Chủ tịch chi nhánh Samsung Electronics thuộc Công đoàn Siêu doanh nghiệp Choi Seung-ho, Phó Chủ tịch kiêm trưởng đoàn đàm phán đại diện của Samsung Electronics Kim Hyung-ro./

Việc công đoàn kiên quyết yêu cầu “thể chế hóa” khoản thưởng cố định bằng 15% lợi nhuận hoạt động khiến cuộc giằng co giữa công đoàn và ban lãnh đạo Samsung Electronics vẫn chưa có hồi kết. Công đoàn cũng cảnh báo sẽ tiến hành đình công theo đúng kế hoạch vào ngày 21 nếu yêu cầu không được chấp nhận. Quá trình hòa giải hậu kỳ do chính phủ làm trung gian vốn dự kiến kết thúc vào ngày 12, nhưng do đàm phán kéo dài nên khả năng gia hạn thời gian hòa giải cũng đang được nhắc tới.

Trong giới công nghiệp, không ít ý kiến lo ngại về tác động tiêu cực của đề xuất “cố định 15% lợi nhuận hoạt động”. Nhiều quan điểm cho rằng nếu xét đặc thù chu kỳ của ngành bán dẫn, chính sách này có thể làm suy giảm năng lực đầu tư trong tương lai. Ngoài ra, nếu Samsung Electronics — doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc — chính thức áp dụng cơ chế này, nó có thể kéo theo các vấn đề như bất ổn việc làm trên toàn thị trường.

Theo giới liên quan ngày 12, công đoàn và ban lãnh đạo Samsung Electronics hiện đang tiến hành cuộc họp hòa giải hậu kỳ lần thứ hai tại Ủy ban Quan hệ Lao động Trung ương ở khu phức hợp chính phủ Sejong. Hôm trước, hai bên đã trình bày lập trường suốt 11 giờ 30 phút, và mục tiêu trong ngày hôm nay là để Ủy ban đưa ra phương án trung gian nhằm đạt được thỏa thuận.

Vấn đề mấu chốt là việc thể chế hóa tiền thưởng thành tích. Được biết, phía công ty đề xuất duy trì hệ thống hiện tại nhưng sẽ thể chế hóa theo hướng trao thưởng đặc biệt cho phần thành tích vượt mức. Công ty cho rằng cần bảo đảm một tiêu chuẩn nhất định nhưng vẫn phải phản ánh được môi trường kinh doanh và biến động kết quả hoạt động.

Trong khi đó, phía công đoàn được cho là vẫn kiên quyết yêu cầu “thể chế hóa 15% lợi nhuận hoạt động”.

Giới công nghiệp liên tục bày tỏ lo ngại. Ngành bán dẫn của Samsung Electronics từng trải qua chu kỳ suy thoái vào năm 2019. Do ngành này liên tục lặp lại các chu kỳ tăng trưởng và suy giảm, nên nếu cố định một tỷ lệ lợi nhuận hoạt động cho tiền thưởng, năng lực đầu tư có thể bị thu hẹp khi chu kỳ suy thoái quay trở lại.

Thực tế, Samsung Electronics mỗi năm chi hàng chục nghìn tỷ won cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), và ngay cả trong giai đoạn suy thoái cũng không cắt giảm khoản chi này. Riêng năm nay, công ty dự kiến đầu tư tổng cộng 110 nghìn tỷ won, bao gồm cả đầu tư cơ sở vật chất.

Chính vì đặc thù đó, rất khó tìm thấy trường hợp các tập đoàn công nghệ toàn cầu cố định một tỷ lệ nhất định của lợi nhuận hoạt động làm quỹ thưởng thành tích.

Do vậy, nếu nguyên tắc “sử dụng 15% lợi nhuận hoạt động làm nguồn quỹ thưởng” được cố định, cơ chế này có thể lan rộng ra toàn ngành công nghiệp, bao gồm cả Samsung Electronics. Khi đó, nguy cơ suy giảm tuyển dụng trên diện rộng cũng được dự báo sẽ gia tăng. Trong bối cảnh ngay cả công ty có vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc như Samsung Electronics cũng phải cân nhắc cắt giảm đầu tư và tuyển dụng vì tính bất ổn, thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ phải đối mặt với mức độ rủi ro còn lớn hơn nhiều.

Ngoài ra, trên thị trường lao động, hiện tượng người tìm việc đổ dồn vào các tập đoàn lớn có thể trở nên nghiêm trọng hơn, khiến các công ty đối tác gặp khó khăn trong tuyển dụng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này cuối cùng có thể ảnh hưởng tới toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp.

Giới doanh nghiệp cho rằng để giảm thiểu tác dụng phụ, cần có một cơ chế linh hoạt phản ánh tổng thể điều kiện kinh doanh, kế hoạch đầu tư và tình hình thị trường.

Hiện phía Samsung Electronics cho rằng vấn đề thể chế hóa tiền thưởng cần được thảo luận kỹ lưỡng với đủ thời gian.

Nếu đàm phán đổ vỡ và cuộc đình công diễn ra theo kế hoạch, thiệt hại dự kiến ngay lập tức có thể lên tới tối đa 30 nghìn tỷ won.