0
Đoạn video về hoạt động chiến đấu của binh sĩ Triều Tiên được triển khai đến tỉnh Kursk, Nga, do Đài Truyền hình Trung ương Triều Tiên công bố ngày 22/8/2025. Video ghi lại cảnh các binh sĩ Triều Tiên mang theo súng trường và vũ khí chống tăng trong khi thực hiện nhiệm vụ. / Ảnh: Đài Truyền hình Trung ương Triều Tiên (KCTV)

Trong bối cảnh Mỹ yêu cầu Hàn Quốc đảm nhận vai trò chủ đạo trong việc phòng thủ trước các mối đe dọa từ Triều Tiên, Bình Nhưỡng tiếp tục nâng cấp năng lực hạt nhân và tên lửa, đồng thời tăng cường xây dựng công sự tại khu vực Đường phân giới quân sự (MDL). Chiến lược bảo vệ lãnh thổ Mỹ và kiềm chế Trung Quốc của Washington cùng các mối đe dọa từ Triều Tiên đang khiến khác biệt trong quan điểm giữa Hàn Quốc và Mỹ về việc chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến (OPCON) ngày càng rõ nét.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với báo Asia Today ngày 19/10, ông Joo Eun-sik, Giám đốc Viện Nghiên cứu các vấn đề chiến lược Hàn Quốc, chuẩn tướng dự bị, đã chỉ ra những hạn chế trong năng lực chỉ huy tác chiến liên quân của quân đội Hàn Quốc cũng như công tác giáo dục, huấn luyện thực chiến dành cho đội ngũ sĩ quan. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải chuẩn bị năng lực thực chất trước khi chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến.

Trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia năm 2026 (NDS) được công bố ngày 23/1, Mỹ nêu rõ định hướng để Hàn Quốc đảm nhận trách nhiệm chính trong việc răn đe Triều Tiên, trong khi Washington cung cấp sự hỗ trợ thiết yếu nhưng có giới hạn. Trong bài phát biểu khai mạc tại một hội thảo ở Washington ngày 14/10 (giờ địa phương), Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc Xavier Brunson cho biết ông ủng hộ việc chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến. Tuy nhiên, ông cho rằng không thể khẳng định các điều kiện mà hai nước từng thống nhất vẫn giữ nguyên, đồng thời dẫn chứng kinh nghiệm chiến đấu thực tế của quân đội Triều Tiên trong cuộc chiến Nga - Ukraine và năng lực tấn công bằng nhiều loại tên lửa ngày càng được nâng cấp.

Ông Joo diễn giải thông điệp này như sau: “Các ông muốn hỏi rằng: ‘Trong khi các điều kiện đã thay đổi như vậy, các ông vẫn muốn tiếp nhận quyền chỉ huy sao? Các ông có đủ năng lực để đảm nhận hay không?’”. Theo ông, khi các mối đe dọa hạt nhân và tên lửa từ Triều Tiên ngày càng gia tăng, Mỹ muốn xác định liệu quân đội Hàn Quốc đã đủ khả năng chủ trì các chiến dịch tác chiến liên quân hay chưa.

Cần phân biệt cơ chế chỉ huy trong thời bình và thời chiến

Ông Joo cho rằng cần phân biệt cơ chế chỉ huy của quân đội Mỹ trong thời bình và thời chiến. Tướng Brunson đồng thời giữ ba chức vụ: Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Liên quân Hàn - Mỹ và Tư lệnh Bộ Tư lệnh Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, trong thời bình, không phải toàn bộ các đơn vị Mỹ đóng tại Hàn Quốc đều chịu sự kiểm soát tác chiến của Bộ Tư lệnh Liên quân Hàn - Mỹ. Khi xảy ra tình huống khẩn cấp, các lực lượng được chỉ định sẽ được đưa vào hệ thống tác chiến liên quân theo những quy trình đã xác lập và thẩm quyền được ủy quyền.

