0
Cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol, bị truy tố với các cáo buộc như cản trở việc bắt giữ của Cơ quan Điều tra Tội phạm Quan chức Cấp cao, đang có mặt tại phiên tòa phúc thẩm tuyên án diễn ra ngày 29 tại Tòa án Cấp cao Seoul ở quận Seocho, Seoul. /Yonhap

Cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol bị tòa phúc thẩm tuyên án nặng hơn trong vụ “cản trở bắt giữ”, với mức 7 năm tù tăng so với mức 5 năm ở phiên sơ thẩm. Đây là phán quyết đối với vụ án đầu tiên do “tòa chuyên trách nội loạn” xét xử, cho thấy cơ quan tư pháp đã đưa ra đánh giá nghiêm khắc hơn. Ngay sau khi tuyên án, phía ông Yoon cho biết sẽ kháng cáo lên Tòa án Tối cao, trong khi dư luận cũng chú ý đến khả năng Tòa án Hiến pháp chấp nhận đơn khiếu kiện hiến pháp mà họ đã đệ trình trước đó liên quan đến tòa chuyên trách này.

Ngày 29, Tòa án Cấp cao Seoul đã mở phiên phúc thẩm và tuyên phạt cựu Tổng thống Yoon 7 năm tù về các tội danh như cản trở thi hành công vụ đặc biệt. Trước đó, vào tháng 1, tòa sơ thẩm đã tuyên án 5 năm tù.

Trong phán quyết, tòa phúc thẩm đã kết luận có tội đối với các hành vi mà cấp sơ thẩm từng tuyên vô tội, bao gồm việc xâm phạm quyền thẩm nghị của hai thành viên nội các và chỉ đạo phát tán thông tin sai lệch liên quan đến thiết quân luật qua tài liệu hướng dẫn báo chí (PG) cho truyền thông nước ngoài. Hội đồng xét xử cho rằng “hành vi của bị cáo xâm phạm quyền thẩm nghị của nội các và nhằm che giấu sai sót trong quy trình ban bố thiết quân luật, do đó mang tính vi phạm Hiến pháp nghiêm trọng”.

Vụ án này cũng thu hút sự chú ý vì là vụ đầu tiên được xét xử kể từ khi tòa chuyên trách nội loạn được thành lập tại Tòa án Cấp cao Seoul vào tháng 2. Ngay từ giai đoạn thảo luận lập pháp, luật về tòa chuyên trách nội loạn đã vấp phải tranh cãi về tính hợp hiến, do bị cho là nhắm vào một loại tội phạm cụ thể và có thể xâm phạm tính độc lập của thẩm phán khi thay đổi thẩm quyền xét xử các vụ án đang diễn ra.

Phía cựu Tổng thống Yoon cũng lập luận rằng luật này vi phạm quyền được xét xử công bằng và quyền bình đẳng của bị cáo, đồng thời đã nộp đơn khiếu kiện hiến pháp và đề nghị xem xét tính hợp hiến của luật. Trong số các đơn khiếu kiện hiến pháp mà phía cựu Tổng thống Yoon gửi lên Tòa án Hiến pháp, có 5 đơn đã được chuyển sang xét xử chính thức, trong đó có 1 đơn liên quan đến luật về tòa chuyên trách nội loạn.

Khiếu kiện hiến pháp là thủ tục cho phép cá nhân trực tiếp yêu cầu Tòa án Hiến pháp bảo vệ quyền cơ bản bị xâm phạm bởi quyền lực nhà nước (trừ các phán quyết của tòa án). Sau khi vượt qua vòng xem xét sơ bộ của hội đồng 3 thẩm phán, nếu được coi là hợp lệ, vụ việc sẽ được chuyển lên hội đồng toàn thể để xét xử. 

Tuy nhiên, giới pháp lý cho rằng khả năng Tòa án Hiến pháp chấp nhận đơn của phía cựu Tổng thống Yoon là không cao. Lý do là tòa chuyên trách nội loạn đã được thiết kế nhằm giảm thiểu các yếu tố vi hiến. Trước khi thành lập, để đảm bảo tính công bằng trong phân công vụ án, tòa án đã lập danh sách các hội đồng xét xử đủ điều kiện (ít nhất gấp ba lần số cần thiết), sau đó chọn ngẫu nhiên hai hội đồng. Quá trình này có sự tham gia của hội nghị thẩm phán và ủy ban phân công công việc.

Ngoài ra, việc vượt qua vòng sơ bộ chủ yếu được hiểu là đáp ứng các điều kiện hình thức, không đồng nghĩa với việc luật bị coi là vi hiến. Đồng thời, không có yêu cầu tạm dừng hiệu lực liên quan đến các phiên xét xử của tòa chuyên trách, nên khả năng ảnh hưởng thực tế đến quá trình xét xử là rất thấp.

Một luật sư từng làm việc tại Tòa án Hiến pháp cho biết: “Đối với khiếu kiện hiến pháp, chỉ cần đáp ứng các điều kiện hình thức như thời hạn nộp đơn hay tư cách đương sự thì sẽ được chuyển lên hội đồng toàn thể”. Ông nhấn mạnh rằng điều này không có nghĩa là vụ việc có dấu hiệu vi hiến rõ ràng, và khả năng được chấp nhận là rất thấp.

Tuy nhiên, nếu tòa án chấp nhận đề nghị xem xét tính hợp hiến của luật (đề nghị vi hiến luật), tình hình có thể thay đổi. Khi đó, phiên tòa sẽ bị tạm dừng cho đến khi Tòa án Hiến pháp đưa ra phán quyết. Đây là cơ chế cho phép tòa án yêu cầu Tòa án Hiến pháp xem xét tính hợp hiến của một đạo luật khi vấn đề này ảnh hưởng đến quá trình xét xử.

Theo Son Seung-hyun