0
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh tại Nhà Trắng ở Washington, Mỹ vào ngày 24/9 (giờ địa phương). /Tân Hoa Xã

Theo lời các nguồn tin ngoại giao tại Bắc Kinh am hiểu quan hệ hai nước ngày 17/9, có thể nói rằng cho đến cách đây không lâu, triển vọng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh không thực sự khả quan. Nếu thông tin mà tờ Nihon Keizai Shimbun (Nikkei) đưa tin vài ngày trước rằng Trung Quốc đã ngầm cảnh báo cuộc gặp có thể đổ vỡ nếu Mỹ vẫn quyết định bán vũ khí mới cho Đài Loan là gần với sự thật, thì quả thực tình hình khi đó có thể đã như vậy.

Tuy nhiên, sau đó tình hình lại thay đổi và thực tế hiện nay là những dấu hiệu tích cực đang lần lượt xuất hiện. Trước hết, có thể thấy rõ bầu không khí này qua bài phát biểu khai mạc của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Dong Jun tại Diễn đàn Hương Sơn (香山) vừa kết thúc 3 ngày họp tại Bắc Kinh vào ngày 17/9. Ông cho rằng: “Không thể giải quyết những vấn đề ngày nay bằng tư duy lỗi thời về trò chơi có tổng bằng không. Cần cảnh giác với cạnh tranh bá quyền và hành động theo đuổi lợi ích của các nhóm nhỏ”. Dường như đây là lời chỉ trích gián tiếp nhằm vào Mỹ, song ông không trực tiếp nêu tên nước này.

Khác với năm ngoái, khi tùy viên quốc phòng của Đại sứ quán Mỹ tại Trung Quốc tham dự, việc Bộ Quốc phòng Mỹ cử bà Cynthia Carras, Vụ trưởng cấp cao phụ trách các vấn đề liên quan đến Trung Quốc, làm trưởng đoàn cũng có thể được nhìn nhận trong cùng bối cảnh. Có thể thấy Mỹ đang thể hiện ý chí bằng mọi cách tìm kiếm một thỏa thuận êm thấm với Trung Quốc tại cuộc gặp thượng đỉnh chỉ còn một tuần nữa sẽ diễn ra.

Cũng cần nhắc đến việc vào ngày 20/9 (giờ địa phương), ngay trước thềm cuộc gặp, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc He Lifeng, người được xem là nhân vật thân cận với Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tập Cận Bình, sẽ tiến hành các cuộc trao đổi sơ bộ tại Mỹ về những vấn đề mà lãnh đạo hai nước dự kiến thảo luận, trong đó có an toàn và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này cho thấy rõ cả hai nước đều không mong muốn cuộc gặp đi đến kết cục đổ vỡ. Thêm vào đó, nhiều dự đoán cho rằng hai bên sẽ thông qua cuộc đối thoại này để gia hạn lệnh đình chiến trong cuộc chiến thương mại và thuế quan, càng cho thấy cuộc gặp khó có khả năng diễn biến theo chiều hướng bi quan.

Không chỉ vậy. Nếu tính đến thực tế Tổng thống Donald Trump đang gặp nhiều sức ép khiến ông phải kiềm chế lập trường cứng rắn với Trung Quốc, cùng vai trò đòn bẩy của Trung Quốc trong việc điều phối quan hệ Mỹ - Triều Tiên trong thời gian tới, có thể thấy kết quả cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nước đang được nhìn nhận khá lạc quan. Giáo sư Fang Changping của Đại học Nhân dân Trung Quốc tại Bắc Kinh khẳng định: “Quan hệ hai nước không thể trở nên tồi tệ hơn nữa. Và cũng không nên như vậy”. Phát biểu này được cho là có cơ sở. Có lẽ có thể đi đến kết luận rằng dù chưa chắc đạt được kết quả tốt nhất, cũng không cần quá lo ngại về khả năng cuộc gặp rơi vào tình trạng đổ vỡ.

Phóng viên thường trú tại Bắc Kinh Hong Soon-do