0
Chủ tịch Samsung Lee Jae-yong./Yonhap

Đứng ở vị trí cao nhất trong cơ cấu quản trị của Tập đoàn Samsung là Samsung C&T. Thông qua hai mắt xích Samsung C&T và Samsung Life Insurance, tập đoàn kiểm soát Samsung Electronics. Chủ tịch Samsung Electronics Lee Jae-yong cũng duy trì quyền kiểm soát đối với tập đoàn dựa trên cổ phần sở hữu tại các công ty thành viên này. Tuy nhiên, gần đây, những động thái của ông Lee đang cho thấy sự thay đổi. Không chỉ củng cố vị thế tại tầng trên của cơ cấu quản trị tập đoàn, ông còn trực tiếp mua cổ phiếu Samsung Electronics – công ty kinh doanh cốt lõi – và nhận thêm cổ phần được mẹ tặng, qua đó gia tăng tỷ lệ sở hữu cá nhân.

Do đây là giao dịch chuyển nhượng cổ phiếu giữa các thành viên trong gia đình, cơ cấu quản trị tổng thể của tập đoàn không thay đổi, đồng thời tổng tỷ lệ sở hữu Samsung Electronics của gia đình chủ sở hữu cũng không tăng. Tuy nhiên, việc tỷ lệ cổ phần Samsung Electronics do cá nhân ông Lee trực tiếp nắm giữ ngày càng lớn là điểm đáng chú ý. Động thái này cho thấy ông đang mở rộng lợi ích kinh tế trực tiếp gắn với kết quả kinh doanh và giá trị doanh nghiệp của công ty chủ lực, thay vì chỉ kiểm soát gián tiếp. Điều đó đồng nghĩa với việc kết quả kinh doanh và chính sách hoàn trả lợi ích cho cổ đông của Samsung Electronics sẽ ngày càng gắn chặt với tài sản cá nhân của ông Lee.

Theo giới doanh nghiệp ngày 12/11, ông Lee sẽ nhận được 11,158 triệu cổ phiếu phổ thông Samsung Electronics do mẹ ông là bà Hong Ra-hee, Giám đốc danh dự Bảo tàng Nghệ thuật Leeum, tặng. Cộng với 7,6671 triệu cổ phiếu được ông mua thông qua giao dịch ngoài sàn hồi tháng 10, tổng số cổ phiếu ông Lee có được trong hai tháng là 18,8251 triệu đơn vị. Theo đó, tỷ lệ sở hữu Samsung Electronics của ông, tính gộp cả cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi, sẽ tăng từ 1,58% lên 1,75%.

Trong cơ cấu quản trị Samsung, hai mắt xích chính kết nối với Samsung Electronics là Samsung C&T và Samsung Life Insurance. Việc cá nhân ông Lee sở hữu thêm cổ phần Samsung Electronics không tác động đáng kể đến quyền kiểm soát của ông đối với tập đoàn. Samsung Life Insurance là cổ đông lớn nhất của Samsung Electronics với khoảng 8% cổ phần, trong khi Samsung C&T nắm giữ khoảng 5%. Ông Lee thực hiện quyền kiểm soát gián tiếp thông qua việc trực tiếp sở hữu khoảng 22% cổ phần Samsung C&T và 10,4% cổ phần Samsung Life Insurance.

Đầu năm nay, ông Lee cũng đã nhận cổ phần Samsung C&T do bà Hong Ra-hee tặng. Nếu giao dịch đó giúp ông tăng tỷ lệ sở hữu cá nhân tại tầng trên của cơ cấu quản trị tập đoàn, thì việc mua và nhận tặng cổ phiếu Samsung Electronics lần này giúp ông mở rộng tỷ lệ sở hữu trực tiếp tại công ty kinh doanh cốt lõi. Như vậy, nền tảng sở hữu cổ phần cá nhân của ông Lee được củng cố ở cả cấp cao nhất của cơ cấu quản trị lẫn tại doanh nghiệp chủ lực.

Dù việc chuyển nhượng cổ phiếu giữa các thành viên gia đình không làm tăng tổng lượng cổ phần mà gia đình chủ sở hữu nắm giữ, thị trường vẫn đưa ra nhiều cách lý giải về động thái này, bởi tỷ lệ cổ phần Samsung Electronics do cá nhân ông Lee trực tiếp sở hữu đang tăng lên trong khuôn khổ cơ cấu hiện tại.

Đặc biệt, trong bối cảnh lợi nhuận Samsung Electronics tăng mạnh nhờ chu kỳ khởi sắc của ngành bán dẫn, việc ông Lee trực tiếp gia tăng cổ phần cũng có thể được nhìn nhận dưới góc độ trách nhiệm quản lý. Khi công ty cần đầu tư quy mô lớn để duy trì năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực bán dẫn và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, trách nhiệm của người đứng đầu đối với các quyết định đầu tư cũng như kết quả đạt được ngày càng trở nên quan trọng. Khi tỷ lệ sở hữu trực tiếp tăng lên, tài sản cá nhân của người đưa ra các quyết định về đầu tư quy mô lớn và tái cơ cấu hoạt động kinh doanh cũng sẽ gắn bó chặt chẽ hơn với thành quả dài hạn của doanh nghiệp.

Quá trình gia tăng cổ phần cũng kéo theo gánh nặng tài chính đáng kể đối với ông Lee. Riêng giao dịch mua cổ phiếu Samsung Electronics ngoài sàn hồi tháng 10, ông đã chi 1.920,6 tỷ won. Bên cạnh đó, ông còn phải chịu thuế quà tặng đối với số cổ phiếu được nhận từ mẹ. Do phải chuẩn bị nguồn tài chính không chỉ để mua cổ phiếu mà còn để nộp thuế, cổ tức nhận được từ các công ty thành viên mà ông sở hữu có thể trở nên quan trọng hơn.

Vì vậy, thị trường cũng đang chú ý đến khả năng cải thiện kết quả kinh doanh và mở rộng chính sách hoàn trả lợi ích cho cổ đông của Samsung Electronics. Có kỳ vọng rằng nếu lợi nhuận tăng kéo theo mức cổ tức cao hơn, dòng tiền mà ông Lee nhận được cũng sẽ tăng lên, bên cạnh các cổ đông phổ thông khác.

Theo Lee Ji-sun