghị: “Khi kinh tế tăng trưởng tốt và nguồn thu thuế dồi dào, cần cải thiện cán cân tài khóa và kiểm soát tốc độ gia tăng nợ quốc gia để đảm bảo dư địa tài chính có thể sử dụng khi nền kinh tế bước vào giai đoạn suy giảm”.

Theo Lee Ji-hoon