0
Mao Ninh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc. Trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 9, bà khẳng định Trung Quốc “chưa bao giờ đá đổ chiếc thang phát triển của các nước Nam bán cầu”. /Ảnh: Trang web Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Ngày 9/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết tại cuộc họp báo thường kỳ rằng Trung Quốc “trái lại đã nỗ lực xây dựng những chiếc thang”, khi được đề nghị bình luận về cái gọi là “lý thuyết rút thang” của cộng đồng quốc tế, theo đó Trung Quốc chỉ quan tâm đến sự phát triển của chính mình rồi “đá đổ chiếc thang” ngăn các nước Nam bán cầu (Global South) phát triển.

Bà Mao nhấn mạnh rằng “Thông qua việc cùng xây dựng Vành đai và Con đường (Con đường tơ lụa trên bộ và trên biển) chất lượng cao, chúng tôi đang giúp các quốc gia tham gia khắc phục những thiếu hụt về cơ sở hạ tầng”. Bà nói thêm “Chúng tôi cung cấp các thiết bị công nghiệp và sản phẩm khoa học công nghệ có khả năng cạnh tranh cao về giá, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ để giúp các nước giảm chi phí phát triển công nghiệp”.

Bà tiếp tục khẳng định: “Thông qua các chính sách như chủ động áp dụng chế độ xuất khẩu miễn thuế sang Trung Quốc, chúng tôi chủ động nhường lợi ích và chia sẻ cơ hội thị trường, giúp các quốc gia Nam bán cầu hội nhập tốt hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu, đồng thời tăng cường khả năng chống chịu trong quá trình phát triển”. Bà cho rằng “Sau khi tự mình đứng vững, giúp người khác cũng có thể đứng vững là nền tảng trong giá trị hợp tác đối ngoại của Trung Quốc”.

Các cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng tích cực phản bác những chỉ trích liên quan. Chẳng hạn, Tân Hoa xã ngày 9/9 cho rằng lập luận “Việc ảnh hưởng của Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất và thương mại toàn cầu ngày càng gia tăng đang chèn ép vị trí của các nền kinh tế đang phát triển khác” hàm ý giả định rằng khi thị phần sản xuất của Trung Quốc tăng lên thì không gian dành cho các quốc gia khác sẽ thu hẹp. Tuy nhiên, Tân Hoa xã nhấn mạnh “Nền kinh tế thế giới chưa bao giờ là một chiếc bánh có kích thước cố định”.

Tân Hoa xã tiếp tục lập luận rằng “Thị trường mở cửa, công nghệ tiên tiến và chuỗi cung ứng rộng khắp của Trung Quốc không những không thu hẹp không gian tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển, mà ngược lại còn góp phần mở rộng quy mô nền kinh tế thế giới và tạo động lực tăng trưởng quan trọng”. Cơ quan này nói thêm rằng “Kinh nghiệm này là một trường hợp hữu ích để kiểm chứng lập luận ‘China Squeeze’”. 

Có thể hiểu “lý thuyết rút thang” là khái niệm có liên quan đến lập luận “China Squeeze” của phương Tây, theo đó năng lực cạnh tranh xuất khẩu trong lĩnh vực sản xuất của Trung Quốc đang hạn chế cơ hội công nghiệp hóa của các nước đang phát triển. Tháng 6 vừa qua, Giáo sư Soumitra Chatterjee thuộc Trường Nghiên cứu Quốc tế nâng cao (SAIS) của Đại học Johns Hopkins và Arvind Subramanian, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (PIIE), đã đề cập đến vấn đề này trong một bài viết đăng trên tạp chí chuyên về đối ngoại Foreign Affairs của Mỹ với tiêu đề “Trung Quốc đang rút chiếc thang sau khi leo lên”.

Có lẽ cũng không quá lời khi cho rằng những chỉ trích nhằm vào Trung Quốc, dù khiến nước này phản ứng mạnh, vẫn có những lập luận nhất định mang tính thuyết phục. 

Theo phóng viên thường trú tại Bắc Kinh Hong Sun-doo