“Chưa từng tiến hành chiến tranh ở cấp độ tác chiến”

Ông Joo nhận định điểm yếu lớn nhất của quân đội Hàn Quốc là thiếu kinh nghiệm chỉ huy tác chiến hiệp đồng ở cấp độ chiến dịch. Ông nói: “Vấn đề lớn nhất của đội ngũ sĩ quan Hàn Quốc là chúng ta chưa từng tiến hành chiến tranh ở cấp độ tác chiến”. Theo ông, Hàn Quốc cần đào tạo nhân sự có khả năng chỉ huy lực lượng liên quân quy mô lớn, đồng thời xây dựng hệ thống giáo dục và huấn luyện bài bản.

Về lực lượng thông thường của Triều Tiên, ông thừa nhận quân đội Hàn Quốc có ưu thế nhờ sức mạnh không quân, tên lửa tấn công chính xác và nền tảng kinh tế, công nghiệp. Tuy nhiên, ông cảnh báo không nên đánh giá thấp mối đe dọa từ tên lửa Triều Tiên. Hàn Quốc cần tăng cường năng lực tác chiến độc lập, trong đó có tác chiến điện tử phi hạt nhân và sử dụng các loại đạn đặc biệt nhằm vô hiệu hóa lưới điện cùng hệ thống chỉ huy, kiểm soát của đối phương.

Đối với căn cứ Humphreys của Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc ở Pyeongtaek, ông cho rằng không nên chỉ nhìn nhận vai trò của quân đội Mỹ tại Hàn Quốc trong phạm vi phòng thủ trước Triều Tiên, bởi Washington coi căn cứ này là một địa điểm quan trọng trong chiến lược kiềm chế Trung Quốc.

Infographic so sánh vai trò và cơ chế chỉ huy của Sư đoàn 2 Lục quân Mỹ tại Hàn Quốc, Bộ Tư lệnh Liên Hợp Quốc (UNC), Bộ Tư lệnh Liên quân Hàn - Mỹ (CFC) và quân đội Hàn Quốc. Trọng tâm của việc chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến là bảo đảm quân đội Hàn Quốc có đủ năng lực chỉ huy các chiến dịch liên quân, tình báo - giám sát - trinh sát, phòng thủ tên lửa và duy trì hoạt động tác chiến trong thời gian dài. / Hình ảnh do AI tạo

Năng lực tác chiến qua ba giai đoạn kiểm chứng là yếu tố then chốt

Quá trình chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến phải trải qua ba giai đoạn kiểm chứng: năng lực tác chiến ban đầu (IOC), năng lực tác chiến đầy đủ (FOC) và năng lực hoàn thành nhiệm vụ (FMC). Vấn đề cốt lõi là Bộ Tư lệnh Liên quân tương lai do một đại tướng Hàn Quốc chỉ huy có thể kiểm soát toàn diện các hoạt động tác chiến liên quân hay không, bao gồm tình báo, giám sát và trinh sát (ISR), phòng thủ tên lửa, hỏa lực hiệp đồng và bảo đảm hậu cần.

Bộ Quốc phòng Hàn Quốc giữ quan điểm rằng các điều kiện chuyển giao đã được hai bên thống nhất cần tiếp tục được duy trì. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Jeong Bit-na, với lưu ý rằng đây là ý kiến cá nhân, cho biết: “Nếu các tiêu chí liên tục bị thay đổi, tôi cho rằng việc chuyển giao quyền chỉ huy tác chiến thời chiến sẽ không bao giờ có thể hoàn tất”.

Yếu tố then chốt của quá trình chuyển giao không nằm ở thời điểm bàn giao quyền chỉ huy, mà ở việc quân đội Hàn Quốc đã đủ năng lực thực tế để chỉ huy lực lượng liên quân Hàn - Mỹ trong chiến tranh hay chưa. Trong bối cảnh Mỹ yêu cầu Hàn Quốc đảm nhận trách nhiệm chính trong phòng thủ trước Triều Tiên, hai nước cần vượt qua tranh luận về việc “các tiêu chí đã thay đổi” hay “không được thay đổi tiêu chí”, để đạt được thỏa thuận rõ ràng về các tiêu chuẩn kiểm chứng.

Gu Pil-hyeon

Phóng viên chuyên trách quốc phòng